Kastamonu İnsan ve Toplum Dergisi (KİTOD) Etik İlkeler ve
Yayın Politikası
Yayın Etiği Beyanı: Yayınlama sürecine dâhil olan tüm tarafların (yazarlar, yayın kurulu ve hakemler) etik davranış standartları üzerinde mutabakata varmış kabul edilir. Kastamonu İnsan ve Toplum Dergisi (KİTOD), yüksek etik standartları garanti etmek amacıyla tüm taraflar için uluslararası ölçütler geliştirmiştir. Bu belge yazarların, editörlerin, hakemlerin ve yayın kurulunun rollerini yerine getirirken izlemeleri gereken ilkeleri anlamalarını kolaylaştırmak için oluşturulmuştur. Bu belge oluşturulurken Committee on Publication Ethics (COPE) rehberinde yer alan politikalar izlenmiştir.
Açık Erişim Politikası: KİTOD açık erişim yayın yapan bir dergidir. İsteyen herkes bilimsel yayın etiği kurallarına uygun olmak koşulu ile KİTOD’da yayın yapabilir, yayımlananlardan faydalanabilir. KİTOD yayımladığı makaleler açık erişim imkânı ile ücretsiz olarak sunar.
KİTOD, tüm tarafların bu ölçütlere bağlı kalmasını bekler.
1. Yazar(lar)ın Uyması Gereken Davranış Ölçütleri
Yazar(lar),
1) KİTOD’e gönderdikleri yazıları için telif hakkı talep etmezler.
2) KİTOD’e yalnızca özgün çalışmaları gönderebilirler.
3) Kaynakça listesini eksiksiz hazırlar ve alıntı yapılan kaynaklar mutlaka belirtirler.
4) Makale değerlendirme süreci başlamadan önce yazılarını geri çekme hakkına sahiptirler. Ancak bunu makale için atanmış editöre yazılı olarak bildirmeleri gerekir. Makale için nihai karar KÜİTBFD Editör Kurulunca alınır. Hakem değerlendirme aşamasına geçmiş makale geri çekilemez.
5) Birden fazla yazarın olduğu çalışmalarında aralarında potansiyel çıkar çatışması olmadığını beyan ve kabul ederler.
6) Editör veya hakemlerin makaleye ilişkin kendilerinden talep ettiği her türlü belge ve veriyi göndermekle yükümlüdürler.
7) Makalelerinde sonradan fark ettikleri her türlü yanlış konusunda editörü bilgilendirmekle sorumludur(lar). Ayrıca editörün talepleri doğrultusunda iş birliği yapmak zorundadır(lar).
8) Değerlendirme süreci başlamış makaleleri için yazar sorumluluklarının değiştirilmesini (yazar ekleme, yazar sırası değiştirme, yazar çıkartma vb.) teklif etmez(ler).
9)KİTOD’e gönderdiği çalışmanın, bilimsel araştırma ve yayın etiğine aykırı olmadığını; intihal, sahtecilik, çarpıtma, tekrar yayım, dilimleme, haksız yazarlık ve diğer etik ihlaller (destek alınarak yürütülen araştırmaların yayınlarında destek veren kişi, kurum veya kuruluşlar ile onların araştırmadaki katkılarını açık bir biçimde belirtmemek, insan ve hayvanlar üzerinde yapılan araştırmalarda etik kurallara uymamak, eserde yer alan bilgileri yayınlanmadan önce başkalarıyla paylaşmak, bilimsel araştırma için sağlanan veya ayrılan kaynakları, mekânları, imkânları ve cihazları amaç dışı kullanmak… gibi) durumlar içermediğini temin etmiş kabul edilir(ler). Aksi tespit edilmiş durumlardan sorumludur(lar).
2. Editörlerin Uyması Gereken Davranış Ölçütleri
KİTOD Editör Kurulu,
1) Okuyucuların ve yazarların bilgi ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik çaba sarf ederler.
2) Düşünce özgürlüğünü desteklerler.
3) "Kör Hakemlik ve Değerlendirme Süreci"ni açık, anlaşılır, hesap verir biçimde düzenler, yayınlar; tanımlanan süreçlerde yaşanabilecek sapmaların önüne geçerler.
4) Yazarların ihtiyaç duyacağı konuları ayrıntılı içeren “Yazar Rehberi"ni yayınlar, rehberin ihtiyaçlar dâhilinde güncel kalmasını sağlarlar.
5)KİTOD Editör Kurulundan Makale için Görevlendirilen Editör; Dergide yayımlanacak makalelerin niteliğini geliştirmeye yönelik süreçleri yürütür. İş süreçlerini fikri mülkiyet haklarına saygılı ve etik standartlardan taviz vermeden yürütür.
6) Düzeltme, açıklama gerektiren konularda açık ve şeffaf davranır.
7) Tüm okuyucu, araştırmacı ve uygulayıcıların ihtiyaç duydukları bilgi, beceri ve deneyim beklentilerini dikkate alarak karar verir.
8) Yayınlanan makalelerin okuyucuya, araştırmacıya, uygulayıcıya bilimsel katkı sağlamasına ve özgün nitelikte olmasına dikkat eder.
9) Okuyucu, araştırmacı ve uygulayıcılardan gelen geri bildirimleri dikkate alır; açıklayıcı ve bilgilendirici geri bildirimler sağlar.
10) KİTOD’a gönderilen her makalenin ön kontrollerini (intihal taraması, yazım ve kaynakça gösterimine uygunluğu, yazarların ıslak imzaladıkları telif hakkı formunun varlığı) sağlandıktan sonra, makaleyi konusunda uzman en az iki hakeme göndererek değerlendirilmesini sağlar.
