Yayın Süreci
Klinik Psikoloji Dergisine (KPD) yüklenen tüm yazılar ilk olarak Baş Editör (Editor-in-Chief) tarafından gözden geçirilir. Bu aşamada, gözden geçirilen yazılardan yaklaşık %40’ı, derginin kapsamı ile ilgili olmaması veya bilimsel niteliğinin yetersiz bulunması nedeniyle, ileri bir hakem değerlendirmesine gönderilmeden reddedilir.
Bu ilk incelemeyi geçen yazılara ise, Baş Editör tarafından konusuna göre Editörler Kurulundan bir Yardımcı Editör atanır. Yardımcı Editör, makalenin adil ve etik ilkelere uygun biçimde değerlendirilmesini sağlayarak hakem değerlendirme sürecini yürütür. Her makale, alanında uzman en az iki bağımsız hakeme gönderilir. Hakemlerden çalışmayı özgünlük, yöntemsel titizlik, açıklık ve önem açısından değerlendirmeleri istenir.
KPD, değerlendirme sürecinde ÇİFT-KÖR (double-blind) bir yöntem kullanır. Bir başka ifadeyle, ilgili yazının yazar(lar)ı, yazının hangi hakemlere gönderildiğini bilmediği gibi, yazıya atanan hakemler de yazının hangi yazar(lar)a ait olduğunu bilmez. Bu doğrultuda, anonimliği korumak amacıyla, yazarlar ilk gönderim sırasında teşekkür notları ve öz atıflar dâhil olmak üzere kimliklerini açığa çıkarabilecek bilgileri makaleden çıkarmalıdır.
Hakem değerlendirmesi tamamlandıktan sonra, Yardımcı Editör hakem raporlarına dayanarak bir öneride bulunur. Nihai editoryal karar (Kabul, Minör Düzeltme, Majör Düzeltme veya Ret) Baş Editör tarafından verilir. Düzeltme kararı, makalenin kabul edileceği anlamına gelmez; gerekli görüldüğünde düzeltilmiş makaleler aynı veya farklı hakemlere yeniden gönderilebilir.
Editoryal Süreç
Baş Editör: Editoryal bütünlüğün korunması ve nihai editoryal kararların verilmesinden en üst düzeyde sorumludur.
Yardımcı Editörler: Uzmanlık alanları kapsamında değerlendirme sürecini yönetir ve Baş Editöre öneride bulunur.
Danışma Kurulu: Derginin bilimsel yönelimi, etik politikaları ve en iyi editoryal uygulamalar konusunda stratejik rehberlik sağlar. Danışma Kurulu üyeleri rutin olarak makale değerlendirme sürecini yürütmez; ancak karmaşık etik sorunlar, itirazlar veya çıkar çatışmaları gibi durumlarda görüşlerine başvurulabilir. Ayrıca nitelikli hakemlerin belirlenmesine destek olabilir veya özel sayıların geliştirilmesine katkı sunabilirler.
ÇEVRİMİÇİ MAKALE GÖNDERİMİ
Bu dergi, DergiPark çevrimiçi gönderim sistemini kullanmaktadır. Makalenizi göndermek için lütfen sisteme giriş yapınız veya kayıt olunuz. Makalenizi sisteme yükleyebilmek için, daha önce hesabınız yoksa öncelikle sisteme kayıt olmanız gerektiğini lütfen unutmayınız. Oturum açmak veya giriş yapmak için tıklayınız.
MAKALE HAZIRLAMA
Makalenizi göndermeden önce aşağıda belirtilen gönderim kurallarını dikkatlice okuyunuz ve uygulayınız. Bu kurallara uygun olmayan makaleler hakem değerlendirmesine alınmadan yazarlara iade edilebilir.
Makale Türleri
- Özgün Araştırma Makaleleri: Yazarın kendi araştırmasından elde edilen veri ve bulguları içeren özgün bilimsel araştırma raporlarıdır.
- Derleme Makaleleri: Belirli bir konuda mevcut araştırmaları özetleyen, genellikle birden fazla çalışmayı sentezleyerek güncel bilgi birikimine genel bir bakış sunan makalelerdir.
- Sistematik Derlemeler ve Meta-Analizler: Belirli yöntemleri izleyen ve birleşik verilerin istatistiksel analizini (meta-analiz) içerebilen, ayrıntılı ve yapılandırılmış literatür incelemeleridir.
- Olgu Çalışmaları/Olgu Sunumları: Bireysel hastaların veya klinik olguların tanı, tedavi ve izlem süreçlerine ilişkin ayrıntılı raporlardır.
- Kısa Bildirimler/Kısa Raporlar: Tam uzunlukta makalelere göre daha sınırlı kapsamda olabilen yeni araştırma bulgularının kısa raporlarıdır.
- Editöre Mektuplar: Dergide yakın zamanda yayımlanmış makalelere ilişkin yorum, kısa gözlem veya endişeleri içeren kısa görüş yazılarıdır.
Sayfa Düzeni ve Dil
- KPD’nin yayın dili, Türkçe ve İngilizcedir.
- KPD'ye gönderilecek yazılar için sayfa sınırlaması yoktur.
- Gönderilecek yazıların, Microsoft Office Word programında (2007 ve üzeri sürümlerde) A4 kâğıt boyutunda, çift aralıklı (double-spaced) Times New Roman 11 punto olarak yazılması gerekmektedir.
- Kaynaklar, alıntılar, şekil, grafik ve tablolar, şekil ve tablo açıklamaları dâhil olmak üzere tüm metin çift aralıklı olarak yazılmalı, tüm kenar boşlukları 2,5 cm. olarak düzenlenmelidir (Daha geniş ölçülerde düzenlenmesi gereken tablolarınızı sayfa yönlendirmesini yatay hale getirerek düzenleyebilirsiniz).
- Yazılar sırasıyla başlık (Türkçe ve İngilizce), Öz/Abstract (Türkçe ve İngilizce), anahtar kelimeler, ana metin, kaynaklar, tablolar, şekil başlıklarıö şekiller ve ekler bölümlerini içermelidir. Örneğin, Türkçe yazılmış bir makale için Türkçe başlık + Öz + Anahtar kelimeler ve yeni bir sayfadan başlayacak şekilde İngilizce başlık + Abstract + Keywords sırasıyla olmalıdırç İngilizce bir makale için ise tam tersi bir sıra gözetilmelidir.
