Research Article

Bir Gama Spektrometresinde Farklı Sintilator ve Ana Yükseltici Kullanımının Dedeksiyon Performansına Etkisinin Araştırılması

Volume: 11 Number: 1 June 30, 2025
EN TR

Bir Gama Spektrometresinde Farklı Sintilator ve Ana Yükseltici Kullanımının Dedeksiyon Performansına Etkisinin Araştırılması

Abstract

Bu çalışmada, hızlı cevap süresine ve yüksek ışık verimine sahip CsI(Tl) sintilasyon kristali, yeni nesil bir fotoçoğaltıcı tüpe montajlanarak yeni bir radyasyon dedektör sistemi tasarlanmıştır. Söz konusu dedektör, gama spektroskopisi uygulamalarında kullanılmak üzere bir spektrometre sistemine entegre edilmiştir. Dedeksiyon performansının karşılaştırmalı analizini gerçekleştirmek amacıyla, NaI(Tl) sintilasyon dedektörü de aynı spektrometre altyapısında ve aynı fiziksel ortam koşullarında test edilmiştir. Deneysel çalışmalarda, farklı enerjilerde gama fotonları yayan iki farklı standart radyasyon kaynağı, (Cs-137 ve Co-60) kullanılarak her iki dedektörün net enerji spektrumları elde edilmiştir. Spektral çözünürlükleri optimize etmek amacıyla, iki farklı ana yükseltici modeli (ORTEC 451 ve 485) tasarlanan spektrometre sisteminde kullanılmış ve bu yükselticilerin enerji spektrumu üzerindeki etkileri incelenmiştir. Elde edilen spektrumlar, enerji çözünürlüğü ve dedeksiyon verimliliği gibi temel nicelikler açısından karşılaştırılmıştır. Sonuçlar, 451 model ana yükseltici ve CsI(Tl) kristalli kullanılarak oluşturulan spektrometrenin, özellikle yüksek sayım oranı gerektiren uygulamalarda alternatif bir çözüm potansiyeline sahip olduğunu göstermiştir.

Keywords

Supporting Institution

Bu çalışma, Ege Üniversitesi Aliye Üster Vakfı tarafından desteklenmiştir.

Project Number

Ege Üniversitesi Aliye Üster Vakfı

Ethical Statement

Yazarlar arasında çıkar çatışması bulunmamaktadır.

References

  1. Birks, J. B. (1964). The theory and practice of scintillation counting. (D. W. Fry, L. Costrell, & K. Kandiah, Eds.). Pergamon Press Oxrord.
  2. Dietrich, H. B., & Murray, R. B. (1972). Kinetics of the diffusion of self-trapped holes in alkali halide scintillators. Journal of Luminescence, 5, 155–170.
  3. Heath, R. L., Hofstadter, R., & Hughes, E. B. (1979). Inorganic scintillators. A review of techniques and applications. Nuclear Instruments and Methods, 162, 431–476. https://doi.org/10.1016/0029-554X(79)90728-6
  4. http1: (Erişim Tarihi: 13/05/2025). http://tr.kinheng-crystal.com/csitl-scintillator-csitl-crystal-csitl-scintillation-crystal-product/.
  5. http2: (Erişim Tarihi: 13/05/2025). http://tr.kinheng-crystal.com/naitl-scintillator-naitl-crystal-naitl-scintillation-crystal-product/.
  6. http3: (Erişim Tarihi: 13/05/2025). https://www.scientificlib.com/en/Spectroscopy/GammaRaySpectroscopy.html.
  7. Kaufman, R. G., Hadley, W. B., & Hersh, H. N. (1970). The scintillation mechanism in thallium doped alkali halides. IEEE Transactions on Nuclear Science, 17, 82–87.
  8. Knoll, G. F. (1999). Radiation Detection and Measurement. John Wiley and Sons Inc., U.S.A.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Radiophysics

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

June 22, 2025

Publication Date

June 30, 2025

Submission Date

May 14, 2025

Acceptance Date

May 31, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 11 Number: 1

APA
Canbaz Öztürk, B., & Çeliktaş, C. (2025). Bir Gama Spektrometresinde Farklı Sintilator ve Ana Yükseltici Kullanımının Dedeksiyon Performansına Etkisinin Araştırılması. Kirklareli University Journal of Engineering and Science, 11(1), 138-158. https://doi.org/10.34186/klujes.1699064
AMA
1.Canbaz Öztürk B, Çeliktaş C. Bir Gama Spektrometresinde Farklı Sintilator ve Ana Yükseltici Kullanımının Dedeksiyon Performansına Etkisinin Araştırılması. Kirklareli University Journal of Engineering and Science. 2025;11(1):138-158. doi:10.34186/klujes.1699064
Chicago
Canbaz Öztürk, Buket, and Cüneyt Çeliktaş. 2025. “Bir Gama Spektrometresinde Farklı Sintilator Ve Ana Yükseltici Kullanımının Dedeksiyon Performansına Etkisinin Araştırılması”. Kirklareli University Journal of Engineering and Science 11 (1): 138-58. https://doi.org/10.34186/klujes.1699064.
EndNote
Canbaz Öztürk B, Çeliktaş C (June 1, 2025) Bir Gama Spektrometresinde Farklı Sintilator ve Ana Yükseltici Kullanımının Dedeksiyon Performansına Etkisinin Araştırılması. Kirklareli University Journal of Engineering and Science 11 1 138–158.
IEEE
[1]B. Canbaz Öztürk and C. Çeliktaş, “Bir Gama Spektrometresinde Farklı Sintilator ve Ana Yükseltici Kullanımının Dedeksiyon Performansına Etkisinin Araştırılması”, Kirklareli University Journal of Engineering and Science, vol. 11, no. 1, pp. 138–158, June 2025, doi: 10.34186/klujes.1699064.
ISNAD
Canbaz Öztürk, Buket - Çeliktaş, Cüneyt. “Bir Gama Spektrometresinde Farklı Sintilator Ve Ana Yükseltici Kullanımının Dedeksiyon Performansına Etkisinin Araştırılması”. Kirklareli University Journal of Engineering and Science 11/1 (June 1, 2025): 138-158. https://doi.org/10.34186/klujes.1699064.
JAMA
1.Canbaz Öztürk B, Çeliktaş C. Bir Gama Spektrometresinde Farklı Sintilator ve Ana Yükseltici Kullanımının Dedeksiyon Performansına Etkisinin Araştırılması. Kirklareli University Journal of Engineering and Science. 2025;11:138–158.
MLA
Canbaz Öztürk, Buket, and Cüneyt Çeliktaş. “Bir Gama Spektrometresinde Farklı Sintilator Ve Ana Yükseltici Kullanımının Dedeksiyon Performansına Etkisinin Araştırılması”. Kirklareli University Journal of Engineering and Science, vol. 11, no. 1, June 2025, pp. 138-5, doi:10.34186/klujes.1699064.
Vancouver
1.Buket Canbaz Öztürk, Cüneyt Çeliktaş. Bir Gama Spektrometresinde Farklı Sintilator ve Ana Yükseltici Kullanımının Dedeksiyon Performansına Etkisinin Araştırılması. Kirklareli University Journal of Engineering and Science. 2025 Jun. 1;11(1):138-5. doi:10.34186/klujes.1699064