Kuşak Yol Projesi - Kosova ve Tayvan Sorunları Bağlamında Çin - Sırbistan İlişkileri

Öz

Komünist lider Mao Zedong önderliğinde 1949 yılında bağımsızlığını ilan eden Çin Halk Cumhuriyeti (ÇHC) 1976’da Deng- Xiaoping iktidara gelmesiyle açık kapı politikası (open door policy) bağlamında ülke içinde bir takım ekonomik reformları hayata geçirerek serbest piyasa ekonomisine entegre olmayı amaçlamıştır. Çin bu yeniden yapılandırma sürecinde sosyalist ideolojiden arındırılmış dışa açılma politikasıyla ilk adımda bölgesel ve ardından küresel güç olmak için yavaş anacak temkinli adımlarla uluslararası sistemin kılcal damarlarına adeta sızmıştır. Ele aldığımız bu çalışmada 2013 yılında “Bir Kuşak Bir Yol” (One Belt One Road) projesiyle gelecek vizyonunu ortaya koyan ve kendini 21 yüzyılın çok kutuplu dünya düzenin vazgeçilmez aktörü olarak gören Çin’in Sırbistan’a yönelik dış politikasını Kuşak Yol Projesi, Tayvan ve Kosova krizleri üzerinden analizi amaçlanmıştır. Tarihsel geçmişi Yugoslavya’nın (SFC) 1 Ekim 1949 tarihinde ÇHC’yi tanımasına kadar uzanan ve ekonomik temel üzerine oturan Çin-Sırbistan ilişkisi toprak bütünlüğü ilkesi bağlamında Tayvan-Kosova ihtilafları üzerinden günümüzde stratejik müttefiklik seviyesine yükselmiştir. Yukarıda söz edilen ihtilaflı parametreler üzerinde inşa edilen Çin-Sırbistan ilişkilerinde Kuşak Yol Projesi can simidi görevi görmektedir. Çin’in bölgeye yönelik politikası bölge jeopolitiğine yeni boyut kazandırırken Sırbistan’ın Çin’e olan ilgisi ABD-AB ve Çin arasındaki üstünlük mücadelesini daha da aktif hale dönüştürmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Çin
• Sırbistan
• Tayvan
• Kosova
• Kuşak Yol Projesi

The Belt and Road Project – China - Serbia Relations in the Context of Kosovo and Taiwan Problems

Öz

The People's Republic of China (PRC), which declared its independence in 1949 under the leadership of communist leader Mao Zedong, aimed to integrate into the free market economy by implementing a number of economic reforms within the country in the context of an open-door policy when Deng-Xiaoping came to power in 1976. In this restructuring process, China, purified from its socialist ideology, has almost infiltrated the capillaries of the international system with its policy of opening up, with slow but cautious steps to become a regional and then a global power in the first step. In this study, which we have discussed, China's foreign policy towards Serbia, which revealed its vision for the future with the "One Belt One Road" project in 2013 and sees itself as the indispensable actor of the multipolar world order of the 21st century, is the Belt Road Project, Taiwan. and Kosovo crises. The relationship between China and Serbia, whose historical background dates back to the recognition of Yugoslavia (SFC) on October 1, 1949 (PRC) and which started on an economic basis, has risen to the level of strategic alliance today through the Taiwan-Kosovo conflicts in the context of the principle of territorial integrity. The Belt Road Project serves as a lifeline in the relations between China and Serbia, built on the above-mentioned controversial parameters. While China's policy towards the region adds a new dimension to the geopolitics of the region, Serbia's interest in China makes the struggle for supremacy between the USA-EU and China even more active.

Anahtar Kelimeler

• China
• Serbia
• Taiwan
• Kosovo
• Belt and Road Projects

Kaynakça

1. Atasoy, F. (2016). Yükselen İpek Yolu 2. Cilt İpek Yolu'nda Bilgi ve Siyaset . Ankara: Türk Yurdu Yayınları.
2. Bekin, D. D. (1981). İpek Yolu. Ankara: Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih - Coğrafya Fakültesi Yayınları: 308.
3. Budak, A. (2019). Osmanlı Modernleşmesi Gazetecilik ve Edebiyat. İstanbul: Bilge Kültür Sanat
4. Cinkara, A. (2019). Uygurlar ve İpek Yolu. Asya Araştırmaları Dergisi, 329-345.
5. Delanty, G. (2013). Avrupa’nın İcadı. (Çev H. İnaç). Ankara: Adres Yayınları.
6. Deniz, T. (2016). Yeni Umutların Işığında Tarihi İpek Yolu Coğrafyası. Marmara Coğrafya Dergisi, 195-2002.
7. Peter Frankopan,(2018 İpek Yolu Alternatif Dünya Tarihi . İstanbul: Pegasus Yayınları.
8. Işık, H. (2017). Tarihi İpek Yolu ve Tarih Bölümü Öğrencilerinin Bu Yol Hakkındaki Bilgi Düzeylerinin Değerlendirilmesi. Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi, 145-176.