- Öz, kaynaklar, tablolar, şekil başlıkları, şekiller ve ekler bölümlerinin her biri ayrı sayfadan başlamalıdır. Yazının giriş, yöntem, bulgular, tartışma ve sonuç ve öneriler bölümlerine ise ayrı sayfadan başlanmamalıdır. Bir bölüm bittikten sonra, diğer bölüm aynı sayfa içerisinde devam etmelidir.
- Kaynaklar, ekler, tablolar, şekil başlıkları ve şekiller dâhil olmak üzere tüm sayfalar sıralı bir biçimde numaralandırılmalıdır. Sayfa numaralandırması her sayfanın sağ üst köşesinde, sol yanında kısa başlık olacak şekilde konumlandırılmalıdır.
- Yazılarda, yabancı sözcükler yerine olabildiğince Türkçe sözcükler kullanılmalıdır (kaynak olarak Türk Dil Kurumu’nun yazım kılavuzuna başvurabilirsiniz. Türkçede yaygın olarak kullanılmayan kavramlara değinirken, kavramın yazıda ilk geçtiği yerde parantez içinde İngilizce yaygın kullanımı ya da orijinal dilindeki karşılığı verilebilir.
- Metin içerisinde kullanılacak olan kısaltmalar ilk kez kullanıldığı yerde açık bir biçimde yazılmalıdır.
- Makale yayımlanmak üzere kabul edilirse, bir Dil Editörü makalenizi anlamın açık olması açısından gözden geçirir ve sizin değerlendirmenizi gerektiren sorunları bildirir.
Başlık Sayfası
- Başlık sayfası, https://dergipark.org.tr/en/download/journal-file/35673 adresinden indirilebilen dergi şablonu kullanılarak hazırlanmalıdır.
- Başlık sayfası, yazının başlığını, kısa başlığı, tüm yazarların ad ve soyadını, unvanını, açık adresini, çalıştığı kurumu ve ORCID numaralarını içermelidir. Yazışmaları takip edecek sorumlu yazarın (corresponding author) açık adresi ve iletişim bilgileri (telefon ve mail adresi) açık bir şekilde yazılmalıdır.
- Sisteme yüklenen bir yazının tüm yazarlarına ait yukarıda ifade edilen bilgilerin, yazının başlık sayfası haricindeki hiçbir yerinde yer almaması gerekmektedir.
- Yazar(lar) tarafından beyanların tümü (başlık sayfasına bakınız) bu kısma eklenmelidir.
- Yazar notları (eğer var ise), bu kısımda verilmelidir. Tez çalışmaları, proje çalışmaları ve çeşitli kurumlar tarafından desteklenen (fonlanan) çalışmaların bildirilmesinde ve çalışmaya katkı sağlayan diğer kişi ve kuruluşlara yapılacak olan teşekkürlerde bu kısım kullanılabilir.
- Yazı başlığı en fazla 15-20 kelimeden, kısa başlık ise en fazla 4-6 kelimeden oluşmalıdır.
- Başlık sayfası, sistem üzerinden gönderilecek ana metnin içinde yer almamalı; “basliksayfasi” veya “titlepage” adıyla ayrı bir dosya olarak Dosyalar kısmına yüklenmelidir.
Öz ve Anahtar Kelimeler
- Öz hem Türkçe hem de İngilizce (Abstract) olarak her iki dilde hazırlanmalıdır. Türkçe olarak gönderilecek yayınlar, İngilizce “Abstract” içermelidir. Benzer şekilde, İngilizce olarak yazılan bir yayın, Türkçe “Öz” içermelidir.
- Türkçe ‘Öz’ ve İngilizce ‘Abstract’ başlıkları altında hazırlanacak olan bölümler, 200-250 kelime aralığında olmalıdır. Öz/Abstract bölümlerinde alt başlıklara (giriş, yöntem vb.) ve atıflara yer verilmemelidir.
- Öz ve Abstract bölümlerinin başında Türkçe ve İngilizce tam başlıklar yer almalıdır.
- Görgül araştırma yazılarında, öz bölümünün ilk cümlesinde çalışmanın konusu ile ilişkili genel bir alanyazın bilgisi verildikten sonra çalışmanın amacı, yöntemi (çalışma deseni, temel ölçme araçları ve katılımcıların yaş aralığı), bulguları (temel sonuçlar ve istatistiksel değerler) ve klinik önemine ilişkin bilgiler kısa bir biçimde ele alınmalıdır. Derleme yazılarının Öz bölümünün ilk cümlesinde çalışmanın konusu ile ilişkili genel bir alanyazın bilgisi verildikten sonra, derlemenin amacı, yöntemi (veri kaynakları) ve sonucu (olası uygulamalar, klinik doğurgular ve ilerleyen çalışmalara öneriler) ele alınmalıdır.
- Türkçe Öz bölümünün altında ‘Anahtar Kelimeler’ ve İngilizce Öz bölümünün altında ‘Keywords’ başlıkları kullanılarak 4-6 anahtar kelime veya kısa ifade verilmelidir. Anahtar kelimeler dizinlerde kullanılacağı için yazının konusunu net bir şekilde ifade etmelidir.
- Türkçe ve İngilizce Öz kısımlarının her biri yeni bir sayfadan başlamalıdır.
Ana Metin
- Görgül araştırmalarda ve meta-analiz çalışmalarında ana metin GİRİŞ [INTRODUCTION], YÖNTEM [METHODS] (Örneklem [Participants], Veri Toplama Araçları [Measures], İşlem [Procedure] ve Veri Analizi [Data Analysis]), BULGULAR [RESULTS], TARTIŞMA [DISCUSSION] (Sonuç ve Öneriler [Conclusions]) bölümlerinden oluşmalıdır. Diğer yazı türlerinde, yazının içeriğine uygun alt başlıklar seçilebilir. Tüm yazılarda ilerleyen çalışmalara yön verecek sonuç ve önerilere ayrı bir bölüm başlığı altında değinilmelidir.
