SERMAYE BORCUNUN DIŞ ÜSTLENİLMESİNİN ANONİM ŞİRKETİN ISKAT HAKKINA ETKİSİ
Öz
TTK 482-483’te düzenlenen ıskat, sermaye borcunu ödemede temerrüde pay sahibine karşı şirketin sahip olduğu haklardan biridir. Bu hak aynı zamanda, mütemerrit pay sahibi için yaptırım niteliğindedir. Bu yaptırım gerek tehdit niteliği gerekse de sonuçları bakımından anonim şirket sermayesinin oluşturulmasına hizmet eder. Bu yapısı itibariyle bu yaptırımın vazgeçilmez nitelikte olduğu kabul edilir. TBK 196 ve devamında düzenlenen borcun dış üstlenmesi sözleşmesinde ise, olarak asıl borçlu borcundan kurtulur ve alacaklının ona karşı sahip olduğu haklar ortadan kalkar. Dolayısıyla sermaye borcunun dış üstlenilmesinde şirketin pay sahibini ıskat hakkının da ortadan kalkması ihtimali bir sorun olarak karşımıza çıkar. İş bu makalede, malvarlığının korunması ilkesinin bir parçası olarak ıskat hakkının, sermaye borcunun dış üstlenilmesine engel olup olmadığı hususunda; sermaye borcunun devredilebilirlik niteliği, ıskatın vazgeçilemez hak niteliği ve borcun dış üstlenilmesi sözleşmesindeki bazı hususlar dikkate alınarak Kanun ve menfaatler dengesine uygun bir çözüm yolu bulunmaya çalışılmıştır.
Anahtar Kelimeler
Sermaye borcu, mütemerrit ortak, borcun dış üstlenilmesi, ıskat, rehin hakkı.
Etik Beyan
Bu çalışmanın, özgün bir çalışma olduğunu; çalışmanın hazırlık, veri toplama, analiz ve bilgilerin sunumu olmak üzere tüm aşamalarından bilimsel etik ilke ve kurallarına uygun davrandığımı; bu çalışma kapsamında elde edilmeyen tüm veri ve bilgiler için kaynak gösterdiğimi ve bu kaynaklara kaynakçada yer verdiğimi beyan ederim. Herhangi bir zamanda, çalışmayla ilgili yaptığım bu beyana aykırı bir durumun saptanması durumunda, ortaya çıkacak tüm ahlaki ve hukuki sonuçlara razı olduğumu bildiririm.
Kaynakça
- Acar F, Rehin Hukuku Dersleri, (Vedat Kitapçılık 2015).
- Altmeppen H, Gesetz betreffend die Gesellschaften mit beschränkter Haftung: GmbHG, (11. Bası, C.H. Beck 2023).
- Antalya, G, ‘Tüzel Kişilik Perdesinin Aralanması Teorisi’, iç Erol Ulusoy (ed), Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Sempozyum No:1, Tüzel Kişilik Perdesinin Aralanması (Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Yayını 2008).
- Arslanlı H, Anonim Şirketler I Umumî Hükümler (3. Bası, İstanbul Üniversitesi Yayınları 1960).
- Bahtiyar M, Anonim Ortaklıkta Kayıtlı Sermaye Sistemi ve Sermaye Artırımı (Beta Yayınları 1996).
- Bayer W, ‘§64” iç Wullf Goette ve diğerleri (edr) Münchener Kommentar zum Aktiengesetz Band 1 §§ 1–75, (6. Bası C.H. Beck 2024).
- Becker H, ‘Art 178 OR’ iç Kommentar zu Schweizerischen Zivilgesetzbuch (Berner Kommentar), Obligationenrecht, I. Abteilung Band VI Allgemeine Bestimmungen, (Stämpfli Verlag 1941).
- Cahn A, ‘§64’ iç Martin Hensslerbeck (ed) beck-on- line GROSSKOMMENTAR zum Aktienrecht (C.H. Beck 2024).
- Castell B ve Von Der Crone HC, ‘Privative Übernahme der Liberierungsschuld’ (2013) SZW 254-261.
- Çonkar MH, Anonim Ortaklıkta Ayni Sermaye (On İki Levha Yayınları 2016).