11) İki hakemden biri olumsuz kanaat belirttiği takdirde makaleyi üçüncü bir hakeme iletir ya da son kararı verir.
12) Hakem seçim ve atamasında yazarlar ve hakemler arasından çıkar çatışması olmamasını gözetir.
13) Kör hakemlik için hakemlerin kimlik bilgilerini gizli tutar.
14) Hakemleri tarafsız, bilimsel ve nesnel bir dille çalışmayı değerlendirmeleri için teşvik eder.
15) Bir makalenin yayınlanıp yayınlanamayacağı konusundaki son kararı makalenin özgün değeri, geçerliliği, anlatımının açıklığı, derginin amaç ve hedeflerine uygunluğunu dikkate alarak verir.
3. Hakemlerin Uyması Gereken Davranış Ölçütleri
Hakemler,
1) Yalnızca uzmanı oldukları alanlarda değerlendirme yaparlar.
2) Objektif değerlendirme yaparlar. Milliyet, cinsiyet, dini inançlar, siyasi görüş ve ticari kaygıların değerlendirmeyi etkilemesine izin vermezler.
3) Makalenin yazarları veya destekleyicileri ile çıkar çatışması içinde olamazlar.
4) Değerlendirme sürecini gizlilik içinde yürütürler.
5) Değerlendirdikleri makaleyi ancak makale yayınlandıktan sonra ve yalnızca bilimsel amaçla kullanabilirler.
6) Görüşlerini nazik ve yapıcı bir dil kullanarak ifade ederler.
7) İnceledikleri makalede bilimsel ve etik ilkelere aykırı bir durum tespit ederlerse editörü bilgilendirirler.
4. Yayıncının Uyması Gereken Davranış Ölçütleri
Yayıncı,
1) Editörlerin, hakemlerin ve yazarların çalışmalarını güvence altına alır.
2) Yayınlanmış makalelerin mülkiyet haklarına riayet eder ve kaydını arşivde saklar.
3)KİTOD veri tabanına internet erişimini açık tutar.
4) Makale yayınlanmadan önce makalenin intihal içermediğini tespit eder.
Yapay Zekâ Kullanım Politikası
Kastamonu İnsan ve Toplum Dergisi (KİTOD) yayın etiğinde ve bilimsel şeffaflıkta en yüksek standartları benimsemekte; bu doğrultuda üretken yapay zekâ (ÜYZ) araçlarının bilimsel araştırma ve yayın süreçlerindeki kullanımını Yükseköğretim Kurulunun 2024 tarihli Etik Rehberi çerçevesinde düzenlemektedir.
Kullanımın Kapsamı ve Sınırları
ÜYZ araçları; dil düzenleme, dilbilgisi ve yazım kontrolü, çeviri ile kaynak düzenleme gibi yardımcı işlemler için kullanılabilir. Bununla birlikte araştırma hipotezinin geliştirilmesi, veri analizi, bulguların yorumlanması ve bilimsel katkının üretilmesi gibi üst düzey bilişsel beceri gerektiren aşamalarda ÜYZ'nin temel kaynak olarak kullanılması kabul edilemez. ÜYZ kullanım sürecinin araştırmacının özgün katkısını ortadan kaldırması durumunda etik sorunlarla karşılaşılmasının muhtemel olduğu bilinmelidir.
Şeffaflık ve Beyan Yükümlülüğü
Yazarlar, makalenin yazımı, dil düzenlemesi veya veri analizi aşamalarında yararlandıkları ÜYZ araçlarını (ör. ChatGPT, Gemini, Copilot, Claude) açıkça beyan etmekle yükümlüdür. Bu beyanın; kullanılan aracın adını ve versiyonunu, çalışmanın hangi aşamasında kullanıldığını, kullanım amacını ve gerçekleştirilen insan müdahalelerini kapsaması gerekmektedir. Söz konusu bilgiler makalenin yöntem bölümünde ya da teşekkür kısmında belirtilmeli; görsel, tablo ve grafiklerin ÜYZ ile oluşturulmuş olması halinde bu durum da kaynakla birlikte açıkça ifade edilmelidir. ÜYZ çıktılarından edinilen bilgilerin kaynaklarının gösterilmesi, bilimsel dürüstlüğün ve diğer araştırmacıların emeğine duyulan saygının zorunlu bir gereğidir.
ÜYZ Çıktılarının Denetlenmesi: Halüsinasyon ve Taraflılık Riski
ÜYZ sistemlerinin yanlış, taraflı veya yanıltıcı bilgi üretebildiği; hatta var olmayan kaynakları gerçekmiş gibi sunabildiği göz önünde bulundurulduğunda, yazarların ÜYZ çıktılarını eleştirel bir gözle denetlemesi ve bilimsel geçerliliklerini bağımsız olarak teyit etmesi zorunludur. YZ'nin ürettiği bilginin doğruluğu ve tarafsızlığı, büyük ölçüde sisteme sağlanan verinin niteliğine bağlı olduğundan, bu çıktılara kayıtsız biçimde güvenmek bilimsel doğruluk açısından ciddi riskler barındırmaktadır.
Makale yayınlama sürecine dahil olan herkes bu kurallara uymayı peşinen kabul eder. Bu süreçte görev alan editörlerin, hakemlerin ve yazarların bir hata ya da yanlışlık tespit etmeleri halinde aytekindemircioglu@kastamonu.edu.tr adresine bilgi vermeleri beklenmektedir.
15 Haziran 2026
Sayfa
1-14