- Ana metnin ilk sayfasında, başlık yerine "GİRİŞ" başlığı verilmelidir.
- Giriş bölümünde, araştırmanın konusu ile uyumlu olarak alanyazında yapılan diğer çalışmaların bulguları ve kuramsal bilgiler, araştırmanın amacı ve/veya hipotezleri yer almalıdır.
- Çalışmanın yöntem bölümü Örneklem, Veri Toplama Araçları, İşlem ve Veri Analizi olmak üzere 4 alt başlıkta sunulmalıdır.
- Yöntem bölümünün İşlem kısmında veya örneklemin tanıtıldığı kısımda, ilgili araştırmaya ilişkin etik kurul onay bilgileri (onay veren kurumun adı, toplantı karar sayısı ve tarihi) mutlaka belirtilmelidir (Ayrıntılı bilgi için bkz. Etik İlkelere Uygunluk Politikası).
- Bulgular bölümü kullanılan istatistiksel analizler ile başlamalıdır. İstatistiksel olarak anlamlı bulguların raporlanmasında testin istatistiksel değeri, serbestlik derecesi ve anlamlılık dereceleri mutlaka belirtilmelidir. Anlamlı olmayan bulgular raporlanmalı ancak bu bulgular için istatistiksel değerler verilmemelidir.
- Bulguların raporlanmasında, Amerikan Psikologlar Birliği’nin yayın ilkeleri (bkz. Publication Manual of American Psychological Association-7th Edition) dikkate alınmalıdır. Özellikle, p, F, B ve benzeri istatistiksel değerlerin italik yazılması ve istatistiksel analizlerin anlamlılığına işaret eden p değerlerinin açık bir şekilde yazılması (örn., p = .032) beklenmektedir.
- Tartışma bölümünde, bulguların alanyazın ile ilişkisine ek olarak çalışmanın klinik doğurguları da değerlendirilmelidir. Ayrıca bu bölümde çalışmanın yöntemine ilişkin Sınırlılıklara da yer verilmelidir. Sınırlılıklar ayrı bir başlık altında değil, Tartışma bölümünün sonunda ve Sonuçlar ve Öneriler başlığından önce verilmelidir.
- Tartışma bölümünün sonunda, Sonuç ve Öneriler alt başlığı altında çalışmanın gelecek çalışmalara yön verecek sonuçları ve yazarların önerileri yer almalıdır.
Kaynaklar
- KPD, genel politika olarak Amerikan Psikologlar Birliği’nin yayın ilkelerini (bkz. Publication Manual of American Psychological Association-7th Edition) benimsemektedir. Dergiye gönderilen yazılara katkı sağlayan her araştırmacı, bu el kitabında belirtilen yazım ve yayın ilkelerine uymakla ve bu el kitabına atıf yapmakla yükümlüdür. Yazım kurallarına ve yayın ilkelerine uymayan yazılar dergide değerlendirmeye alınmaz.
- Metinde yer alan kaynakların doğruluğundan yazarlar sorumludur. Metnin yazımında kullanılan tüm kaynaklar hem metin içerisinde hem de metnin sonunda yer alan “Kaynaklar” bölümünde yer almalıdır. Kaynaklar bölümüne yeni bir sayfadan başlanmalı ve kullanılan kaynaklar alfabetik sırayla, asılı paragraf (0,5 cm ölçüsünde) formatında listelenmelidir.
- Metin içerisinde yapılan atıflar yalnızca kullanılan kaynağın yazarlarının soyadlarını ve yayın yılını içermelidir. Kullanılan kaynaktaki yazar sayısı 1 veya 2 ise kaynağın ilk kullanıldığı yerde tüm yazarların soyadları verilir. Kullanılan kaynaktaki yazar sayısı 3’ten fazla ise metnin her yerinde ilk yazarın soyadına ek olarak “ve ark./ve arkadaşları” ifadeleri kullanılmalıdır. Örnekler aşağıda sunulmuştur:
Çelik (2017) ...
Yiğit ve Çelik (2016)...
Hisli Şahin ve arkadaşları (2010) ...
Guzey ve Yiğit’e (1992) göre ...
(Erden ve ark., 2020). - Kaynaklara ilişkin diğer yazım kuralları ile ilgili olarak lütfen Amerika Psikologlar Birliği’nin yayın ilkeleri el kitabının (bkz. Publication Manual of American Psychological Association, 7. Baskı) 8., 9. ve 10. Bölümlerine bakınız. Ayrıca, akademik yazım kurallarına ilişkin Türkçe bir kaynağa bu linkten ulaşabilirsiniz.
- Kaynaklar, yeni bir sayfadan başlamalıdır. Kaynak vermeye ilişkin temel örnekler aşağıda sunulmuştur:
Dergi Makalesi Formatı
Yazar, Y., Yazar, Y., Yazar, Y. ve Yazar Y.Y. (Yıl). Makalenin adı. Süreli Yayının Adı, Cilt(Süreli yayının sayısı), sayfa aralığı.
Örnek: Kömürcü, B. ve Gör, N. (2016). Erken dönem uyumsuz şemalar ve kaygı üzerine bir derleme. Nesne Psikoloji Dergisi, 8, 183-204.
Kitap Formatı
Yazar, Y.Y. (Yıl). Kitabın adı. Basım Yeri: Yayınevi.
Örnek: Savaşır, I. ve Şahin, N. (1995). Wechsler Çocuklar İçin Zekâ Ölçeği (WÇZÖ-R) El Kitabı. Ankara: Türk Psikologlar Derneği Yayınları.
Kitap Bölümü Formatı
Yazar, Y., Yazar, Y. ve Yazar, Y. (Yıl). Kitap bölümünün adı. Kitabın adı (Baskı sayısı) içinde (Cilt, Sayfa aralığı). Basım Yeri: Yayınevi.
Örnek: Kağıtçıbaşı, Ç. (1997). Individualism and Collectivism. Handbook of Cross-cultural Psychology: Social behavior and applications (2. baskı) içinde (3, 1-49). Needham Heights, MA: Allyn & Bacon.
