Araştırma Makalesi

Bir Gama Spektrometresinde Farklı Sintilator ve Ana Yükseltici Kullanımının Dedeksiyon Performansına Etkisinin Araştırılması

Cilt: 11 Sayı: 1 30 Haziran 2025
PDF İndir
EN TR

Bir Gama Spektrometresinde Farklı Sintilator ve Ana Yükseltici Kullanımının Dedeksiyon Performansına Etkisinin Araştırılması

Öz

Bu çalışmada, hızlı cevap süresine ve yüksek ışık verimine sahip CsI(Tl) sintilasyon kristali, yeni nesil bir fotoçoğaltıcı tüpe montajlanarak yeni bir radyasyon dedektör sistemi tasarlanmıştır. Söz konusu dedektör, gama spektroskopisi uygulamalarında kullanılmak üzere bir spektrometre sistemine entegre edilmiştir. Dedeksiyon performansının karşılaştırmalı analizini gerçekleştirmek amacıyla, NaI(Tl) sintilasyon dedektörü de aynı spektrometre altyapısında ve aynı fiziksel ortam koşullarında test edilmiştir. Deneysel çalışmalarda, farklı enerjilerde gama fotonları yayan iki farklı standart radyasyon kaynağı, (Cs-137 ve Co-60) kullanılarak her iki dedektörün net enerji spektrumları elde edilmiştir. Spektral çözünürlükleri optimize etmek amacıyla, iki farklı ana yükseltici modeli (ORTEC 451 ve 485) tasarlanan spektrometre sisteminde kullanılmış ve bu yükselticilerin enerji spektrumu üzerindeki etkileri incelenmiştir. Elde edilen spektrumlar, enerji çözünürlüğü ve dedeksiyon verimliliği gibi temel nicelikler açısından karşılaştırılmıştır. Sonuçlar, 451 model ana yükseltici ve CsI(Tl) kristalli kullanılarak oluşturulan spektrometrenin, özellikle yüksek sayım oranı gerektiren uygulamalarda alternatif bir çözüm potansiyeline sahip olduğunu göstermiştir.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Bu çalışma, Ege Üniversitesi Aliye Üster Vakfı tarafından desteklenmiştir.

Proje Numarası

Ege Üniversitesi Aliye Üster Vakfı

Etik Beyan

Yazarlar arasında çıkar çatışması bulunmamaktadır.

Kaynakça

  1. Birks, J. B. (1964). The theory and practice of scintillation counting. (D. W. Fry, L. Costrell, & K. Kandiah, Eds.). Pergamon Press Oxrord.
  2. Dietrich, H. B., & Murray, R. B. (1972). Kinetics of the diffusion of self-trapped holes in alkali halide scintillators. Journal of Luminescence, 5, 155–170.
  3. Heath, R. L., Hofstadter, R., & Hughes, E. B. (1979). Inorganic scintillators. A review of techniques and applications. Nuclear Instruments and Methods, 162, 431–476. https://doi.org/10.1016/0029-554X(79)90728-6
  4. http1: (Erişim Tarihi: 13/05/2025). http://tr.kinheng-crystal.com/csitl-scintillator-csitl-crystal-csitl-scintillation-crystal-product/.
  5. http2: (Erişim Tarihi: 13/05/2025). http://tr.kinheng-crystal.com/naitl-scintillator-naitl-crystal-naitl-scintillation-crystal-product/.
  6. http3: (Erişim Tarihi: 13/05/2025). https://www.scientificlib.com/en/Spectroscopy/GammaRaySpectroscopy.html.
  7. Kaufman, R. G., Hadley, W. B., & Hersh, H. N. (1970). The scintillation mechanism in thallium doped alkali halides. IEEE Transactions on Nuclear Science, 17, 82–87.
  8. Knoll, G. F. (1999). Radiation Detection and Measurement. John Wiley and Sons Inc., U.S.A.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Radyofizik

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

22 Haziran 2025

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2025

Gönderilme Tarihi

14 Mayıs 2025

Kabul Tarihi

31 Mayıs 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 11 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Canbaz Öztürk, B., & Çeliktaş, C. (2025). Bir Gama Spektrometresinde Farklı Sintilator ve Ana Yükseltici Kullanımının Dedeksiyon Performansına Etkisinin Araştırılması. Kirklareli University Journal of Engineering and Science, 11(1), 138-158. https://doi.org/10.34186/klujes.1699064
AMA
1.Canbaz Öztürk B, Çeliktaş C. Bir Gama Spektrometresinde Farklı Sintilator ve Ana Yükseltici Kullanımının Dedeksiyon Performansına Etkisinin Araştırılması. KLUJES. 2025;11(1):138-158. doi:10.34186/klujes.1699064
Chicago
Canbaz Öztürk, Buket, ve Cüneyt Çeliktaş. 2025. “Bir Gama Spektrometresinde Farklı Sintilator ve Ana Yükseltici Kullanımının Dedeksiyon Performansına Etkisinin Araştırılması”. Kirklareli University Journal of Engineering and Science 11 (1): 138-58. https://doi.org/10.34186/klujes.1699064.
EndNote
Canbaz Öztürk B, Çeliktaş C (01 Haziran 2025) Bir Gama Spektrometresinde Farklı Sintilator ve Ana Yükseltici Kullanımının Dedeksiyon Performansına Etkisinin Araştırılması. Kirklareli University Journal of Engineering and Science 11 1 138–158.
IEEE
[1]B. Canbaz Öztürk ve C. Çeliktaş, “Bir Gama Spektrometresinde Farklı Sintilator ve Ana Yükseltici Kullanımının Dedeksiyon Performansına Etkisinin Araştırılması”, KLUJES, c. 11, sy 1, ss. 138–158, Haz. 2025, doi: 10.34186/klujes.1699064.
ISNAD
Canbaz Öztürk, Buket - Çeliktaş, Cüneyt. “Bir Gama Spektrometresinde Farklı Sintilator ve Ana Yükseltici Kullanımının Dedeksiyon Performansına Etkisinin Araştırılması”. Kirklareli University Journal of Engineering and Science 11/1 (01 Haziran 2025): 138-158. https://doi.org/10.34186/klujes.1699064.
JAMA
1.Canbaz Öztürk B, Çeliktaş C. Bir Gama Spektrometresinde Farklı Sintilator ve Ana Yükseltici Kullanımının Dedeksiyon Performansına Etkisinin Araştırılması. KLUJES. 2025;11:138–158.
MLA
Canbaz Öztürk, Buket, ve Cüneyt Çeliktaş. “Bir Gama Spektrometresinde Farklı Sintilator ve Ana Yükseltici Kullanımının Dedeksiyon Performansına Etkisinin Araştırılması”. Kirklareli University Journal of Engineering and Science, c. 11, sy 1, Haziran 2025, ss. 138-5, doi:10.34186/klujes.1699064.
Vancouver
1.Buket Canbaz Öztürk, Cüneyt Çeliktaş. Bir Gama Spektrometresinde Farklı Sintilator ve Ana Yükseltici Kullanımının Dedeksiyon Performansına Etkisinin Araştırılması. KLUJES. 01 Haziran 2025;11(1):138-5. doi:10.34186/klujes.1699064