THE EFFECT OF SENSE OF COHERENCE ON COPING WITH PAIN IN GERIATRIC INDIVIDUALS WITH CHRONIC DISEAS

Öz

Objective: This study was conducted descriptive to examine the effect of the sense of coherence on coping with pain in elderly with chronic diseases. Method: The sample of the study is of 250 patients aged 65 and over who were hospitalized in a university hospital between April and July 2017. Personal Information Form, Assessment Form for Pain Diagnosis and Coping Methods, and Sense of Coherence Scale (SOC -13) were used in data collection. Results: The mean age of the participants is 72.4±6.65 years, 50.8% of them are male. The mean score of the elderly the Sense of Coherence Scale is 51.75±7.69. The mean scores of the subscales are 15.61±3.79 for the meaningfulness, 22.49±6.01 for the comprehensibility, 13.64±4.54 for the manageability. Total coherence score and the comprehensibility subscale scores were found to be higher in males than females (p<0.05). Subscale scores of manageability were found to be lower in those who used hot-cold applications in coping with pain. The statistically significant differences with the scores of the sense of coherence in the elderly are male gender which are from sociodemographic characteristics and the way pain is expressed (p<0.05). Conclusion: It was found that elderly individuals in the study did not have a high sense of coherence and this situation not affect their situations to cope with pain. Nurses can contribute to coping with pain by ensure developing sense of coherence in the elderly with chronic diseases.

Anahtar Kelimeler

• Pain
• Nursing
• Sence of coherence
• Elderly

KRONİK HASTALIĞI OLAN YAŞLI BİREYLERDE TUTARLILIK DUYGUSUNUN AĞRI İLE BAŞ ETMEYE ETKİSİ

Öz

Amaç: Bu çalışma kronik hastalığı olan yaşlılarda tutarlılık duygusunun ağrıyla baş etmeye etkisini incelemek amacıyla tanımlayıcı olarak yapıldı. Yöntem: Araştırmanın örneklemi Nisan-Temmuz 2017 tarihleri arasında bir üniversite hastanesinde yatan 65 yaş ve üstü 250 hastadır. Veri toplamada Kişisel Bilgi Formu, Ağrı Tanılama ve Baş Etme Yöntemlerini Değerlendirme Formu ile Tutarlılık Duygusu Ölçeği kullanıldı. Bulgular: Katılımcıların ortalama yaşı 72.4±6.65 yıldır, %50.8’i erkektir. Yaşlıların Tutarlılık Duygusu Ölçeği puan ortalaması 51.75±7.69’dur. Alt boyut ölçeklerinin puan ortalamaları anlamlılık için 15.61±3.79, anlaşılabilirlik için 22.49±6.01, yönetilebilirlik için 13.64±4.54’tür. Erkeklerde toplam tutarlılık duygusu puanı ve anlaşılabilirlik alt boyut puanı kadınlara göre daha yüksek bulunmuştur (p<0.05). Ağrı ile baş etmede sıcak-soğuk uygulama yapanlarda yönetilebilirlik alt boyut puanı daha düşük çıkmıştır. Yaşlılarda tutarlılık duygusu puanları ile istatistiksel açıdan anlamlı farklılık bulunan özellikler sosyodemografik özelliklerden erkek cinsiyet ve ağrının ifade ediliş şeklidir (p<0.05). Sonuç: Araştırmada yaşlı bireylerin tutarlılık duygusunun yüksek olmadığı ve bu durumun ağrıyla baş etme durumlarını etkilemediği bulundu. Hemşireler, kronik hastalığı olan yaşlılarda tutarlılık duygusunun gelişmesini sağlayarak ağrıyla başa çıkmasına katkıda bulunabilirler.

Anahtar Kelimeler

• Ağrı
• Hemşirelik
• Tutarlılık duygusu
• Yaşlı

Kaynakça

1. Güngör Tavşanlı N, Özçelik H, Karadakovan A. Ağrısı olan yaşlı bireylerin yaşam kalitesinin incelenmesi. Ağrı. 2013;25(3):93-100.
2. Babadağ B, Balcı Alparslan G. Yaşlandım, ağrım var! KUHEAD. 2016;13(2):67-71.
3. Karslı B, Akdeniz M. Birinci basamakta yaşlı hastalarda ağrı yönetimi. Turkiye Klinikleri J Fam Med-Special Topics. 2011;2(2):48-56.
4. Öngel K. Yaşlıda ağrıya yaklaşım. Turkiye Klinikleri J Fam Med-Special Topics. 2012;3(6):76-79.
5. Andruszkiewicz A, Basińska MA, Felsmann M, et al. The determinants of coping with pain in chronically ill geriatric patients-the role of a sense of coherence. Clin Interv Aging. 2017:12.
6. Özel F, Yıldırım Y, Fadıloğlu Ç. Huzurevinde yaşayan yaşlılarda ağrı yönetimi. Ağrı. 2014;26(2):57-64.
7. Yıldız A, Erol S, Ergün A. Bir huzurevinde kalan yaşlılarda ağrı ve depresyon riski. Turk J Gerıatr. 2009;12(3):156-164.
8. Özyalçın NS. Yaşlı hastalarda ağrı kontrolünde invaziv girişimler. Ağrı. 2004;16:2.

