“KİŞİLEŞTİRİLMİŞ” TÜKETİM NESNELERİNİN SÖYLEMSEL ANALİZİ: OTOMOBİL REKLAMLARI ÜZERİNE BİR ÇÖZÜMLEME

Fatma Özal; Özlem Işık

“KİŞİLEŞTİRİLMİŞ” TÜKETİM NESNELERİNİN SÖYLEMSEL ANALİZİ: OTOMOBİL REKLAMLARI ÜZERİNE BİR ÇÖZÜMLEME

Öz

Tüketim olgusu sanayi devrimiyle birlikte seri üretim sistemine geçilmesinin etkisiyle toplumsal hayatta kendini daha belirgin şekilde göstermeye başlamıştır. Üretim odaklı toplum düzeni fabrikasyon ürünlerin piyasada çoğalmasıyla tüketim odaklı bir toplum düzenine dönüşmüştür. Böyle bir ihtiyacı gidermeye yönelik tüketme anlayışı yerini lüks tüketime bırakarak yaşamı idame ettirmek için gerekli bir araç olma özelliğinin ötesine geçmiş ve yaşama amacı haline gelmiştir. Amaç haline gelen metalar, süreç içerisinde değişime uğrayarak günümüzde meta olma özelliğini aşarak bir hayat tarzı, bir kişilik özelliği temsil etmeye başlamıştır. Bu özelliğin yerleştirilmesinde yaygınlaşan kitle iletişim aracı kullanımıyla pazarlamada etkin bir strateji olan reklamların etkisi yadsınamaz. Reklamlar sayesinde metalar artık insani özelliklerin simgesi olmanın da ötesinde “kişileştirilerek” insani özelliklere sahip bir varlık olma durumuna getirilmektedir. Bu bağlamda çalışmada günümüzün olmazsa olmazı haline gelen otomobillerin kişileştirilmesi Van Dijk’ın söylemsel çözümleme modeli, reklam filmine uyarlanmış şekliyle kullanılmıştır. Çalışmada amaçlı örneklem yöntemiyle belirlenen Mercedes Benz markasının Yeni A Serisi Sedan otomobili için 2019 yılı Ekim ayında yayınladığı üç reklam filmi analiz edilmeye çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ayvaz, S. ve Livberber, T. (2019). Reklamlarda Toplumsal Sınıf: Otomobil Reklamları Üzerinden Bir Söylem Analizi. Erciyes İletişim Dergisi, 6(2), ss. 1141-1164. DOI: 10.17680/erciyesiletisim.518553
Baudrillard, J. (2015). Tüketim Toplumu (Çev. H. Deliceçaylı ve F. Keskin). İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
Bauman Z. (1999). Çalışma, Tüketicilik ve Yeni Yoksullar (Çev. Ü. Ökten). İstanbul: Sarmal Yayınevi.
Çağlar, B. (2019). Reklamlarda Metaforik Öğelerin Kullanımı: Kozmetik Reklamları Örneği. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 21(3), ss. 995-1013.
Çeken, B. ve Arslan, A. A. (2016). İmgelerin Göstergebilimsel Çözümlemesi ‘Film Afişi Örneği’. Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi, 11(2), ss. 507-517.
Çelik, H. ve Ekşi H. (2008). Söylem Analizi. Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 27(27), ss. 99-117.
Featherstone, M. (2013). Postmodernizm ve Tüketim Kültürü (Çev. M. Küçük). İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
Geçer, E. (2013). Medya ve Popüler Kültür, Diziler, Televizyon ve Toplum. İstanbul: Metamorfoz Yayınları.

Huron, D. (1989). Music in Advertising: An Analytic Paradigm. The Musical Quarterly, 73(4), ss. 557-574. DOI: 10.1093/mq/73.4.557
Kawamura, Y. (2016). A Viewing Experiment on the Effects of Advertising Story. Journal of Robotics Networking and Artificial Life, 3(2), 92-95. DOI: 10.2991/jrnal.2016.3.2.6
Lyon, D. (1994). Postmodernity. London: Open University Press.
Marcuse, H. (2010). Tek Boyutlu İnsan (Çev. A. Yardımlı). İstanbul: İdea Yayınevi.
Odabaşı, Y. (2006). Tüketim Kültürü. İstanbul: Sistem Yayıncılık.
Özer, Ö. (2011). Haber Söylem İdeoloji, Eleştirel Haber Çözümlemeleri. Konya: Literatürk Yayınları.
Punch, K. F. (2005). Sosyal Araştırmalara Giriş: Nicel ve Nitel Yaklaşımlar (Çev. D. Bayrak, H. B. Arslan ve Z. Akyüz). Ankara: Siyasal Kitabevi.
Sarı, Ü. (2013). Reklamlarda Kadın Objesinin Kullanımı: Örnek Olarak “Maccoffee Strong – Sert Kadın Reklamı”. Atatürk İletişim Dergisi, (5), ss. 85-104.
Sözen, E. (1999). Söylem, Belirsizlik, Mübadele, Bilgi/Güç ve Refleksivite. İstanbul: Paradigma Yayınları.
Şeker, M. (2009). Terör ve Haber Söylemi. İstanbul: Literatürk Yayınları.
Toker, A. ve Sulak, H. (2020). Reklam Filmlerinde Kullanılan Çekicilik Türleri ve Tüketiciler Üzerindeki Etkilerine Yönelik Bir Araştırma. Süleyman Demirel Üniversitesi Vizyoner Dergisi, 11(Ek), ss. 117-133.
Topsümer, F. ve Elden, M. (2015). Reklamcılık, Kavramlar, Kararlar, Kurumlar. İstanbul: İletişim Yayıncılık.
Torlak, Ö. (2000). Tüketim, Bireysel Eylemin Toplumsal Dönüşümü. İstanbul: İnkılap Yayınları.
Ustaoğlu, E. (2007). Renklerin İnsan Yaşamındaki Yeri. (Yüksek Lisans Tezi), Maltepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
Van Dijk, T. A. (2003). Söylem ve İdeoloji: Çok Alanlı Bir Yaklaşım (Haz. B. Çoban ve Z. Özarslan). İstanbul: Su Yayınları.
Yılmaz, R. (2017). Televizyon Reklamlarında Metaleptik Kullanımların Tipolojisi. Gümüşhane Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi, 5(2), ss. 691-704.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

