Ömür İklim Demir’in “Kum Tefrikaları” Adlı Anlatısında Diyaloji ve Heteroglossia

Öz

Ünlü Rus teorisyen Mihail Mihailoviç Bahtin, Fyodor M. Dostoyevski ve François Rabelais üzerine yapmış olduğu çalışmaların ardından edebiyatta karnaval kuramının varlığını ispat etmiştir. Bir anlatı metninde ambivalent, kral sanılan soytarı veya soytarı sanılan kral, karnaval gülmesi, menippos yergisi, grotesk beden imgesi, diyaloji, heteroglossia, kronotop gibi terimler karnavaleski oluşturur. Sayılan özelliklerin tümünün karnavalesk bir anlatıda bulunmasının mümkün olabildiği gibi, sayılan özelliklerden bazılarının bir arada bulunarak bir anlatı metninde karnavaleski oluşturabilmesinin de mümkün olduğu anlaşılmıştır. Ömür İklim Demir’in “Kum Terikaları” isimli anlatısı diyalojik ve heteroglot bir metindir. Bunlara ilaveten metinde karnavaleski oluşturan diğer bazı özelliklerin de bulunduğu görülmüştür. Bu çalışmada Yazar Ömür İklim Demir’in “Kum Tefrikaları” isimli anlatısında dilde karnavallaşmayı oluşturan diyaloji ve heteroglossianın ne olduğu, metinden alınan örnekler vasıtasıyla açıklanmaya çalışılacaktır.

Anahtar Kelimeler

• Bahtin
• diyaloji
• heteroglossia
• karnavalesk
• anlatı

Dialogy and Heteroglossia in Ömür İklim Demir's Narrative Named "Kum Tefrikaları"

Öz

The renowned Russian theorist Mikhail Mikhailovich Bakhtin, following his studies on Fyodor M. Dostoevsky and François Rabelais, proved the existence of the carnival theory in literature. In a narrative text, terms such as ambivalent, jester mistaken for king or king mistaken for jester, carnival laughter, Menippos satire, grotesque body image, dialogism, heteroglossia, and chronotope constitute carnivalesque. It has been observed that while it is possible for all of the aforementioned characteristics to be present in a carnivalesque narrative, it is also possible for some of these characteristics to be present together to create a carnivalesque atmosphere in a narrative text. Ömür İklim Demir's narrative, "Kum Tefrikaları" is a dialogical and heteroglot text. In addition, some of other features that constitute carnivalesque have been observed in the text. This study will primarily attempt to explain what dialogism and heteroglossia are in author Ömür İklim Demir's narrative "Kum Tefrikaları" using examples taken from the text.

Anahtar Kelimeler

• Bahtin
• dialogy
• heteroglossia
• karnivalesk
• narrative

Kaynakça

1. Ahmet Mithat Efendi, (2017). Beşir Fuad. Dervişcemaloğlu, B. (Editör), Dergâh Yayınları.
2. Bahtin, M. (2001). Karnavaldan Romana. Ayrıntı Yayınları.
3. Bahtin, M. (2001). Bir Eylem Felsefesine Doğru. Avesta Yayınları.
4. Bahtin, M. (2004). Dostoyevski Poetikasının Sorunları, Metis Yayınları.
5. Bahtin, M. (2005). Sanat ve Sorumluluk. Ayrıntı Yayınları.
6. Bahtin, M. (2015). Söylem Türleri. Metis Yayınları.
7. Bahtin, M. ( 2017). Diyaloji, Karnaval ve Politika. Ayrıntı Yayınları.
8. Brandist, C. (2011). Bahtin ve Çevresi. DoğuBatı Yayınları.

9. Cuşa, H. (2015). Yusuf Atılgan’ın Aylak Adam Romanına Bahtin’in Diyaloji Kuramı Eksenli Bir Yaklaşım, Gece Kitaplığı, 1. Baskı
10. Demir, Ö. İklim; (2021). Kum Tefrikaları, YKY Yayınları. 3. Baskı.
11. Ergeç, Z. (2021). “Bahtin’in diyaloji kuramı ekseninde Murat Gülsoy’un “İstanbul’da Bir Merhamet Haftası” romanı”, RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, S:22, s: 452-465.