Savaşta Propaganda: Harp Mecmuası Örneği

Dünya savaş tarihinde “ilk topyekûn savaş” olarak adını yazdıran Birinci Dünya Savaşı, savaşma işinin geniş bir coğrafyaya yayılmasının yanında, cephe gerisindeki faaliyetleriyle de dikkate değer bir tarihsel olay olarak karşımıza çıkmaktadır. Dolayısıyla bu savaş yalnız cephede sürmemiş cephe gerisinde de tüm yoğunluğuyla faaliyetini sürdürmüştür. Bu bağlamda propaganda faaliyetleri önem kazanmaktadır. Savaş propagandası olarak betimlenebilen ilk basılı üretimler bu dönemde ortaya çıkmıştır. Bu dönemde propaganda faaliyetleri devletlerin savaşa katılımlarının meşruiyetini sağlamak, güven ortamı oluşturmak, hem savaşan askere hem de halka moral-motivasyon kazandırmak gibi çeşitli amaçlarla yürütülmüştür. Osmanlı İmparatorluğu’nun ileri gelen siyasi aktörleri, İttihat ve Terakki Cemiyeti mensupları, bu gibi amaçlarla savaş propagandasının en önemli örneği olan Harp Mecmuası’nı 1915 yılında faaliyete geçirmişlerdir. Mecmua toplamda 27 sayıdan mürekkeptir. Dönemin İttihat ve Terakki çizgisinde bulunan meşhur yazarlarının metin ve şiirlerinin yayımlandığı Harp Mecmuası, 27. sayısının -gecikmeli olarak- çıkarıldığı Haziran 1918’de yayın hayatını sonlandırmıştır. Şehitlere özel bir önem verilen mecmuanın genel muhtevasını Osmanlı askerinin kahramanlığı oluşturmaktadır.