CERRAHİ HASTALARINDA MÜZİK TERAPİNİN SEMPTOM YÖNETİMİNE ETKİSİ

Öz

Çok eski zamanlardan beri müziğin canlılar üzerinde etkisi olduğuna inanılmış, müzik hastalıklardan kurtulmak için kullanılmış ve iyileştirici etkisi olduğu kabul edilmiştir. Müziğin bu gücü yıllar sonra bilim insanlarının dikkatini çekmiş ve bu alanda çalışmalara başlanmıştır. Müziğin iyileştirici etkisi müzik terapi olarak adlandırılmakta ve yenilikçi çalışmalar arasında yerini almaktadır. Çok eski zamanlardan beri kullanılan müzik ile tedavi nonfarmakolojik yöntem olarak günümüzde yaygın bir şekilde kullanılmaya devam etmektedir. Yapılan çalışmalarla etkinliği kanıtlanmış olan müzik terapi birçok hastalıkta olduğu gibi cerrahi hastaların bakımında da olumlu etkiler göstermiştir. Cerrahi girişim sonrası semptom yönetimi; hastanın güven ve konforunu sağlama, iyileşme sürecini hızlandırma, hastanede yatış gün sayısını azaltmada etkilidir. Nonfarmakolojik bir uygulama olan müzik terapi, ameliyat sonrası dönemde uyanma, hemodinamik parametreler ve analjezik ihtiyacında olumlu etkiler yaratan, hasta memnuniyetini artıran, cerrahi hastalarının anksiyete ve intraoperatif farkındalık ataklarını azaltmada kullanılan yan etkisi olmayan etkili ve güvenli bir yöntemdir. Doğru seçilmiş müzik; hastanın stresini azaltabilir, konfor ve rahatını artırılabilir ve dolaylı olarak hastayı ağrı hissinden uzaklaştırılabilir. Cerrahi girişim sonrası müzik dinlemenin rahatlamayı sağladığı, ağrıyı hafiflettiği, anksiyete/kaygıyı azalttığı, olumlu duyguları ve ruh halini iyileştirdiği, psikolojik semptomları azalttığı öngörülmektedir. Bu derlemede gittikçe yaygın bir şekilde kullanılan nonfarmokolojik yöntemlerden biri olan müzik terapinin cerrahi sonrası semptomlar üzerindeki etkisinin neler olduğu yapılmış çalışma sonuçları ile sunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Cerrahi
• Müzik
• Bulgu

THE EFFECT OF MUSIC THERAPY ON SYMPTOM MANAGEMENT IN SURGERY PATIENTS

Öz

Since ancient times, it has been believed that music has an effect on living things, it has been used to get rid of diseases, and it has been accepted that music has a healing effect. This power of music attracted the attention of scientists years later and studies in this field were started. The healing effect of music is called music therapy and takes its place among innovative studies. Music therapy, which has been used since ancient times, has now been widely used as a non-pharmacological method. Music therapy, the effectiveness of which has been proven by studies, has shown positive effects in the care of surgical patients, as in many diseases. Post-surgical symptom management is effective in providing the patient's confidence and comfort, accelerating the recovery process, and reducing the number of days of hospitalization. Music therapy, which is a non-pharmacological application, is an effective and safe method that has positive effects on awakening, hemodynamic parameters and analgesic needs in the postoperative period, increases patient satisfaction, and is used to reduce anxiety and intraoperative awareness attacks of surgical patients. Music directly and indirectly affects clinical symptoms. Good and carefully chosen music can reduce the patient's stress, increase comfort and relaxation, and indirectly distract the patient from the feeling of pain. It is predicted that listening to music after surgery increases relaxation, relieves pain, reduces anxiety/anxiety, improves positive emotions and mood, and reduces psychological symptoms. In this review, the effects of music therapy, which is one of the non-pharmacological methods that are increasingly used, on post-surgical symptoms and the results of studies on these effects are examined.

