Journalism in the Age of Artificial Intelligence: A Qualitative Study on University Students through the Lens of Simulation Theory

Yıl 2026, Sayı: 27, 21 - 48, 27.03.2026

Recep Öngüç , Oğuz Göksu

https://izlik.org/JA83SY82EG

Öz

The study focuses on the evolving understanding of journalism in the age of artificial intelligence. Based on the assumption that “ChatGPT, as an artificial intelligence model, produces professional news texts,” the research seeks to answer the question: “Can readers distinguish between news content produced by real journalists and content generated by ChatGPT?” In this context, examining the impact of AI-assisted news content on readers is of particular significance. Additionally, the study aims to explore the transformation of journalism, AI-supported news production practices, and readers’ perceptions of such content. The use of artificial intelligence in news production has raised ethical debates and concerns regarding trust, frequently linking the phenomenon to issues of disinformation. Within this framework, the study approaches the issue through the lens of Jean Baudrillard’s theory of simulation. In light of this, the research focuses on news production practices and how these practices are reflected in readers’ perceptions. Methodologically, focus group interviews consisting of 4 and 6 participants were conducted with students from the Faculty of Communication at Ankara Hacı Bayram Veli University, selected through convenience sampling. All participants offered evaluations regarding the errors they identified in the news texts and visual materials during the discussions. The collected data were analyzed using a phenomenological analysis technique, and the analysis process was carried out through the MAXQDA 2020 software. The findings indicate that hyper-real news generated with artificial intelligence affects perceptions of reality in line with simulation theory and that such news content was perceived as real by the participating students.

Anahtar Kelimeler

Artificial intelligence , journalism , ChatGPT , simulation

Yapay Zekâ Çağında Habercilik: Simülasyon Kuramı Ekseninde Üniversite Öğrencileri Üzerine Nitel Bir Araştırma

https://izlik.org/JA83SY82EG

Öz

Çalışma, yapay zekâ çağında yeniden şekillenen habercilik anlayışını konu edinmiştir. Çalışmada, “Yapay zekâ modeli olarak ChatGPT, profesyonel haber metinleri üretir.” varsayımından yola çıkarak “Okuyucular, gerçek kişilerin ürettiği haber içerikleri ile ChatGPT tarafından üretilen haber içerikleri arasındaki farkı ayırt edebilir mi?” sorusuna cevap aranmaktadır. Bu bağlamda, yapay zekâ destekli üretilmiş haber içeriklerinin, okuyucular üzerinde bıraktığı etkiyi inceleme açısından önem arz etmektedir. Bununla beraber, haberciliğin dönüşümünü ve yapay zekâ destekli haber üretim pratiklerini inceleyerek bu haberlere karşı okuyucuların algılarını keşfetmeyi amaçlamaktadır. Haber üretim süreçlerinde yapay zekâ kullanımı, beraberinde etik tartışmaları ve güven sorunlarını da gündeme getirmiştir. Bu çerçevede, özellikle dezenformasyon olgusuyla ilişkilendirilmektedir. Çalışma, bu olguyu Jean Baudrillard’ın simülasyon kuramı ekseninde ele almaktadır. Bu bilgiler ışığında araştırma, haber üretim pratiklerine ve bu pratiklerin okuyucuların algısındaki yansımalarına odaklanmaktadır. Araştırmada yöntem olarak, kolayda örnekleme tekniği ile ulaşılan Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi İletişim Fakültesi öğrencilerinin katıldığı, 4 ve 6 kişilik odak grup görüşmeleri gerçekleştirilmiştir. Tüm öğrenciler, görüşmeler sırasında haber metinlerinde ve görsel materyallerde yer alan hatalara ilişkin değerlendirmelerde bulunmuştur. Elde edilen veriler, fenomenolojik analiz tekniğiyle incelenmiş olup verilerin analizi MAXQDA 2020 programı aracılığıyla gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın sonucunda, yapay zekâ kullanılarak üretilen hiper-gerçek haberlerin, simülasyon kuramıyla uyumlu şekilde gerçeklik algısını etkilediği ve bu haberlerin, öğrenciler tarafından gerçek olarak algılandığı gözlemlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Yapay zekâ , habercilik , ChatGPT , simülasyon

Etik Beyan

Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Etik Kurulu’ndan 26.09.2024 tarihli ve 296034 sayılı onay alınmıştır.

