Yayın Değerlendirme Politikası

Klinik Psikoloji Dergisine (KPD) yüklenen tüm yazılar ilk olarak Baş Editör (Editor-in-Chief) tarafından gözden geçirilir. Bu aşamada, gözden geçirilen yazılardan yaklaşık %40’ı, derginin kapsamı ile ilgili olmaması veya bilimsel niteliğinin yetersiz bulunması nedeniyle, ileri bir hakem değerlendirmesine gönderilmeden reddedilir. 

Bu ilk incelemeyi geçen yazılara ise, Baş Editör tarafından konusuna göre Editörler Kurulundan bir Yardımcı Editör atanır. Yardımcı Editör, makalenin adil ve etik ilkelere uygun biçimde değerlendirilmesini sağlayarak hakem değerlendirme sürecini yürütür. Her makale, alanında uzman en az iki bağımsız hakeme gönderilir. Hakemlerden çalışmayı özgünlük, yöntemsel titizlik, açıklık ve önem açısından değerlendirmeleri istenir.

KPD, değerlendirme sürecinde ÇİFT-KÖR (double-blind) bir yöntem kullanır. Bir başka ifadeyle, ilgili yazının yazar(lar)ı, yazının hangi hakemlere gönderildiğini bilmediği gibi, yazıya atanan hakemler de yazının hangi yazar(lar)a ait olduğunu bilmez. Bu doğrultuda, anonimliği korumak amacıyla, yazarlar ilk gönderim sırasında teşekkür notları ve öz atıflar dâhil olmak üzere kimliklerini açığa çıkarabilecek bilgileri makaleden çıkarmalıdır.

Hakem değerlendirmesi tamamlandıktan sonra, Yardımcı Editör hakem raporlarına dayanarak bir öneride bulunur. Nihai editoryal karar (Kabul, Minör Düzeltme, Majör Düzeltme veya Ret) Baş Editör tarafından verilir. Düzeltme kararı, makalenin kabul edileceği anlamına gelmez; gerekli görüldüğünde düzeltilmiş makaleler aynı veya farklı hakemlere yeniden gönderilebilir.

Editoryal Süreç

Baş Editör: Editoryal bütünlüğün korunması ve nihai editoryal kararların verilmesinden en üst düzeyde sorumludur.

Yardımcı Editörler: Uzmanlık alanları kapsamında değerlendirme sürecini yönetir ve Baş Editöre öneride bulunur.

Danışma Kurulu: Derginin bilimsel yönelimi, etik politikaları ve en iyi editoryal uygulamalar konusunda stratejik rehberlik sağlar. Danışma Kurulu üyeleri rutin olarak makale değerlendirme sürecini yürütmez; ancak karmaşık etik sorunlar, itirazlar veya çıkar çatışmaları gibi durumlarda görüşlerine başvurulabilir. Ayrıca nitelikli hakemlerin belirlenmesine destek olabilir veya özel sayıların geliştirilmesine katkı sunabilirler.

Yayın Etiği ve Bilimsel Kötü Uygulamalar Politikası

KPD, en yüksek etik standartları korumaya ve bilimsel kaydın bütünlüğünü sürdürmeye kararlıdır. COPE Principles of Transparency and Best Practice in Scholarly Publishing, International Committee of Medical Journal Editors (ICMJE), American Psychological Association (APA) ve Türk Psikologlar Derneği etik ilkelerini benimsemektedir. Yazarlar, hakemler ve editörler dâhil tüm paydaşların editoryal ve yayın sürecinin her aşamasında bu standartlara uyması beklenir.