Tablolar, Şekil Başlıkları ve Şekiller
- Tablolar, Şekil Başlıkları ve Şekiller yazarların isteği doğrultusunda ya metin içerisinde ya da metnin sonunda verilebilir. Metnin sonunda verilmesi durumunda, Kaynaklar bölümünden sonra sırasıyla Tablolar, Şekil Başlıkları, Şekiller ve Ekler bölümleri şeklinde yer almalıdır. Bu bölümlerin her birine yeni bir sayfadan başlanmalıdır.
- Tablolar Microsoft Word programının tablo oluşturma ve düzenleme özellikleri kullanılarak hazırlanmalıdır. Tablo numarası ve Tablo başlığı için ayrı bir sayfa kullanılmamalı, bu bilgiler her bir tablonun üstünde kelimelerin baş harfleri büyük ve kalın olacak şekilde yazılmalıdır. Tablolarda kullanılan istatistiksel bulgular kısaltmalarla ifade edilmelidir.
- Şekil numarası ve şekil başlıkları tek bir sayfa içerisinde kelimelerin baş harfleri büyük ve kalın olarak yazılmalıdır. Şekillerin adı, tanımı, başlığı şekillerin üzerinde değil, altında yer almalıdır.
- Gönderilecek şekiller, çözünürlük açısından en az 300 DPI düzeyinde (tercihen .tiff veya .png uzantısında) olmalıdır ve makalede yer alan tüm şekiller, ana makale dosyasına ek olarak dergi sistemine ayrı ayrı (Şekil 1. ... veya Figure 1. ... şeklinde) yüklenmelidir. Şekiller hazırlanırken, Power Point veya online araçlar (örn., lucidchart) kullanılması önerilmektedir.
- Gönderilecek olan tablo ve şekillerin toplam sayısı 6’yı geçmemelidir.
Ekler
- Ekler bölümü metnin en sonunda yer almalıdır.
- Ekler bölümünde, ölçek geliştirme veya uyarlama çalışması gönderen yazarlar, bu ölçüm araçlarına ilişkin formlara bu kısımda yer verebilirler.
- Metin içinde yer verilecek ekler kısmına, araştırmada kullanılan tüm ölçüm araçları, onam formları veya etik kurul formları eklenmemelidir (ayrıntılı bilgi ve işlemler için Bkz. Etik İlkelere Uygunluk Politikası).
Genişletilmiş İngilizce Özet (Extended English Abstract)
- KPD'ye gönderilen Türkçe yazılmış makalelerin yayına kabul edilmesi halinde, makalenin sorumlu yazarı tarafından 10 gün içinde "Extended English Abstract" göndermesi istenmektedir.
- Extended English Abstract, ilgili çalışmanın ana hatlarını içerecek şekilde en fazla 1000-2000 kelime aralığında (Tablolar, Şekiller ve Kaynaklar hariç) olmalıdır.
- Özgün Araştırma makaleleri için Title (Short Title veya Running Head dahil), INTRODUCTION, METHODS (alt başlıklar: Participants, Measures, Procedure, Data Analysis), RESULTS, DISCUSSION (alt başlık: Conclusions) ve REFERENCES başlıklarından oluşmalıdır. Yukarıda ifade edilen başlıklar dışında alt veya ara başlıklar kullanılmamalıdır. Derleme, Olgu Sunumu ve diğer türdeki makaleler için ise belirli başlıklar olmamakla birlikte, yazar(lar) makalelerinin içeriğine göre ana veya alt başlıklar belirleyebilir.
- Makale içinde kullanılacak kaynaklar APA-7 (İngilizce versiyon) formatına uygun bir şekilde düzenlenmeli ve yazının sonunda yer almalıdır. Yazar(lar), makalenin tam metninde kullandıkları kaynakları, hazırlanan Extended English Abstract’ta da mümkün olduğunca kullanmaya özen göstermelidir.
- Tablo veya şekil kullanılması tercih edilirse, bunlar APA-7 formatında düzenlenmelidir (Tablo veya şekil ekleme zorunluluğu söz konusu değildir).
- Yazar beyanları, ilgili Extended English Abstract'a eklenmemelidir.
Beyanlar ve Açıklamalar
KPD’ye makale gönderen yazarların, başlık sayfasında aşağıdaki beyan ve açıklamaları sunmaları zorunludur. Bu beyanlar şeffaflığı, dürüstlüğü ve uluslararası yayın standartlarına uyumu güvence altına alır. Bu beyanlar başlık sayfası dışında makalenin başka hiçbir yerinde yer almamalıdır.
Etik Kurul Onayı: Yazarlar, araştırmalarının insan katılımcılar, hayvanlar veya biyolojik materyaller içerip içermediğini belirtmeli ve çalışmanın uygun bir etik kurul veya kurumsal inceleme kurulu tarafından incelenip onaylandığını doğrulamalıdır. Kurulun adı, etik onay numarası ve tarih belirtilmelidir.
Örnek: “Bu çalışma, [Kurum] Etik Kurulu tarafından [XXX] onay numarası ve [GG/AA/YYYY] tarihi ile onaylanmıştır.”
Bilgilendirilmiş Onam: İnsan katılımcıları içeren araştırmalarda, tüm bireylerden (uygunsa yasal temsilcilerinden) bilgilendirilmiş onam alındığı belirtilmelidir. Yayın izni gerektiren veri veya görseller varsa bu da ayrıca belirtilmelidir.
Örnek: “Çalışmaya dâhil edilen tüm katılımcılardan bilgilendirilmiş onam alınmıştır.”
Çıkar Çatışması: Yazarlar, gönderilen çalışmayı etkileyebileceği düşünülebilecek tüm finansal, kişisel veya mesleki ilişkileri açıklamalıdır. Herhangi bir çıkar çatışması yoksa bu da ayrıca belirtilmelidir.
Örnek: “Yazarlar herhangi bir çıkar çatışması olmadığını beyan eder.”