9. Haviland, WA (2002). Kültürel Antropoloji (Çev. Hüsamettin İnaç, Seda Çiftçi) İstanbul: Kaknüs Yayınları
10. İnaç, H. ve S. Erdoğan, (2006). “Postmodern Dönemde Kamu Yönetimi Algısı ve Kamusal Alan Tartışmaları,” Akademik Bakış: Hakemli Sosyal Bilimler E-Dergisi Celalabad, 9(1), 1-16.
11. İnaç H. ve F. Ünal (2013). The Construction of National Identity in Modern Times: Theoretical Perspective. International Journal of Humanities and Social Science, 3(11), 223-232.
12. İnaç H. ve Yaman, M. (2015). Ulus İnşa Stratejileri Bağlamında Avrupa Milli Marşlarının Sosyo-Politik Mukayesesi. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 20(3), 17-34.
13. İnaç, H. ve Rafiq Sada, M. (2021a). Taliban’ın Afganistan’ı Devlet, Toplum, Siyaset. İstanbul: Bilge Kültür Sanat Yayınları.
14. İnaç, H. ve Rafiq Sada, M. (2021b). Ulus İnşası ve Uluslaşma. Uluslararası Eşitlik Dergisi,1(1), 95-111.
15. İnaç, H. (2003). Makro Toplumsal Kuramlar Açısından Postmodernizm. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 8, 341-351
16. İnaç, H. (2004). Identity problems of Turkey during the European Union Integration Process. Journal of Economic and Social Research, 6(2), 33-62.
17. İnaç, H. (2005) Türkiye’nin Kimlik Problemleri: Avrupa Birliği’ne Entegrasyon Sürecinde. Ankara: Adres Yayınları
18. İnaç, H. (2007). Rethinking Democracy and Governance in the EU. Journal of Academic Studies, 9(32), 1-31.
19. İnaç, H., (2014) “Çağımızın Toplumsal Algısını Temsil eden Parametrelerden Kimlik, Kültür ve Uygarlık Kavramlarının Sosyo-politik Analizi”, İslam Medeniyeti Araştırmaları Dergisi, 1(1), 35-57.
20. İnaç, H. (2020). Pandemi Sonrası Yeni Dünya Düzeni ve Türk Dış Politikası. Kütahya Dumlupınar Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, 1-20.
21. İnaç, H. (2021). Uluslararası Güvenlik, Yeni Dünya Düzeni ve Türkiye. İstanbul: Bilge Kültür Sanat Yayınları.
22. İnaç, H. (2022). “New World Order in Post-Pandemic Process and Turkey”. In: Turkey and the Post-Pandemic World Order (Edit: A. Salih İkiz), Lexington Books, ss.199-225.
23. Karluk, A. C. (2019). Çinlilik ve Çin'de Ötekiler. Ankara: Atlas Kitab.
24. Kissinger, H. (2015). Çin Dünden Bugüne Yeni Çin. İstanbul: Kaknüs Yayınları.
25. Kissinger, H. (2016). Dünya Düzeni. İstanbul: Boyner Yayınları.
26. Köksoy, D. Ö. (2019). Kartal ve Ejderha'nın Valsi Amerika-Çin İlişkileri (2001- 2008). İstanbul: DER Kitabevi Yayınevi ve Dağıtım Paz. Ltd. Şti.
27. Özkan, A. (2019). Burjuvazi ve Muhafazakâr Kimliğin Son Dönem Türkiye’sine Yansımaları. OPUS Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 10 (17), 1735-1751.
28. Özkan, A. (2022a). Dış Politika ve Güvenlik Ekseninde Erdoğan Türkiye’si ve Putin Rusya’sı Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık
29. Özkan, A. (2022b). Siyasi Parti Kapatmalarına Ulusal Güvenlik ve Demokrasi Açısından Tarihsel Bir Bakış. Türkiye İçin yeni Anaysa Vizyonu ve Yol Haritası Savaş Yayınevi, 231-251.
30. Özkan A. ve B. Özer (2023). Politik Psikoloji Bağlamında Siyasal Bir Aktör Olarak Alparslan Türkeş’in Milliyetçilik Anlayışı, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt 24, Sayı: 1, ss. 179-193
31. Pirsalami, Fribarz, Pirankho, Sahar. (2015). Jadda Abrisham Naven ba Masaba Rahburd Siyaset Kharıcı Çin: Firsatha ve Tahditha Baray İran (Çin'in Sış Politika Stratejisi Olarak Yeni İpek Yolu: İran İçin Fırsatlar ve Tehditler). Faslnama Ravabit Kharıcı, 7- 42.
32. Musavi, Shafaee (2015). Nasl Panjam Rahbaran Chin va Abtikar kamarband aphtisadi Jada abrishim (Beşinci nesil Çinli Liderler ve İpek Yolu Ekonomik Kuşak girişimi). Fasilnama pozhhishhay Ravabit Baynılmılal , 201-222.
33. Tezcan, M. (2014). İpek Yolu’nun İran Güzergâhı ve İpek Yolu Ticaretine İran Engellemesi. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi, 96-123.