Yazarlık ve Katkı: Gönderilen makalelerde yer alan tüm yazarların araştırmaya ve araştırmanın sunumuna önemli katkı sağlamış olması gerekir. Yazarlık anlaşmazlıkları, adil ve şeffaf prosedürlere göre ele alınır. Her yazarın makaleye katkısı, hesap verebilirliği sağlamak için ayrıntılı biçimde belirtilmelidir. Yaygın katkı alanları; kavramsallaştırma, yöntem, veri analizi, yazım ve süpervizyondur. Yazar olarak listelenen her kişi, ICMJE tarafından belirlenen yazarlık ölçütlerini karşılamalıdır. JCPR tarafından benimsenen bu dört ölçüt şunlardır:

1. Çalışmanın kavramsallaştırılmasına veya tasarımına; ya da verilerin elde edilmesi, analizi veya yorumlanmasına önemli katkı sunmak,
2. Çalışmayı taslak hâline getirmek veya önemli entelektüel içerik açısından eleştirel olarak gözden geçirmek,
3. Yayımlanacak son sürümü onaylamak,
4. Çalışmanın herhangi bir bölümünün doğruluğu veya bütünlüğüne ilişkin soruların uygun biçimde incelenmesi ve çözümlenmesini sağlayacak şekilde çalışmanın tüm yönlerinden sorumluluk almayı kabul etmek.

Çıkar Çatışmaları: Yazarlar, editörler ve hakemler; çalışmalarını etkileyebilecek finansal, finansal olmayan veya kişisel ilişkileri ya da çıkarları açıklamalıdır. Dergi, nesnellik ve şeffaflığı sağlamak amacıyla çıkar çatışmalarının yönetimi için açık kurallar uygular.

Etik Gözetim: Gönderilen tüm çalışmalar, Helsinki Bildirgesi, Belmont Raporu ve/veya ilgili ulusal ya da kurumsal yönergeler gibi uluslararası kabul görmüş etik standartlara (örn., National Institutes of Health Guidelines for the Care and Use of Laboratory Animals) uygun olmalıdır. Dergi, insan katılımcılar, hayvanlar, hassas veriler veya biyolojik materyaller içeren araştırmaların bu standartlara uygunluğunu gözetir. Uygun etik onaylar ve onamlar gerektiğinde sunulmalıdır. Makale gönderilirken kurul adı ve onay/referans numarası/tarihi belirtilmelidir.

Bilgilendirilmiş Onam: İnsan katılımcıları içeren tüm makalelerde dergi, etik araştırma uygulamalarına sıkı uyum bekler. Yazarlar, tüm katılımcılardan veya küçükler ya da onam veremeyecek durumda olanlar için yasal temsilcilerinden, çalışmanın amacı, prosedürleri, olası riskleri ve yararları tam olarak açıklandıktan sonra bilgilendirilmiş onam alındığını doğrulamalıdır. Bu gereklilik hem ileriye dönük hem geriye dönük araştırmalar için geçerlidir. Yazarlar, bilgilendirilmiş onamın etik standartlara ve ilgili düzenlemelere uygun olarak alındığını belirten bir ifadeyi makalelerine eklemelidir.

KPD’ye gönderim yaparak yazarlar, çalışmayı yürütmeden önce gerekli tüm etik kurul onaylarının ve bilgilendirilmiş onamların alındığını teyit etmiş olurlar. Şüphe durumunda, yazarlara COPE ve ICMJE kılavuzlarına başvurmaları önerilir. Dergi etik sorumluluğu ciddiyetle ele alır. Bu ilkelere uyulmaması, makalenin reddine, yayımlanmış çalışmanın geri çekilmesine ve ilgili kurum veya düzenleyici otoritelere bildirim yapılmasına yol açabilir.

Fikri Mülkiyet: Dergi, yazarların fikri mülkiyet haklarına saygı gösterir ve çalışmalarının uygun şekilde atıflandırılmasını sağlar. İntihale karşı aktif biçimde mücadele eder ve fikri mülkiyet ihlali tespit edilirse düzeltme veya geri çekme gibi gerekli adımları atar.

Araştırma Suistimali İddialarının Ele Alınması: Dergi; veri uydurma, intihal ve atıf manipülasyonu dâhil ancak bunlarla sınırlı olmayan araştırma suistimali iddialarını ele almak için katı bir protokol uygular. Tüm iddialar ayrıntılı biçimde incelenir ve gerektiğinde düzeltme veya geri çekme dâhil uygun işlemler yapılır.

