HALKI YANILTICI BİLGİYİ ALENEN YAYMA SUÇUNA İNTERNETTE İFADE ÖZGÜRLÜĞÜ VE HABER VERME HAKKI PERSPEKTİFİNDEN BİR DEĞERLENDİRME
Öz
İfade özgürlüğü hem 1982 Anayasası hem de AİHS’de düzenlenmiş olan temel hak ve özgürlüklerden biridir. İfade özgürlüğünün sınırlandırılması, ancak temel hak ve özgürlüklerin sınırlandırılmasına ilişkin kurallara uygun olarak yapılabilir. Kamu otoritesi; çoğunluğun tasvip etmediği, onlar açısından şok edici olsa da bireylerin ifade özgürlüğü ile bunun kapsamında olan bilgi alma ve verme hakkını korumalıdır. Gerekçesinde internet ve sosyal medya hedeflenerek hazırlandığı belirtilen “Halkı Yanıltıcı Bilgiyi Alenen Yayma” (TCK m.217/A) başlıklı yeni bir suç, ihdas edilmiştir. Bu suç, özellikle suçun konusunu oluşturan “gerçeğe aykırı bilgi” açısından ifade özgürlüğünü zedeleyici bir konumdadır. Düzenlemedeki elverişlilik şartı ile saikin tespiti hususunda da sorunlu bir durum söz konusudur. Ceza yaptırımı içeren kanun metinlerinin tartışmaya mahal vermeyecek şekilde açık olması gerekir. Aksi durumda demokratik toplumun temelini oluşturan ifade özgürlüğü zedelenebilir.
Anahtar Kelimeler
İfade özgürlüğü, İnternet, Sosyal medya, Yanıltıcı bilgi, Gerçeğe aykırı bilgi, Ceza yaptırımı, Haber verme hakkı
Etik Beyan
Bu çalışmanın, özgün bir çalışma olduğunu; çalışmanın hazırlık, veri toplama, analiz ve bilgilerin sunumu olmak üzere tüm aşamalarından bilimsel etik ilke ve kurallarına uygun davrandığımı; bu çalışma kapsamında elde edilmeyen tüm veri ve bilgiler için kaynak gösterdiğimi ve bu kaynaklara kaynakçada yer verdiğimi beyan ederim. Herhangi bir zamanda, çalışmayla ilgili yaptığım bu beyana aykırı bir durumun saptanması durumunda, ortaya çıkacak tüm ahlaki ve hukuki sonuçlara razı olduğumu bildiririm.
Kaynakça
- Akyürek G, ‘Halkı Yanıltıcı Bilgiyi Alenen Yayma Suçu Üzerine Düşünceler (TCK m.217/A)’ (2022) 1 (2) MEFHFD 207, 218.
- Aydın D, ‘Suça Teşebbüs’ (2006) 55 (1) AÜHFD 85, 113.
- Babayağmur T ve diğerleri, 'The Crime of Publicly Disclaiming Information to the Public Added to the Turkish Criminal Law No. 5237 by the Disinformation Law' (2023) 29 GSI Articletter 286, 329.
- Balcı M ve Çakır K, ‘Halkı Yanıltıcı Bilgiyi Alenen Yayma Suçu (TCK m. 217/A)’, (2023) 9 (1) AndHD 1, 17.
- Can S ve diğerleri, ‘İfade Özgürlüğü Kapsamında Halkı Yanıltıcı Bilgiyi Alenen Yayma Suçu (TCK MADDE 217/A)’ (2023) 10 (33) EJSSH 57, 89.
- Chulvi CP, ‘Fake News And Freedom Of Expression And Information The Legal Framework and Policy Actions at the EU Level to Address Online Disinformation’ iç Georgios Terzis ve diğerleri (edr), Disinformation and Digital Media As A Challange For Democracy (Intersentia 2020).
- Cormode G ve Krishnamurthy B, ‘Key differences between Web 1.0 and Web 2.0.’ (2008) 13 (6) First Monday
- Demirtaş S, ‘Türk Hukukunda Suç Olmaktan Çıkarma ve Ceza Vermekten Kaçınma Eğilimi’ (2019) 21 (Özel S.) 491, 515.
- Erdoğan M, ‘Anayasal-Demokratik Bir Rejimde Özgürlük ve Güvenlik’ (2013) 12 (24) İTÜSBD 21, 29.
- Erdoğan M, ‘Demokratik Toplumda İfade Özgürlüğü: Özgürlükçü Bir Perspektif’ (2001) (24) Liberal Düşünce 8, 13.