Anahtar Kelimeler

• Surgical
• Music
• Symptom

Kaynakça

1. Özveren H. Ağrı kontrolünde farmakolojik olmayan yöntemler. Hacettepe Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi. 2011;18(1):83-92.
2. Arslan S, Özer N. Yoğun bakım hastalarının duyusal girdi sorunlarında tamamlayıcı tedaviler. Anadolu Hemşirelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi. 2010;13(2):68-75.
3. Ciğerci Y, Özbayır T. The effects of music therapy on anxiety, pain and the amount of analgesics following coronary artery surgery. Turkish journal of thoracic and cardiovascular surgery. 2016;24(1):44-50.
4. Sülü Uğurlu E. Çocuklarda girişimsel işlemlerde nonfarmakolojik ağrı giderme yöntemleri. Acıbadem Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi. (2017);8(4):198-201.
5. Demirdağ H. Cerrahi hastalarında müzikle tedavi. Sağlık ve Yaşam Bilimleri Dergisi. 2021;3(2):133-139.
6. Liu Y, Petrini MA. Effects of music therapy on pain, anxiety, and vital signs in patients after thoracic surgery. Complement Ther Med. 2015;23(5):714-718.
7. Bahadır Ö, Kürtüncü M. Müzik terapinin 6-12 yaş arası çocuklarda anksiyete ve ağrı yönetimine etkisi: randomize kontrollü bir çalışma. EGEHF. 2020;36(3):175-188.
8. Miftah R, Tilahun W, Fantahun A, Adulkadir S, Gebrekirstos K. Knowledge and factors associated with pain management for hospitalized children among nurses working in public hospitals in Mekelle City, North Ethiopia: cross sectional study. BMC Research Notes. 2017;122(10):1-6.