Veri Erişilebilirliği ve Yeniden Üretilebilirlik: Yazarlar, yeniden üretilebilirliği teşvik etmek amacıyla verilerini, yöntemlerini ve materyallerini paylaşmaya teşvik edilir. Dergi, veri erişilebilirlik beyanlarını destekler ve veri setlerinin kamuya açık depolarda paylaşılmasını özendirir.

Finansman Açıklaması: Yazarlar; hibeler, kurumsal destek ve sponsorluklar dâhil olmak üzere araştırmaları için alınan tüm finansal destek kaynaklarını açıklamak zorundadır. Bu şeffaflık, okuyucuların olası etkileri veya çıkar çatışmalarını değerlendirmesine yardımcı olur. Yazarlar, araştırmayı destekleyen tüm finansal katkıları ayrıntılı biçimde belirtmeli; ayrıca açıkça ifade edilmedikçe destekleyici kurumun araştırmanın tasarımı, veri toplama, analiz, yorumlama veya yayımlama sürecine müdahil olmadığını doğrulamalıdır.

Klinik Çalışma Kaydı: Klinik araştırma içeren çalışmalarda, katılımcı alımına başlamadan önce araştırmanın kamuya açık bir kayıt sistemine kaydedilmiş olması gerekir. Yazarlar, makalede kayıt numarasını ve kayıt sisteminin adını (örn., ClinicalTrials.gov) belirtmelidir. Bu uygulama, CONSORT Bildirimi gibi uluslararası yönergeler doğrultusunda klinik araştırma protokolü ve sonuçlarının bağımsız biçimde doğrulanmasına olanak tanır.

Düzeltmeler ve Geri Çekmeler: Yayımlanmış çalışmalarda hata, etik ihlal veya bilimsel suistimal tespit edilirse, dergi uygun şekilde düzeltme, geri çekme veya endişe bildirimi yayımlar. Bilimsel kaydın bütünlüğü önceliklidir ve tüm düzeltmeler zamanında yapılır.

Yayın Sonrası Süreç: Dergi, bilimsel tartışmanın yayın sonrasında da sürmesini destekler; yayımlanmış makaleler hakkında endişe veya ek görüş bildirilmesini teşvik eder. Bu başvurular editör kurulu tarafından incelenir.

Şikâyetler ve İtirazlar: Dergi, yazarlar, hakemler ve okuyucular için editoryal kararlara ilişkin şikâyet ve itirazların iletilebileceği açık bir mekanizma sağlar. Şikâyetler yerleşik politikalar doğrultusunda editör kurulu tarafından hızlı ve adil şekilde ele alınır.

Özetle, yazarlar makale göndermeden önce şu ilkelere uymalıdır:

• Gönderiler özgün olmalı; bütünüyle veya kısmen, herhangi bir biçim veya dilde daha önce yayımlanmamış olmalıdır. Ancak çalışma önceki bir çalışmanın önemli ölçüde genişletilmiş hâliyse bu durum istisna oluşturabilir.
• Makaleler aynı anda birden fazla dergiye gönderilmemelidir.
• Çalışmada ifade edilen içerik ve görüşlerden yalnızca yazarlar sorumludur.
• Dilimleme yayıncılık (tek bir çalışmanın birden fazla yayına bölünmesi) kabul edilmez.
• Veri ve sonuçlar dürüst, açık ve uydurma, çarpıtma veya uygunsuz manipülasyon olmaksızın raporlanmalıdır.
• Başkalarına ait veri, metin veya kuramların kaynak göstermeden kullanılması dâhil intihal kesinlikle yasaktır. Tüm kaynaklara uygun biçimde atıf yapılmalıdır.
• Tüm yazarlar makalenin son sürümünü gönderimden önce onaylamalı ve bulguların doğruluğundan sorumlu olmalıdır.
• Yazar sırası gönderim öncesinde kesinleştirilmelidir. Yazarlık değişikliği talepleri yazılı gerekçeyle sunulmalı; kabulden sonra değişiklik yapılamaz.
• Yazarlar araştırma verilerini yayımdan sonra en az beş (5) yıl saklamalı ve doğrulama gerektiğinde talep üzerine erişim sağlamalıdır.
• Olası tüm çıkar çatışmaları (örn., kurumsal veya sponsorluk desteği) eksiksiz biçimde açıklanmalıdır.
• İnsan katılımcılar içeren araştırmalarda bilgilendirilmiş onam alınmalı ve belgelenmelidir. Bunu doğrulayan ifade makalede yer almalıdır.
• Hakemler ve editörler etik standartları ihlal eden gönderileri reddetmekle yükümlüdür; suistimal tespit edilirse yayımlanmış makaleler geri çekilebilir. Geri çekilen makaleler, gerekçeyi açıklayan uygun bir notla çevrimiçi kalmaya devam eder.
• Yayımlanmış makalelere doğru ve uygun biçimde atıf yapılmalıdır. KPD yayınlarındaki içeriği yanlış sunan kişi veya kurumlar hakkında yasal işlem söz konusu olabilir.