9. Tarsuslu Şimşek T, Tütün Yumin E, Öztürk A, et al. Ev ortamında yaşayan yaşlı bireylerde ağrı ile sağlık durumu, mobilite ve günlük yaşam aktivite düzeyi arasındaki ilişki. Türk Fiz Tıp Rehab Derg. 2011;57:216-220.
10. Afşar F, Pınar R. Kanser hastalarında ağrı ve ağrı ile baş etme yöntemlerinin değerlendirilmesi. Atatürk Üni HYO Derg. 2003;6(3).
11. Erdemoğlu AK, Gökçe B. Yaşlılarda ağrı. Turkiye Klinikleri J Neurol-Special Topics. 2010;3(4):86-94.
12. Aydın ON. Ağrı ve ağrı mekanizmalarına güncel bakış. Adnan Menderes Univ Tıp Fak Derg. 2002;3(2):37-48.
13. Kılıç SP. Ağrı yönetimi. In: Ovayolu N, Ovayolu Ö, eds. Temel iç hastalıkları hemşireliği ve farklı boyutlarıyla kronik hastalıklar. Adana: Çukurova Nobel Tıp Kitabevi; 2016:62-65.
14. Çöçelli LP, Bacaksız BD, Ovayolu N. Ağrı tedavisinde hemşirenin rolü. Gaziantep Tıp Dergisi. 2008;14:53-58.
15. Gökçe Kutsal Y.Ağrı. In: Gökçe Kutsal Y, ed. Temel geriatri. Ankara: Güneş Tıp Kitabevleri; 2007:279-288.
16. Gökçe Kutsal Y, Varlı K, Çeliker R, et al. Ağrıya multidisipliner yaklaşım. Hacettepe Med. J. 2005;36:111-128.
17. Güleç G, Güleç S. Ağrı ve ağrı davranışı. Ağrı. 2006;18(4).
18. Koçoğlu D, Özdemir L. Yetişkin nüfusta ağrı ve ağrı inançlarının sosyo-demografik ekonomik özelliklerle ilişkisi. Ağrı. 2011;23(2):64-70.
19. Elbi H. Kronik ağrıda psikiyatrik değerlendirme. TOTBİD Dergisi. 2017;16:169-173.
20. Tanrıverdi G, Okanlı A, Çetin H, et al. Yaşlı populasyonunda ağrı. Turk J Geriatr. 2009;12(4):190-197.
21. Bag B. Ruh sağlığı ve psikiyatri hemşireliğinde salutogenez modeli. Psikiyatr Güncel Yaklaşımlar. 2017;9(3):284-300.
22. Naaldenberg J, Tobi H, Esker F, Vaandrager L. Psychometric properties of the OLQ-13 scale to measure sense of coherence in a community dwelling older population. Health Qual Life Outcomes. 2011;9:37-45.
23. Mittelmark MB, Bauer GF. Themeanings of salutogenesis. In: Mittelmark MB, et al. eds. The handbook of salutogenesis. 2017
24. Vinje HF, Langeland E, Bull T. Aaron Antonovsky’s development of salutogenesis, 1979 to 1994. In: Mittelmark MB, et al. eds. The handbook of salutogenesis. 2017.
25. Eriksson M. The sense of coherence in the salutogenic model of health. In: Mittelmark MB, et al. eds. The handbook of salutogenesis. 2017.
26. Idan O, Eriksson M, Al-Yagon M. The salutogenic model: The role of generalized resistance resources. In: Mittelmark MB, et al. eds. The handbook of salutogenesis. 2017.
27. Mittelmark MB, Bull T, Daniel M, et al. Specific resistance resources in the salutogenic model of health. In: Mittelmark MB, et al. eds. The handbook of salutogenesis. 2017.
28. Eriksson M, Mittelmark MB. The sense of coherence and its measurement. In: Mittelmark MB, et al. eds. The handbook of salutogenesis. 2017.
29. Scherler RH, Lajunen T. A comparison of Finnish and Turkish university students on the short form of the sense of coherence scale. Fifth Congress Of European Psychology. Oral Presentation, Dublin, Ireland: 6-11 July 1997.
30. Eriksson M, Lindström B. Validity of Antonovsky’s sense of coherence scale: a systematic review. J Epidemiol Community Health. 2005;59:460-466.
31. Jakobsson U. Testing construct validity of the 13-Item sense of coherence scale in a sample of older people. The Open Geriatric Medicine Journal. 2011;4:6-13.
32. Luyckx K, Goossens E, Apers S, et al. The 13-Item sense of coherence scale in dutch-speaking adolescents and young adults: structural validity, age trends, and chronic disease. Psychol Belg. 2012;52(4):351-368.
33. Drageset J, Nygaard HA, Eide GE, et al. Sense of coherence as a resource in relation to health-related quality of life among mentally intact nursing home residents–a questionnaire study. Health Qual Life Outcomes. 2008;6:85.
34. Drageset J, Eide GE, Hauge S. Symptoms of depression, sadness and sense of coherence (coping) among cognitively intact older people with cancer living in nursing homes-a mixed-methods study. PeerJ. 2016;4:e2096.
35. Davoglio RS, Abegg C, Fontanive VN, Oliveira MMC, Aerts DRGC, Cavalheiro CH. Relationship between sense of coherence and oral health in adults and elderly Brazilians. Braz Oral Res. 2016;30(1):e56.
36. Opheim R, Fagermoen MS, Elsness-Jørgensen LP, Bernklev T, Moum B. Sense of coherence in patients with inflammatory bowel disease. Gastroent Res Pract. 2014;1-9.
37. Surtees P, Wainwright N, Luben R, Khaw KT, Day N. Sense of coherence and mortality in men and women in the EPIC-Norfolk United Kingdom prospective cohort study. Am J Epidemiol. 2003;158(12):1202-1209.
38. Ochiai R, Daitou S, Aoki K. Relationship between sense of coherence and lifestyle in middle-aged workers in Japan. Health. 2012;4:20-25.