9. Bradt J. The effects of music entrainment on postoperative pain perception in pediatric patients. Music and Medicine. 2010;2(3):150-157.
10. Choi S, Park S, Bellan L, Lee H, Chung SK. Crossover clinical trial of pain relief in cataract surgery, International Ophthalmology. 2018;38(3):1027-1033.
11. Koç EM, Başer A, Kahveci R, Özkara A. Ruhun ve bedenin gıdası: geçmişten günümüze müzik ve tıp. Konuralp Tıp Dergisi. 2016;8(1):51-55.
12. Karamızrak N. Ses ve müziğin organları iyileştirici etkisi. Koşuyolu Kalp Dergisi. 2014;17(1):54-57.
13. Özveren H, Faydalı S, Özdemir S. Hemşirelerin ağrının farmakolojik olmayan yöntemlerle kontrolüne ilişkin bilgi ve uygulamaları. Turkish Journal of Clinics and Laboratory. 2016;7(4):99-105.
14. World Federation of Music Therapy (WFMT), Erişim Tarihi: 23 Haziran 2022, http://www.wfmt.info/wfmt-new-home/about-wfmt/.
15. Horden P. Music as Medicine. New York: Routledge. 2016.
16. Can ÜK, Yılmaz B. Türkiye’de müzik terapi konusunda oluşturulmuş bilimsel yayınların incelenmesi. Motif Akademi Halkbilimi Dergisi. 2019;12(27):794-812.
17. Öztürk L, Özbek H. Küllerinden doğan bir tıbbi uygulama: Müzik Terapi. Journal of Health Services and Education. 2018;2(1):1-8.
18. Birkan ZI. Müzikle tedavi, tarihi gelişimi ve uygulamaları. Ankara Akupunktur ve Tamamlayıcı Tıp Dergisi. 2014;2(1):37-49.
19. Kılıç C. Kardiyak cerrahi geçiren hastalarda müzik terapinin etkisi. Sağlık Akademisyenleri Dergisi. 2016;3(1):41-46.
20. Uluslararası Ağrı Araştırmaları Birliği internet sitesi. Erişim tarihi: 13 Haziran 2021, http://www.iasp-pain.org/Taxonomy.
21. Vural F, Eti Aslan F. Koroner arter baypas greft uygulanan hastalarda düşleme ve müziğin iyileşme sürecine etkisi. Türkiye Klinikleri J Nurs Sci. 2014;6(1):26-37.
22. Eti-Aslan F. Postoperatif ağrı. Ağrı doğası ve kontrolü. Editör: FE. Aslan. Avrupa Tıp Kitapçılık Ltd. Şti., İstanbul. 2006;159-189.
23. Gök F, Yavuz van GM, Cerrahi Hastasında Ağrı Kontrolü, in Ameliyathane hemşireliği, İzmir: Meta Basım Matbaacılık Hizmetleri: 2015:325-338.
24. Tan X, Yowler J C, Super M D, Fratianne R B, The efficacy of music therapy protocols for decreasing pain, anxiety, and muscle tension levels during burn dressing changes: a prospective randomized crossover trial. Journal of Burn Care & Research. 2010;31(4):590-597.
25. Chieng YJS, Chan WCS, Klainin-Yobas P, He HG. Perioperative anxiety and postoperative pain in children and adolescents undergoing elective surgical procedures: a quantitative systematic review. J Adv Nurs 2014;70(2):243-55.
26. Erdine, S. Ağrı mekanizmaları ve ağrıya yaklaşım. Erdine S. Ağrı. 3.Baskı. Nobel Tıp Kitabevi. İstanbul, 2007;37-48.
27. Bozkurt M, Yılmazlar A, Bilgen ÖF. Total diz artroplastisi sonrası intravenöz ve epidural hasta kontrollü analjezi tekniklerinin ameliyat sonrası ağrı ve diz rehabilitasyonu üzerine etkilerinin karşılaştırılması. Eklem Hastalık Cerrahisi. 2009;20(2):64-70.
28. Karaaslan Ş. Müziğin ameliyat sonrası ağrı üzerine etkisi. Yüksek Lisans Tezi, İnönü Üniversitesi, 2014. Çelik S, Taşdemir N. Güncel Yöntemlerle Cerrahi Hastalıklarda Bakım. Antalya: Çukurova Nobel Tıp Kitabevi S. 2018:274-275.
29. Moris DN, Linos D. Music meets surgery: two sides to the art of “healing”. Surgical Endoscopy. 2013;27(3):719-723.
30. Chen HJ, Chen TY, Huang CY, Hsieh YM, Lai HL. Effects of music on psychophysiological responses and opioid dosage in patients undergoing total knee replacement surgery. Japan Journal of Nursing Science. 2015;12(4):309-319.
31. Nilsson U. The anxiety- and pain-reducing effects of music interventions: a systematic review. AORN J. 2008;87(4):780-807.
32. Uyar M, Korhan EA. Yoğun bakım hastalarında müzik terapinin ağrı ve anksiyete üzerine etkisi. Ağrı. 2011;23(4):139-146.
33. Homel P, Lonner B, Shepp J, Lichtensztejn M, Loewy J. Music therapy increases comfort and reduces pain in patients recovering from spine surgery. Am J Orthop. 2017;46(1):13-22.
34. Ajorpaz NM, Mohammadi A, Najaran H, Khazaei S. Effect of music on postoperative pain in patients under open heart surgery. Nursing and Midwifery Studies. 2014;3(3):1-6.
35. Sin WM, Chow KM. Effect of music therapy on postoperative pain management in gynecological patients: a literature review. Pain Management Nursing. 2015;16(6):978-987.