Kaynakça

• Akyazı, A. (2018). Gazetecilikte dijitalleşme ve haber üretimine yansıması: Robot gazeteciler. In O. Uçak (Ed.), Dijital medya ve gazetecilik (ss. 15–30). Konya: Eğitim Yayınevi.
• Akt Kortak, İ. Y. (2024). İletişim ve medya çalışmalarında yeni gelişmeler: yapay zekâ ve gazetecilik araştırmalarına dair bibliyometrik bir analiz, Moment Dergi, 11, 81-108.
• Anadolu Ajansı. (2024, Ekim 1). Torul Baraj Gölü'nde sular çekilince tarihi köprü ortaya çıktı. https://www.aa.com.tr/tr/gundem/torul-baraj-golunde-sular-cekilince-tarihi-kopru-ortaya-cikti Anadolu Ajansı. (2024, Ekim 4). Trump, İran'ın saldırısında beyin travması geçiren ABD askerlerinin durumunu "baş ağrısı" olarak niteledi. https://www.aa.com.tr/tr/abd-baskanlik-secimleri-2024/trump-iranin-saldirisinda-beyin-travmasi-geciren-abd-askerlerinin-durumunu-bas-agrisi-olarak-niteledi/3348848
• Ansari, A., Zhang, D. C., Tripto, N. I., ve Lee, D. (2025, October). Echoes of automation: The increasing use of llms in newsmaking. In International Conference on Social Computing, Behavioral-Cultural Modeling and Prediction and Behavior Representation in Modeling and Simulation (ss. 3-13). Cham: Springer Nature Switzerland.
• Aslan, A., Bayrakçı, S., ve Küçükvardar, M. (2016). Bilişim çağında geleneksel gazeteciliğin dönüşümü: Veri gazeteciliği. Marmara İletişim Dergisi, (26), 55-70.
• Aydoğan, D. (2019). Hakikat yitimi koşullarında sanat ve sinema: simülasyon, post-truth ve gerçekçilik. Kurgu 27(4), 79-98.
• Ay, A. (2022). Yapay zekâ haberciliği ve gazetecilik tartışmalarına dair bir değerlendirme. Turkish Online Journal of Design Art and Communication, 12(4), 913-926.
• Berry, D.M. (2025). Synthetic media and computational capitalism: towards a critical theory of artificial intelligence. AI ve Soc 40, 5257–5269.
• Baudrillard, J., ve Adanır, O. (2003). Simülakrlar ve simülasyon. Ankara, Turkey: Doğubatı Yayınları, 15-16.
• Bayram, P. (2022). Dijital çağda gazetecilik: Geleneksel ve dijital gazetecilik pratiklerinin karşılaştırılması. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi, 2022(58), 153-169.
• Bulut, S. (2020). Dijital çağda medya: Makine öğrenmesi, algoritmik habercilik ve gazetecilikte işlevsiz insan sorunsali. Selçuk İletişim, 13(1): 294-313.
• Çağlar, Ş. (2010). Haber toplama ve yazma, İstanbul Üniversitesi Açık ve Uzaktan Eğitim Fakültesi Yayınları. 305-306.
• Çiğdem, S. (2022). Dijital dönüşüm sürecinde metaverse olgusunu Jean Baudrillard’ın simülasyon kuramı çerçevesinde değerlendirmek. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 24(3), 1156-1175.
• Çokluk, Ö., YILMAZ, K., ve Oğuz, E. (2011). Nitel bir görüşme yöntemi: Odak grup görüşmesi. Kuramsal Eğitimbilim, 4 (1), 95-107