34. Tutar, A. E., İnaç, H. & Güner, Ü. (2006). Dış Kaynak Kullanımının (Outsourcing) Makroekonomik Etkileri. Afyon Kocatepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 8(2), 279-296.
35. Uslubaş, F. (2010). Büyük Oyundan Büyük Kaosa. Ankara: Karınca Yayınları.
36. Yıldırım, D. S. (2018). Uluslararası İlişkilerde Asya 'Kuşak-yol'un Jeo-Ekonomisi ve Güvenliği. Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık Eğtim Danışmanlık Tic. Ltd. Şti.
37. Yiğit, M. İnaç, H. ve Güner, Ü. (2007). Genişleme, Mali Yardım ve Ekonomik Büyüme Perspektiflerinden AB’nin İlk Dört Genişlemesinin Analizi. C.Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 8(2), 81-96.
38. https://www.tuicakademi.org/cinin-balkanlar-politikasi/ Erişim Tarihi: 7.11.2022
39. https://tr.euronews.com/2022/10/22/cin-komunist-parti-kongresi-sona-erdi-si-cinpingin-liderligi-teyit-edildi erişim tarihi. Erişim Tarihi: 06.11.2022
40. https://www.aa.com.tr/tr/dunya/biden-yonetiminin-ulusal-guvenlik-stratejisinde-cin-ile-rekabet-vurgusu-one-cikti/2709827 Erişim Tarihi: 07.11.2022
41. https://www.balkannews.com.tr/sirbistan/vucic-cop27-iklim-konferansina-katilimini-iptal-etti-h4865.html Erişim Tarihi: 07.11.2022
42. https://tr.euronews.com/2022/04/10/s-rbistan-cin-den-ucaksavar-sistemi-ald Erişim Tarihi: 05.11.2022
43. https://tr.euronews.com/2022/08/01/kosova-ile-sirbistan-arasinda-gerginlik-pristine-plaka-uygulamasi-kararini-1-ay-erteledi Erişim Tarihi: 07.11.2022
44. https://dergipark.org.tr/tr/pub/avrasya/issue/35344/392422 Erişim Tarihi: 05.11.2022
45. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/391848 Erişim Tarihi:07.11.2022
46. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/764974 Erişim Tarihi.06.01.2022
47. https://www.aa.com.tr/tr/dunya/sirbistan-kosova-geriliminde-karsilikli-aciklamalar/2767489 Erişim tarihi: 20.12.2022
48. https://www.tuicakademi.org/cinin-balkanlar-politikasi/ Erişim tarihi: 20.12.2022
49. http://www.europolitika.com/on-yillik-sabir-sureci-cin-bati-balkanlarda-bir-guc-haline-nasil-geldi/ Erişim tarihi: 24.12.2022
50. https://www.cumhuriyet.com.tr/dunya/sirbistandan-cine-destek-toprak-butunlugunu-korumasini-destekliyoruz-1967114 Erişim tarihi: 21.12.2022
51. https://www.ajanslotus.com/sirbistan-cumhurbaskani-ve-cin-disisleri-bakani-bm-genel-kurulu-oturumu-sirasinda-bir-gorusme-yapti Erişim tarihi: 22.12.2022
52. https://www.aa.com.tr/tr/ekonomi/sirbistan-balkanlarin-cini-oluyor/1308136 Erişim tarihi: 23.12.2022
53. https://21yyte.org/tr/merkezler/bolgesel-arastirma-merkezleri/asya-pasifik-arastirmalari-merkezi/tek-cin-tek-rusya-tek-sirbistan Erişim tarihi: 24.12.2022
54. https://paratic.com/sirbistanla-dostlugunu-vurgulayan-cinden-soguk-savas-cagrisi/ Erişim Tarihi: 28.12.2022
55. https://www.aa.com.tr/tr/dunya/biden-yonetiminin-ulusal-guvenlik-stratejisinde-cin-ile-rekabet-vurgusu-one-cikti/2709827 erişim tarihi: 07.11.2022
56. https://tr.euronews.com/2022/04/10/s-rbistan-cin-den-ucaksavar-sistemi-ald erişim tarihi 05.11.2022
57. http://www.anlayis.net/makaleGoster.aspx?dergiid=12&makaleid=3474 Erişim Tarihi:11.01.2023
58. https://www.aksam.com.tr/trend/cin-ile-almanya-arasinda-ipler-geriliyor-soguk-savas-benzetmesi/haber-1333545 Erişim Tarihi:12.01.2023
59. https://www.yenisafak.com/dunya/abd-ingiltere-ve-almanyanin-aralarinda-oldugu-39-ulke-ile-cin-arasinda-uygur-gerilimi-3569963 Erişim Tarihi: 13.01.2023
60. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/203080 Erişim Tarihi:12.01.2023
61. https://tr.euronews.com/2022/11/04/cine-olan-ekonomik-bagimlilik-almanlari-endiselendiriyor-analiz Erişim Tarihi: 13.01.2023
62. https://sssjournal.com/files/sssjournal/154512228_1_4-18.ID551.YEN%C4%B0CELER&G.KUTLU_1605-1610.pdf Erişim Tarihi: 13.01.2023
63. http://dl.islamicdoc.com/site/catalogue/579670 Erişim Tarihi: 13.01.2023 .