EYT Hareketinin Kaynak Mobilizasyonu Çerçevesinde İncelenmesi

Yıl 2026, Sayı: 27, 99 - 114, 27.03.2026

Kübra Şanlı

https://izlik.org/JA93RN56JA

Öz

Bu çalışma, Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) hareketinin dijital aktivizm pratiğini, Kaynak Mobilizasyonu Teorisi (RMT) çerçevesinde incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma kapsamında, X.com platformunda faaliyet gösteren @EytEmeklilerFed hesabına ait toplam 151 tweet içerik analizi yöntemiyle analiz edilmiştir. Paylaşımlar, dijital aktivizmin dönemsel farklılıklarını ortaya koyabilmek amacıyla 15 Mayıs 2022 – 2 Şubat 2023 ve 3 Şubat 2023 – 3 Mart 2023 olmak üzere iki ayrı zaman dilimi temel alınarak değerlendirilmiştir. Bulgular, incelenen tweetlerin tamamında iletişim kaynağı işlevinin yer aldığını, buna karşılık lojistik koordinasyon ve finansal kaynak mobilizasyonuna yönelik içeriklerin son derece sınırlı ya da tamamen yok olduğunu ortaya koymaktadır. Tweetlerin büyük bir bölümünde kolektif kimlik ve moral unsurlarının vurgulandığı; söylemsel düzeyde ise çözüm odaklı çerçevelemenin baskın olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca paylaşımlarda ağırlıklı olarak dijital eylem biçimlerinin teşvik edildiği, fiziksel eylem çağrılarının ise oldukça düşük düzeyde kaldığı belirlenmiştir. Siyasal baskı mekanizmalarının ise her iki dönemde de sınırlı oranlarda kullanıldığı görülmektedir. Elde edilen bulgular, EYT hareketinin dijital alanda iletişim ve söylem kaynaklarını etkin biçimde seferber eden, ancak finansal ve lojistik mobilizasyonu sınırlı kalan bir dijital aktivizm stratejisi benimsediğini göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

EYT , Kaynak Mobilizasyonu Teorisi , Dijital Aktivizm , Toplumsal Hareketler , Sosyal Medya

Examination of the EYT Movement within the Framework of Resource Mobilization

https://izlik.org/JA93RN56JA

Öz

This study aims to examine the digital activism practices of the Retirement Age Stuck (EYT) movement within the framework of Resource Mobilization Theory (RMT). Within the scope of the research, a total of 151 tweets from the @EytEmeklilerFed account active on the X.com platform were analyzed using content analysis methods. The posts were evaluated based on two separate time periods, May 15, 2022 – February 2, 2023 and February 3, 2023 – March 3, 2023, in order to reveal the periodic differences in digital activism. The findings reveal that all of the tweets examined included a communication source function, while content related to logistical coordination and financial resource mobilization was extremely limited or completely absent. It was determined that a large portion of the tweets emphasized collective identity and morale; at the discursive level, solution-oriented framing was dominant. Furthermore, it was determined that digital forms of action were predominantly encouraged in the posts, while calls for physical action remained at a very low level. Political pressure mechanisms were also seen to be used to a limited extent in both periods. The findings reveal that the EYT movement adopted a digital activism strategy that effectively mobilized communication and discourse resources in the digital sphere but had limited financial and logistical mobilization.

Anahtar Kelimeler

EYT , Resource Mobilization Theory , Digital Activism , Social Movements , Social Media

Kaynakça

• Bayhan, V. (2014). Yeni toplumsal hareketler ve Gezi Parkı direnişi. Birey ve Toplum Sosyal Bilimler Dergisi, 4(1), 23-58. https://doi.org/10.20493/bt.15516
• Bulut, Ç. K. (2014). Yeni Toplumsal Hareket Tartışmalarında Amerikan Ekolü: Kaynak Mobilizasyonu ve Siyasi Fırsat Yaklaşımları. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi, 2014(39), 48-67. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/1975399
• Cohen, J. (1999). Strateji ya da Kimlik: Yeni Teorik Tartışmalar ve Sosyal Hareketler. K. Çayır (der.), Yeni Sosyal Hareketler – Teorik Açılımlar içinde. Kaknüs Yayınları
• Çetinkaya, Y.D. (2008). Toplumsal Hareketler: Tarih, Teori ve Deneyim. Y. Doğan Çetinkaya (Ed.), Tarih ve Kuram Açısından Toplumsal Hareketler içinde. İletişim Yay.
• Demiroğlu, E. T. (2014). Yeni toplumsal hareketler: Bir literatür taraması. Marmara Üniversitesi Siyasal Bilimler Dergisi, 2(1), 133-144. https://doi.org/10.14782/SBD.201416304
• Gençoğlu, A. Y. (2014). Social Movements Regarding the New and the Old Paradigms. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 3(2), 305-323. https://doi.org/10.15869/itobiad.05937
• Işık, G. (2013). Yeni Toplumsal Hareketler ve Sanal Gerçeklik, Selçuk İletişim Dergisi, 8,1, 19-33. https://doi.org/10.18094/si.44928
• Jasper, J.M. (2002). Ahlaki Protesto Sanatı, (Senem Öner, Çev.). Ayrıntı. https://anarcho-copy.org/libre/james-macdonald-jasper-ahlaki-protesto-sanati-toplumsal-hareketlerde-kultur-biyografi-ve-yaraticilik.pdf
• Johnston, H., Larana, E. ve Gusfield, J. R. (1999). Kimlikler, Şikâyetler ve Yeni Sosyal Hareketler, Kenan Çayır (Ed.), Yeni Sosyal Hareketler - Teorik Açılımlar içinde. (ss. 131-161). Kaknüs Yayınları. JustAnotherArchivist. (t.y.). snscrape [Bilgisayar yazılımı]. GitHub. https://github.com/JustAnotherArchivist/snscrape
• Karagöz, K. (2013). Yeni medya çağında dönüşen toplumsal hareketler ve dijital aktivizm hareketleri. İletişim ve diplomasi, (1), 131-156. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/2154704
• Lelandais, G.E. (2009). Sosyal Hareketler Teorileri ve Küreselleşme. (B. Çoban, Haz.), Yeni Toplumsal Hareketler içinde. (ss. 63-90). Kalkedon
• McCarthy, J. D. ve Zald, M. N. (1977). Resource mobilization and social movements: A partial theory. American journal of sociology, 82(6), 1212-1241. https://users.ssc.wisc.edu/~peoliver/SOC924/Articles/McCarthyZald1977.pdf
• Melucci, A. (1985). The Symbolic Challenge of Contemporary Movements. Social Research, 52(4), 789–816. http://www.jstor.org/stable/40970398
• Oberschall, A. (1973). Social Conflict and Social Movement, Prentice-Hall: Englewood Cliffs.
• Olson Jr, M. (1971). The Logic of Collective Action: Public Goods and the Theory of Groups, with a new preface and appendix (Vol. 124). Harvard University Press. Dimensions.
• Önder, T. (2008). Yeşil Siyaset. Türköne (Ed.), Siyaset (s. 591-628). Lotus Yay.