Finansman Beyanı: Tüm finansal destek kaynakları; hibe numaraları, destekleyici kurumun adı ve varsa araştırma tasarımı, veri toplama, analiz, yorumlama veya yayımlamadaki rolü belirtilmelidir. Araştırma herhangi bir özel finansman almadıysa bu açıkça ifade edilmelidir.
Örnekler: “Bu çalışma, [Kurum] tarafından [XXX] numaralı proje kapsamında desteklenmiştir.”
“Destekleyici kurumun araştırmanın tasarımı, veri toplama, analiz, yorumlama veya makalenin yazımında herhangi bir rolü olmamıştır.”
Veri Erişilebilirlik Beyanı: Yazarlar, bulguların dayandığı verilerin erişilebilirliği hakkında açık bir beyan sunmalıdır. Veriler gizlilik, etik veya yasal nedenlerle kamuya açık değilse bu durum açıklanmalıdır.
Örnek: “Bu çalışmada üretilen ve/veya analiz edilen veri setleri, makul talep üzerine sorumlu yazardan temin edilebilir.”
Klinik Çalışma Kaydı (klinik araştırmalar için): Klinik araştırma sonuçlarını bildiren makalelerde, kayıt numarası, kayıt sistemi adı ve kayıt bağlantısı belirtilmelidir. Kayıt, WHO ICTRP veya ClinicalTrials.gov gibi uluslararası standartlara uygun olmalıdır.
Örnek: “Bu çalışma, [Kayıt Sistemi Adı]’na [XXX] kayıt numarası ile kaydedilmiştir; erişim: [URL].”
Yazar Katkıları: Her yazarın katkısı standart bir sınıflandırma kullanılarak belirtilmelidir (örn., kavramsallaştırma, yöntem, veri analizi, yazım, süpervizyon). Tüm yazarlar, International Committee of Medical Journal Editors (ICMJE) tarafından tanımlanan yazarlık ölçütlerini karşılamalıdır. Buna göre yazarlar:
- Çalışmanın kavramsallaştırılmasına veya tasarımına; ya da verilerin elde edilmesi, analizi veya yorumlanmasına önemli katkı sunmuş olmalı,
- Makaleyi taslak olarak yazmış veya önemli entelektüel içerik açısından eleştirel olarak gözden geçirmiş olmalı,
- Yayımlanacak son sürümü onaylamış olmalı,
- Çalışmanın tüm yönlerinden sorumluluk kabul etmelidir.
Örnek: “[Yazar 1] çalışmayı kavramsallaştırmış ve projeyi yürütmüştür. [Yazar 2] veri analizini gerçekleştirmiştir. [Yazar 3] makale taslağını yazmıştır. Tüm yazarlar son sürümü gözden geçirmiş ve onaylamıştır.”
Yapay Zekâ (YZ) Kullanımı: Dergi, akademik yayıncılıkta yapay zekâ araçlarının giderek artan rolünü kabul etmekte ve araştırma ile makale hazırlama süreçlerinde bu araçların kullanımına ilişkin şeffaflığı teşvik etmektedir. Yazarlar, gönderilerinin yazımı, dil düzenlemesi, veri analizi veya görsel oluşturma süreçlerinde üretici yapay zekâ araçlarının (örn., ChatGPT, Grammarly veya benzer teknolojiler) kullanımını açıklamak zorundadır. Bu araçlar dil kalitesini artırmada veya fikir üretmede yardımcı olabilir; ancak yazar olarak gösterilemez ve mutlaka insan denetimi ile eleştirel değerlendirme altında kullanılmalıdır. YZ araçları kullanılarak üretilen içeriğin doğruluğu, bütünlüğü ve özgünlüğünden tamamen yazarlar sorumludur. Özellikle:
- Beyan Etme: Yazarlar, YZ araçlarının nasıl ve ne ölçüde kullanıldığını uygun şekilde “Teşekkür” veya “Yöntem” bölümünde açıkça belirtmelidir.
- Veri ve Gizlilik: Yazarlar, özellikle hassas veya kimliği belirlenebilir insan verileri içeren araştırmalarda, YZ kullanımının veri koruma ve gizlilik standartlarına uygun olmasını sağlamalıdır.
- İntihal ve Uydurma: Yazarlar, veri, görsel veya kaynak üretmek, değiştirmek veya uydurmak amacıyla YZ kullanmamalıdır. YZ ile oluşturulan tüm içerik uygun şekilde doğrulanmalı ve gerekirse atıflandırılmalıdır.
- Editoryal Kullanım: Editörler ve hakemler, dil denetimi veya benzerlik kontrolü amacıyla YZ araçlarını kullanabilir; ancak nihai kararlar insan değerlendirmesine dayanmalıdır.
KPD, Committee on Publication Ethics (COPE) ve International Committee of Medical Journal Editors (ICMJE) tarafından belirlenen etik ilkeleri benimser. Yapay zekânın kötüye kullanıldığı veya bu standartların karşılanmadığı durumlarda gönderileri reddetme ya da yayımlanmış çalışmaları geri çekme hakkını saklı tutar.
YAYIN POLİTİKALARI
Yayın Değerlendirme Politikası
Klinik Psikoloji Dergisine (KPD) yüklenen tüm yazılar ilk olarak Baş Editör (Editor-in-Chief) tarafından gözden geçirilir. Bu aşamada, gözden geçirilen yazılardan yaklaşık %40’ı, derginin kapsamı ile ilgili olmaması veya bilimsel niteliğinin yetersiz bulunması nedeniyle, ileri bir hakem değerlendirmesine gönderilmeden reddedilir.
Bu ilk incelemeyi geçen yazılara ise, Baş Editör tarafından konusuna göre Editörler Kurulundan bir Yardımcı Editör atanır. Yardımcı Editör, makalenin adil ve etik ilkelere uygun biçimde değerlendirilmesini sağlayarak hakem değerlendirme sürecini yürütür. Her makale, alanında uzman en az iki bağımsız hakeme gönderilir. Hakemlerden çalışmayı özgünlük, yöntemsel titizlik, açıklık ve önem açısından değerlendirmeleri istenir.