İletişim ve Medya Çalışmaları

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Fatma Özal ^*
0000-0002-7992-3910
Türkiye

Özlem Işık
0000-0002-1455-3154
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

27 Nisan 2021

Gönderilme Tarihi

27 Ocak 2021

Kabul Tarihi

7 Nisan 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Sayı: 17

IZ

https://izlik.org/JA39RT38WM

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Özal, F., & Işık, Ö. (2021). “KİŞİLEŞTİRİLMİŞ” TÜKETİM NESNELERİNİN SÖYLEMSEL ANALİZİ: OTOMOBİL REKLAMLARI ÜZERİNE BİR ÇÖZÜMLEME. Kocaeli Üniversitesi İletişim Fakültesi Araştırma Dergisi, 17, 70-104. https://izlik.org/JA39RT38WM

AMA

1.Özal F, Işık Ö. “KİŞİLEŞTİRİLMİŞ” TÜKETİM NESNELERİNİN SÖYLEMSEL ANALİZİ: OTOMOBİL REKLAMLARI ÜZERİNE BİR ÇÖZÜMLEME. KİLAD. 2021;(17):70-104. https://izlik.org/JA39RT38WM

Chicago

Özal, Fatma, ve Özlem Işık. 2021. “‘KİŞİLEŞTİRİLMİŞ’ TÜKETİM NESNELERİNİN SÖYLEMSEL ANALİZİ: OTOMOBİL REKLAMLARI ÜZERİNE BİR ÇÖZÜMLEME”. Kocaeli Üniversitesi İletişim Fakültesi Araştırma Dergisi, sy 17: 70-104. https://izlik.org/JA39RT38WM.

EndNote

Özal F, Işık Ö (01 Nisan 2021) “KİŞİLEŞTİRİLMİŞ” TÜKETİM NESNELERİNİN SÖYLEMSEL ANALİZİ: OTOMOBİL REKLAMLARI ÜZERİNE BİR ÇÖZÜMLEME. Kocaeli Üniversitesi İletişim Fakültesi Araştırma Dergisi 17 70–104.

IEEE

[1]F. Özal ve Ö. Işık, “‘KİŞİLEŞTİRİLMİŞ’ TÜKETİM NESNELERİNİN SÖYLEMSEL ANALİZİ: OTOMOBİL REKLAMLARI ÜZERİNE BİR ÇÖZÜMLEME”, KİLAD, sy 17, ss. 70–104, Nis. 2021, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA39RT38WM

ISNAD

Özal, Fatma - Işık, Özlem. “‘KİŞİLEŞTİRİLMİŞ’ TÜKETİM NESNELERİNİN SÖYLEMSEL ANALİZİ: OTOMOBİL REKLAMLARI ÜZERİNE BİR ÇÖZÜMLEME”. Kocaeli Üniversitesi İletişim Fakültesi Araştırma Dergisi. 17 (01 Nisan 2021): 70-104. https://izlik.org/JA39RT38WM.

JAMA

1.Özal F, Işık Ö. “KİŞİLEŞTİRİLMİŞ” TÜKETİM NESNELERİNİN SÖYLEMSEL ANALİZİ: OTOMOBİL REKLAMLARI ÜZERİNE BİR ÇÖZÜMLEME. KİLAD. 2021;:70–104.

MLA

Özal, Fatma, ve Özlem Işık. “‘KİŞİLEŞTİRİLMİŞ’ TÜKETİM NESNELERİNİN SÖYLEMSEL ANALİZİ: OTOMOBİL REKLAMLARI ÜZERİNE BİR ÇÖZÜMLEME”. Kocaeli Üniversitesi İletişim Fakültesi Araştırma Dergisi, sy 17, Nisan 2021, ss. 70-104, https://izlik.org/JA39RT38WM.

Vancouver

1.Fatma Özal, Özlem Işık. “KİŞİLEŞTİRİLMİŞ” TÜKETİM NESNELERİNİN SÖYLEMSEL ANALİZİ: OTOMOBİL REKLAMLARI ÜZERİNE BİR ÇÖZÜMLEME. KİLAD [Internet]. 01 Nisan 2021;(17):70-104. Erişim adresi: https://izlik.org/JA39RT38WM