36. Karaman Özlü Z. Müzik terapinin kolesistektomi olan hastalarin ağrıları üzerine etkisi. Anadolu Hemşirelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi. 2016;19(2):100-105.
37. Gallagher LM, Gardner V, Bates D, Mason S, Nemecek J, DiFiore JB, et al. Impact of music therapy on hospitalized patients post-elective orthopaedic surgery. Orthopaedic Nursing. 2018;37(2):124-133.
38. Sayar S, Ergin D. Ortopedi servisinde yatan çocuk hastalarda ameliyat sonrası ağrı yönetiminde müziğin etkisinin incelenmesi. DEUHFED. 2019;12(1):67-73.
39. Gogoularadja A, Bakshi SS. A Randomized study on the efficacy of music therapy on pain and anxiety in nasal septal surgery. International Archives of Otorhinolaryngology. 2020;24:232-236.
40. Doğrusöz P. Koroner arter bypass greft cerrahisi uygulanan hastalarda müziğin anksiyete ve ağrı düzeyine etkisi. Yüksek Lisans Tezi, Maltepe Üniversitesi, 2021.
41. Gençel Ö. Müzikle Tedavi. Kastamonu Eğitim Dergisi, 2006:14(2);697-700.
42. Bittner R, Schwarz J. Inguinal hernia repair: current surgical techniques. Langenbeck's Archives of Surgery. 2012;397(2):271-282.
43. Felix MMDS, Ferreira MBG, Oliveira LF, Barichello E, Pires PDS, Barbosa MH. Guided imagery relaxation therapy on preoperative anxiety: a randomized clinical trial. Rev Lat Am Enfermagem. 2018;26:e3101.
44. Goli R, Arad M, Mam-Qaderi M, Parizad N. Comparing the effects of geranium aromatherapy and music therapy on the anxiety level of patients undergoing inguinal hernia surgery: a clinical trial. EXPLORE. 2020.
45. Wu PY, Huang ML, Wang C, Lee WP, Shih WM. Effects of music listening on anxiety and physiological responses in patients undergoing awake craniotomy. Complement Ther Med. 2017;(32):56-60.
46. Heidari S, Babaii A, Abbasinia M, Shamali M, Abbasi M, Rezaei M. The effect of music on anxiety and cardiovascular indices in patients undergoing coronary artery bypass graft: a randomized controlled trial. Nursing and Midwifery Studies. 2015;4(4):42-44.
47. Aba YA, Avci D, Guzel Y, Ozcelik SK, Gurtekin B. Effect of music therapy on the anxiety levels and pregnancy rate of women undergoing in vitro fertilization-embryo transfer: a randomized controlled trial. Applied Nursing Research. 2017;36:19-24.
48. Kühlmann A, De Rooij A, Kroese L, van Dijk M, Hunink M, Jeekel J. Meta-analysis evaluating music interventions for anxiety and pain in surgery. Journal of British Surgery. 2018;105(7):773-783.
49. Rahmati H, Seidi J, Ghodsbin F, Rahımı S, Gholamvaısı B. The effect of music ther-apy on anxiety in patients before elective general surgery. Int J Pharm Res. 2018;10(3):136-142.
50. Jenkins MDA. Descriptive study of subject indexing and abstracting in international index to music periodicals rilm abstracts of music literatüre and the music index online. Notes. 2001;834:834-863.
51. Çakırcalı E. Yaşamsal Bulgular. İçinde: Aştı AT, Karadağ A (editörleri). Hemşirelik esasları hemşirelik bilim ve sanatı, 1. Baskı. İstanbul, Akademi Basın ve Yayıncılık, 2012:612-614.
52. Pour AP, Yavuz M. Vücut sıcaklığındaki yükselmenin (ateşin) hemodinamik parametrelere etkisi. Maltepe Üniversitesi Hemşirelik Bilim ve Sanatı Dergisi. 2010;3(3):73-79.
53. Bradt J, Dileo C, Shim M. Interventions with music for preoperative anxiety. Cochrane Database of Systematic Reviews. 2013;6(6):1-76.
54. Wu PY, Huang ML, Lee WP, Wang C, Shih WM. Effects of music listening on anxiety and physiological responses in patients undergoing awake craniotomy. Complement Ther Med. 2017;32:56-60.
55. Ecer HD. Laparoskopik kolesistektomi sonrası ayılma ünitesinde müziğin hastaların yaşam bulguları üzerine etkisi. Yüksek Lisans Tezi, İnönü Üniversitesi, 2018.
56. Ferrer AJ. Music therapy: bettering lives one note at a time. creativity and innovation among science and art: Springer. 2015;53-69.
57. Yılmaz Du, Korhan Ea, Baysan B, et al. Mekanik ventilasyon desteğinde olan hastalarda müzik terapinin sedasyon düzeyi ve yaşamsal belirtiler üzerine etkisi: bir pilot çalışma. İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi. 2016;1(3):21-27.
58. Lee WP, Wu PY, Lee MY, Ho LH, Shih WM. Music listening alleviates anxiety and physiological responses in patients receiving spinal anesthesia. Complement Ther Med. 2017;31:8-13.