KPD, değerlendirme sürecinde ÇİFT-KÖR (double-blind) bir yöntem kullanır. Bir başka ifadeyle, ilgili yazının yazar(lar)ı, yazının hangi hakemlere gönderildiğini bilmediği gibi, yazıya atanan hakemler de yazının hangi yazar(lar)a ait olduğunu bilmez. Bu doğrultuda, anonimliği korumak amacıyla, yazarlar ilk gönderim sırasında teşekkür notları ve öz atıflar dâhil olmak üzere kimliklerini açığa çıkarabilecek bilgileri makaleden çıkarmalıdır.
Hakem değerlendirmesi tamamlandıktan sonra, Yardımcı Editör hakem raporlarına dayanarak bir öneride bulunur. Nihai editoryal karar (Kabul, Minör Düzeltme, Majör Düzeltme veya Ret) Baş Editör tarafından verilir. Düzeltme kararı, makalenin kabul edileceği anlamına gelmez; gerekli görüldüğünde düzeltilmiş makaleler aynı veya farklı hakemlere yeniden gönderilebilir.
Editoryal Süreç
Baş Editör: Editoryal bütünlüğün korunması ve nihai editoryal kararların verilmesinden en üst düzeyde sorumludur.
Yardımcı Editörler: Uzmanlık alanları kapsamında değerlendirme sürecini yönetir ve Baş Editöre öneride bulunur.
Danışma Kurulu: Derginin bilimsel yönelimi, etik politikaları ve en iyi editoryal uygulamalar konusunda stratejik rehberlik sağlar. Danışma Kurulu üyeleri rutin olarak makale değerlendirme sürecini yürütmez; ancak karmaşık etik sorunlar, itirazlar veya çıkar çatışmaları gibi durumlarda görüşlerine başvurulabilir. Ayrıca nitelikli hakemlerin belirlenmesine destek olabilir veya özel sayıların geliştirilmesine katkı sunabilirler.
Yayın Etiği ve Bilimsel Kötü Uygulamalar Politikası
KPD, en yüksek etik standartları korumaya ve bilimsel kaydın bütünlüğünü sürdürmeye kararlıdır. COPE Principles of Transparency and Best Practice in Scholarly Publishing, International Committee of Medical Journal Editors (ICMJE), American Psychological Association (APA) ve Türk Psikologlar Derneği etik ilkelerini benimsemektedir. Yazarlar, hakemler ve editörler dâhil tüm paydaşların editoryal ve yayın sürecinin her aşamasında bu standartlara uyması beklenir.
Yazarlık ve Katkı: Gönderilen makalelerde yer alan tüm yazarların araştırmaya ve araştırmanın sunumuna önemli katkı sağlamış olması gerekir. Yazarlık anlaşmazlıkları, adil ve şeffaf prosedürlere göre ele alınır. Her yazarın makaleye katkısı, hesap verebilirliği sağlamak için ayrıntılı biçimde belirtilmelidir. Yaygın katkı alanları; kavramsallaştırma, yöntem, veri analizi, yazım ve süpervizyondur. Yazar olarak listelenen her kişi, ICMJE tarafından belirlenen yazarlık ölçütlerini karşılamalıdır. JCPR tarafından benimsenen bu dört ölçüt şunlardır:
- Çalışmanın kavramsallaştırılmasına veya tasarımına; ya da verilerin elde edilmesi, analizi veya yorumlanmasına önemli katkı sunmak,
- Çalışmayı taslak hâline getirmek veya önemli entelektüel içerik açısından eleştirel olarak gözden geçirmek,
- Yayımlanacak son sürümü onaylamak,
- Çalışmanın herhangi bir bölümünün doğruluğu veya bütünlüğüne ilişkin soruların uygun biçimde incelenmesi ve çözümlenmesini sağlayacak şekilde çalışmanın tüm yönlerinden sorumluluk almayı kabul etmek.
Çıkar Çatışmaları: Yazarlar, editörler ve hakemler; çalışmalarını etkileyebilecek finansal, finansal olmayan veya kişisel ilişkileri ya da çıkarları açıklamalıdır. Dergi, nesnellik ve şeffaflığı sağlamak amacıyla çıkar çatışmalarının yönetimi için açık kurallar uygular.
Etik Gözetim: Gönderilen tüm çalışmalar, Helsinki Bildirgesi, Belmont Raporu ve/veya ilgili ulusal ya da kurumsal yönergeler gibi uluslararası kabul görmüş etik standartlara (örn., National Institutes of Health Guidelines for the Care and Use of Laboratory Animals) uygun olmalıdır. Dergi, insan katılımcılar, hayvanlar, hassas veriler veya biyolojik materyaller içeren araştırmaların bu standartlara uygunluğunu gözetir. Uygun etik onaylar ve onamlar gerektiğinde sunulmalıdır. Makale gönderilirken kurul adı ve onay/referans numarası/tarihi belirtilmelidir.
Bilgilendirilmiş Onam: İnsan katılımcıları içeren tüm makalelerde dergi, etik araştırma uygulamalarına sıkı uyum bekler. Yazarlar, tüm katılımcılardan veya küçükler ya da onam veremeyecek durumda olanlar için yasal temsilcilerinden, çalışmanın amacı, prosedürleri, olası riskleri ve yararları tam olarak açıklandıktan sonra bilgilendirilmiş onam alındığını doğrulamalıdır. Bu gereklilik hem ileriye dönük hem geriye dönük araştırmalar için geçerlidir. Yazarlar, bilgilendirilmiş onamın etik standartlara ve ilgili düzenlemelere uygun olarak alındığını belirten bir ifadeyi makalelerine eklemelidir.
KPD’ye gönderim yaparak yazarlar, çalışmayı yürütmeden önce gerekli tüm etik kurul onaylarının ve bilgilendirilmiş onamların alındığını teyit etmiş olurlar. Şüphe durumunda, yazarlara COPE ve ICMJE kılavuzlarına başvurmaları önerilir. Dergi etik sorumluluğu ciddiyetle ele alır. Bu ilkelere uyulmaması, makalenin reddine, yayımlanmış çalışmanın geri çekilmesine ve ilgili kurum veya düzenleyici otoritelere bildirim yapılmasına yol açabilir.