Kabul Sonrası İşlemler

Makaleniz KPD’de yayına kabul aldıktan sonra, sırasıyla Telif Hakkı Devri, DOI ataması, Türkçe/İngilizce dil düzeltisi, dizgi, düzeltme okuması (proof-reading), online ilk baskı ve baskı aşamaları gerçekleşir. 
 

Telif Hakkı Politikası

Klinik Psikoloji Dergisinde yayımlanan makalelerin telif hakkı yazarlara aittir. Yazarlar, çalışmalarının Creative Commons Lisansı [CC BY-NC-ND 4.0] kapsamında yayımlanmasına izin vermektedir. Bu lisans, makalenin herkes tarafından ücretsiz olarak okunmasını, indirilmesini, kopyalanmasını, dağıtılmasını, yazdırılmasını, aranmasını ve tam metnine bağlantı verilmesini mümkün kılar. Ancak, orijinal yazara uygun atıf yapılması gerekmektedir. Yazarlar, makalelerini göndermekle, çalışmanın tüm haklarına sahip olduklarını ve üçüncü taraf telif haklarını ihlal etmediğini beyan etmiş olurlar.

Türkçe/İngilizce Dil Düzeltisi ve Dizgi

Editörler ve hakemlerin makalenizi uygun bir biçimde değerlendirebilmesi için metnin iyi ve anlaşılır bir dille yazılmış olması gerekmektedir. Eğer makalenizi İngilizce olarak yazmışsanız, anadili İngilizce olan bir başka meslektaşınızdan yardım isteyebilir veya profesyonel İngilizce Dil Düzelti servislerinden yararlanabilirsiniz.

Makaleniz yayına kabul aldıktan sonra, KPD’nin Dil Editörleri tarafından dilbilgisi ve yazım kuralları açısından incelenecek ve gerekli düzeltmeler gerçekleştirilecektir. Dil düzeltisi tamamlanan bir makale, yazarlar tarafından gerçekleştirilecek düzeltme okuması sonrasında dizgiye alınır.

Düzeltme Okuması (Proof Reading)

Düzeltme okumasının amacı, dizgiden kaynaklanan yazım ve imla hatalarının belirlenmesi ve makalenin anlamsal bütünlüğünün kontrol edilmesidir. Makalenin içeriğinde (örn., yeni bulgular, düzeltilmiş değerler, başlık, yazarlık sıralaması vb.) Editörün izni olmadan herhangi bir değişiklik yapılamaz. Düzeltme okuması için yazar(lar)a sağlanan süre 7 gün olarak belirlenmiştir.

Online İlk Baskı ve Baskı

KPD’de yayına kabul edilen her makaleye DOI (Digital Object Identifier) numarası atanır ve sonrasında online olarak yayımlanır. Online olarak basılan bir makale yayın sırasına alınır. Sırası gelen makale, bir cilt ve sayıya atanarak baskı tamamlanır.