Medya Yetkinliğinin Kuramsal Temelleri
Öz
İletişim bilimcilerin, pedagogların ve eğitim planlamacılarının sık sık kul/andıkları "medya yetkinliği" medya okur-yazarlığı kavramı, ilk bakışta soyut, çok anlamlı ve an/aşılması güç bir kavram olarak görülmektedir. "Medya yetkinliği" kavramı, medyanın erişim alanının geniş/emesiyle önem kazanmaya başlamış, pedagoglar, medyayı çocukların ve gençlerin toplumsallaşma sürecinde tehlikeli olarak görmüşler, denetim yönelimi içinde olmuşlar ve medyadan kaynaklanan sorunların aşılması için koruma amaçlı pedagoji çalışmalarının geliştirı'lmesini önermişlerdir. Medya yetkinliğinin kuramsal kökenleri yapısalcı yaklaşımın temsilcilerinden ABD'li dilbilimci Noam Chomsky, Frankfurt Okulu'nun en son temsilcisi olarak kabul edilen Alman iletişim bilimci Jürgen Habermas, kültürel kuramın temsilcilerinden Fransız sosyolog Pierre Bourdieu, sistem kuramcısı Alman sosyolog Niklas Luhmann ve eleştirel medya çalışmaları temsilcilerinden Alman medya pedagogu Dieter Baacke'nin çalışmalarına dayandırılarak açık/anabilir. Chomsky, birbiriyle ilintili olarak ''performans" ve ''yetkinlik" kavramlarını geliştirmiş; Habermas, yetkinlik kavramını, iletişim kuramı açısından irdelemiş ve "iletişimse/ yetkinlik" kavramını ortaya koymuştur. Luhmann, iletişimse eylem yetkinliğini ve medyayı sistem kuramı çerçevesinde irdelemiştir. Baacke ise, yetkinlik kavramını medya ile ilişkilendirerek, dört aşamalı bir medya yetkinliği kuramı ortaya koymuştur. Medya yetkinliğinin kuramsal temellerinin irdelenmesini amaçlayan bu çalışmada Chomsky, Habermas, Bourdieu, Luhmann ve Baacke'nin ''yetkinlik''. "dilsel yetkinlik''. "iletişimse/ yetkinlik" ve "medya yetkinliği" ne ilişkin düşünceleri eleştirel olarak incelenecek ve değerlendirilecektir
Anahtar Kelimeler
Theoretical Foundations of Media Competency
Öz
"Media competence" media literacy is a frequently used concept by communication scientists, pedagogues and education planners. At first it could be appeared as it is an abstract, meaningful and abstruse concept. "Media competence" concept has started to gain importance as media's broadcast area extends. Pedagogues evaluate media as .. a dangerous tool for ehi/dren and youths in the their socialization process. Due to this, they tend to control the media and suggest deve/opment of protect aimed pedagogic studies to solve the media-based problems. The theoric roots of "media competence" can be predicated to American linguist Noam Chomsky -member of structural approach-, German communication scientist Jürgen Habermas who is assumed as the ast member of Frankfurt School, French socı:ologist Pierre Bourdieu -member of cultural theory-, German socio/ogist Nik/as Luhmann system theorist- and German media pedagogue Dieter Baacke who is a member of critical media studies. Chomsky developed ''performance" and "competence" concepts relatedly; on the other hand Habermas examined "competence" concept from the perspective of communication theory and manifested the "communicational competence" concept. Luhmann examined "competence of communicational action" and media from the perspective of system theory in addition to these, Baacke established a four-phased "media competence" theory by corraleting media and competence concept. in this study which is aimed to examine the theoretical roots of media competence, the ideas of Chomsky, Habermas, Bourdieu, Luhmann and Baacke's "competence''. "linguistic competence''. "communicational competence" and "media competence" wi/1 be critically ana ysed and evaluated
Anahtar Kelimeler