Fikri Mülkiyet: Dergi, yazarların fikri mülkiyet haklarına saygı gösterir ve çalışmalarının uygun şekilde atıflandırılmasını sağlar. İntihale karşı aktif biçimde mücadele eder ve fikri mülkiyet ihlali tespit edilirse düzeltme veya geri çekme gibi gerekli adımları atar.
Araştırma Suistimali İddialarının Ele Alınması: Dergi; veri uydurma, intihal ve atıf manipülasyonu dâhil ancak bunlarla sınırlı olmayan araştırma suistimali iddialarını ele almak için katı bir protokol uygular. Tüm iddialar ayrıntılı biçimde incelenir ve gerektiğinde düzeltme veya geri çekme dâhil uygun işlemler yapılır.
Veri Erişilebilirliği ve Yeniden Üretilebilirlik: Yazarlar, yeniden üretilebilirliği teşvik etmek amacıyla verilerini, yöntemlerini ve materyallerini paylaşmaya teşvik edilir. Dergi, veri erişilebilirlik beyanlarını destekler ve veri setlerinin kamuya açık depolarda paylaşılmasını özendirir.
Finansman Açıklaması: Yazarlar; hibeler, kurumsal destek ve sponsorluklar dâhil olmak üzere araştırmaları için alınan tüm finansal destek kaynaklarını açıklamak zorundadır. Bu şeffaflık, okuyucuların olası etkileri veya çıkar çatışmalarını değerlendirmesine yardımcı olur. Yazarlar, araştırmayı destekleyen tüm finansal katkıları ayrıntılı biçimde belirtmeli; ayrıca açıkça ifade edilmedikçe destekleyici kurumun araştırmanın tasarımı, veri toplama, analiz, yorumlama veya yayımlama sürecine müdahil olmadığını doğrulamalıdır.
Klinik Çalışma Kaydı: Klinik araştırma içeren çalışmalarda, katılımcı alımına başlamadan önce araştırmanın kamuya açık bir kayıt sistemine kaydedilmiş olması gerekir. Yazarlar, makalede kayıt numarasını ve kayıt sisteminin adını (örn., ClinicalTrials.gov) belirtmelidir. Bu uygulama, CONSORT Bildirimi gibi uluslararası yönergeler doğrultusunda klinik araştırma protokolü ve sonuçlarının bağımsız biçimde doğrulanmasına olanak tanır.
Düzeltmeler ve Geri Çekmeler: Yayımlanmış çalışmalarda hata, etik ihlal veya bilimsel suistimal tespit edilirse, dergi uygun şekilde düzeltme, geri çekme veya endişe bildirimi yayımlar. Bilimsel kaydın bütünlüğü önceliklidir ve tüm düzeltmeler zamanında yapılır.
Yayın Sonrası Süreç: Dergi, bilimsel tartışmanın yayın sonrasında da sürmesini destekler; yayımlanmış makaleler hakkında endişe veya ek görüş bildirilmesini teşvik eder. Bu başvurular editör kurulu tarafından incelenir.
Şikâyetler ve İtirazlar: Dergi, yazarlar, hakemler ve okuyucular için editoryal kararlara ilişkin şikâyet ve itirazların iletilebileceği açık bir mekanizma sağlar. Şikâyetler yerleşik politikalar doğrultusunda editör kurulu tarafından hızlı ve adil şekilde ele alınır.
Özetle, yazarlar makale göndermeden önce şu ilkelere uymalıdır:
- Gönderiler özgün olmalı; bütünüyle veya kısmen, herhangi bir biçim veya dilde daha önce yayımlanmamış olmalıdır. Ancak çalışma önceki bir çalışmanın önemli ölçüde genişletilmiş hâliyse bu durum istisna oluşturabilir.
- Makaleler aynı anda birden fazla dergiye gönderilmemelidir.
- Çalışmada ifade edilen içerik ve görüşlerden yalnızca yazarlar sorumludur.
- Dilimleme yayıncılık (tek bir çalışmanın birden fazla yayına bölünmesi) kabul edilmez.
- Veri ve sonuçlar dürüst, açık ve uydurma, çarpıtma veya uygunsuz manipülasyon olmaksızın raporlanmalıdır.
- Başkalarına ait veri, metin veya kuramların kaynak göstermeden kullanılması dâhil intihal kesinlikle yasaktır. Tüm kaynaklara uygun biçimde atıf yapılmalıdır.
- Tüm yazarlar makalenin son sürümünü gönderimden önce onaylamalı ve bulguların doğruluğundan sorumlu olmalıdır.
- Yazar sırası gönderim öncesinde kesinleştirilmelidir. Yazarlık değişikliği talepleri yazılı gerekçeyle sunulmalı; kabulden sonra değişiklik yapılamaz.
- Yazarlar araştırma verilerini yayımdan sonra en az beş (5) yıl saklamalı ve doğrulama gerektiğinde talep üzerine erişim sağlamalıdır.
- Olası tüm çıkar çatışmaları (örn., kurumsal veya sponsorluk desteği) eksiksiz biçimde açıklanmalıdır.
- İnsan katılımcılar içeren araştırmalarda bilgilendirilmiş onam alınmalı ve belgelenmelidir. Bunu doğrulayan ifade makalede yer almalıdır.
- Hakemler ve editörler etik standartları ihlal eden gönderileri reddetmekle yükümlüdür; suistimal tespit edilirse yayımlanmış makaleler geri çekilebilir. Geri çekilen makaleler, gerekçeyi açıklayan uygun bir notla çevrimiçi kalmaya devam eder.
- Yayımlanmış makalelere doğru ve uygun biçimde atıf yapılmalıdır. KPD yayınlarındaki içeriği yanlış sunan kişi veya kurumlar hakkında yasal işlem söz konusu olabilir.
İntihal Politikası
Akademik dürüstlüğü ve yayın standartlarını korumak amacıyla KPD, tüm gönderileri www.intihal.net üzerinden titizlikle tarar. Bu hizmet DergiPark çevrimiçi gönderim sistemi tarafından sağlanmakta olup iThenticate intihal tespit sistemiyle çalışmaktadır. Sistem, makaleleri sürekli güncellenen geniş bir veri tabanıyla karşılaştırır. Bu veri tabanı şunları içerir:
- 90.000’den fazla gazete, dergi, süreli yayın ve kitap,
- 17 milyardan fazla indekslenmiş web sayfası ve arşivlenmiş içerik,
- 70.000’den fazla bilimsel dergiden 30 milyondan fazla doküman,
- CrossRef, IEEE, Elsevier, Springer Nature, Taylor & Francis, SAGE, Wiley, Oxford University Press, PubMed ve diğerleri dâhil 150’den fazla büyük akademik yayınevinden 86 milyondan fazla makale.
Bu süreç, gönderilen makalelerin COPE ve diğer dizinleyici ve düzenleyici kuruluşların gerektirdiği uluslararası özgünlük ve şeffaflık standartlarını karşıladığını güvence altına alır. KPD’ye makale göndererek yazarlar, çalışmalarının özgün olduğunu ve herhangi bir intihal veya etik dışı yeniden kullanım içermediğini beyan eder. Editoryal sürecin herhangi bir aşamasında intihal tespit edilirse:
- Makale derhâl reddedilir veya yayımlanmışsa geri çekilir,
- Ayrıntılı intihal raporu sorumlu yazar(lar)la paylaşılır,
- Ciddi vakalarda yazarların bağlı bulunduğu kurumlara veya destekleyici kuruluşlara bildirim yapılabilir.
JCPR, intihale karşı sıfır tolerans politikası uygular ve bilimsel araştırmanın güvenilirliğini korumaya kararlıdır.
Yapay Zekâ Kullanım Politikası
KPD, bilimsel yayıncılığın bütünlüğünü, şeffaflığını ve etik standartlarını korumaya kararlıdır. Güncel iyi uygulamalar doğrultusunda, yazarlardan makale hazırlama sürecinde kullanılan tüm yapay zekâ araçlarını tam olarak açıklamaları beklenir.
Temel İlkeler
- Açıklama Zorunluluğu: Yazarlar, yazım, dil düzenlemesi, veri analizi veya şekil oluşturma süreçlerinde üretici yapay zekâ araçlarının (örn., ChatGPT, Grammarly vb.) kullanımını açıkça belirtmelidir.
İnsan Sorumluluğu: Yapay zekâ araçları yazar olarak gösterilemez. YZ desteği kullanılmış olsa bile gönderilen tüm içeriğin doğruluğu, özgünlüğü ve bütünlüğünden yalnızca yazarlar sorumludur.
Yasaklı Kullanımlar: Veri uydurmak, görselleri manipüle etmek, sahte kaynak üretmek veya intihali gizlemek amacıyla yapay zekâ kullanılması kesinlikle yasaktır ve redde veya geri çekmeye yol açabilir.
Editoryal Kullanım: Editörler ve hakemler dil iyileştirmesi veya benzerlik kontrolü için yapay zekâ destekli araçlar kullanabilir; ancak tüm editoryal kararlar insan değerlendirmesine dayanır.
Bu politika, COPE ve ICMJE etik kılavuzlarıyla uyumludur. Yazarlar, hakemler ve editörlerin yayın süreci boyunca bu standartlara uyması beklenir. Sorular veya açıklama talepleri için editör ofisiyle [info@klinikpsikoloji.org] adresinden iletişime geçilebilir.
Açık Erişim Politikası
KPD, bilimsel bilginin serbest ve sınırsız biçimde yayılmasını benimseyen tam açık erişimli bir dergidir. Budapest Open Access Initiative (BOAI) ilkeleri doğrultusunda, KPD’de yayımlanan tüm içerikler herhangi bir abonelik, erişim veya görüntüleme ücreti olmaksızın çevrimiçi olarak ücretsiz sunulur.
KPD, yayımlanan tüm makalelerin; yazar ve kaynak bilgisine uygun atıf yapılması koşuluyla, herhangi bir finansal, hukuki veya teknik engel olmadan okunabilmesini, indirilebilmesini, kopyalanabilmesini, dağıtılabilmesini, yazdırılabilmesini, taranabilmesini, dizinlenebilmesini ve bağlantı verilebilmesini sağlar. Çoğaltma ve dağıtım konusundaki tek sınırlama, yazarların çalışmalarının bütünlüğü ve uygun şekilde atıflandırılması hakkını korumaktır.
Bu politikayla KPD, klinik psikoloji ve ilişkili alanlardaki akademik araştırmaların görünürlüğünü, erişilebilirliğini ve etkisini artırmayı amaçlamaktadır. Yazarlar telif haklarını saklı tutar ve çalışmalarının internet sitesinde açıkça belirtilen Creative Commons lisansı altında yayımlanması ve dağıtılması için KPD’ye yetki verir. BOAI hakkında daha fazla bilgiye şu adresten ulaşılabilir: http://www.budapestopenaccessinitiative.org
Telif Hakkı Politikası
KPD’de yayımlanan çalışmaların telif hakkı tamamen yazarlara aittir. Yazarlar, KPD’ye göndermek ve yayımlamak suretiyle, dergiye çalışmalarını Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License (CC BY-NC-ND 4.0) koşulları altında yayımlama ve dağıtma konusunda münhasır olmayan bir lisans verir.
Bu lisans; özgün yazarlara uygun atıf yapılması, kullanımın ticari olmaması ve herhangi bir değişiklik ya da türev eser oluşturulmaması koşuluyla, makalenin tam metninin serbestçe erişilmesine, okunmasına, indirilmesine, kopyalanmasına, dağıtılmasına, yazdırılmasına, taranmasına ve bağlantı verilmesine izin verir.
KPD’ye makale göndererek yazarlar şunları teyit etmiş olur:
- Çalışmanın özgün yaratıcıları olduklarını,
- Makalede yer alan tüm içeriklerin yayımlanmasına ilişkin haklara sahip olduklarını,
- Makalenin mevcut herhangi bir telif hakkını, fikri mülkiyet hakkını veya üçüncü kişilerin haklarını ihlal etmediğini.
Lisans koşulları hakkında daha fazla bilgi için şu adres ziyaret edilebilir: https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0