Araştırma Makalesi

Medya Okuryazarlığı ve Dijital Vatandaşlık: Bir İçererek Dışlama Rasyonalitesi

Cilt: 12 Sayı: 2 29 Eylül 2023
PDF İndir
EN TR

Medya Okuryazarlığı ve Dijital Vatandaşlık: Bir İçererek Dışlama Rasyonalitesi

Öz

Dijital uzamın giderek genişlediği günümüzde, medya okuryazarlığı tartışmaları analitik düşünme, bilinçli vatandaş, kültürel katılım gibi söylemsel yapılar üzerinden, bilginin niteliği sorununa ve teknolojinin “uygun” kullanımı meselesine odaklanmaktadır. Dijital endüstrilerin agresif bir şekilde teşvik edildiği neoliberal sosyo-ekonomik düzende bu söylemin ne anlama geldiği ve medya okuryazarlığının dijital benliği ifade etmeye dair rasyonellerini nasıl anlamak gerektiği bu çalışmanın sorunsalını oluşturmaktadır. Sorunsalın analizinde, Foucault’nun liberal doktrinlerin nüfusu ekonomik süreçlere göre düzenleme mekanizmalarını anlatmak için kullandığı yönetimsellik (governmentality) tartışması eksen alınmaktadır. Medya okuryazarlığı, dijitalleşmenin fetiş bir unsura dönüştüğü günümüzde, mesleki yeterlilik ve sosyal becerilerin hegemonik bir göstergesi haline gelmektedir. Bu anlamda, medya okuryazarlığının baskın söylem ve pratikleriyle, neoliberal sosyal ve ekonomik örgütlenme mantığına içsel tutarlılık sağlayan bir öznellik inşası hedefine bağlı olduğu varsayılmaktadır. Bireyin ekonomik ve sosyal uyumu, okuryazarlık becerilerini geliştirmesine, yani çevrimiçi deneyimini güncellemesine bağlıdır. Medya okuryazarlığını bir dizi beceri kazandırma meselesi olarak ele alan bu yaklaşım, teknolojinin insanların amaçlarına ulaşmak için kullanılabilecekleri nötr bir kategori olduğu varsayımına dayanmaktadır. Böylece, dijital teknoloji kullanımının bir vatandaşlık görevi haline getirildiği siyasi ve ekonomik gündem teyit edilmekte; dijitalleşme süreçleri, eşitsizlik ve adaletsizlikle ilgili tartışmaların dışında tutulmaktadır. Sonuç olarak, dijital uzamın ekonomik ve toplumsal kontrolü genişleten güç ilişkileri düzeninde, uyrukların dijital uzama dahil edilmek suretiyle dışlandıkları ilişki biçimleri mümkün hale gelmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. ALA. (1989). Final report. ALA Presidential Committee on Information Literacy. Chicago, IL: American Library Association.
  2. Arke, E.T. (2012). Media literacy: History, Progress, and Future Hopes. K.E. Dill (Ed.), The Oxford Handbook of Media Psychology içinde (96-108). Oxford University Press.
  3. Aufderheide, P. (1993). Media Literacy: A Report of the National Leadership Conference on Media Literacy. Queenstown, MD: Aspen Institute. Çevrimiçi, https://eric.ed.gov/?id=ED365294 (Erişim: 28 Nisan 2023).
  4. Bejaković, P. & Mrnjavac, Ž. (2020). The İmportance Of Digital Literacy On The Labour Market. Employee Relations, 42(4), 921-932.
  5. Bromley, P., Meyer, J. W., & Jia, R. (2022). Entrepreneurship As Cultural Theme In Neoliberal Society. Entrepreneurialism and Society: New Theoretical Perspectives, 81, 55-75.
  6. Brown, W. (2018). Halkın Çözülüşü. (B.E. Aksoy, Çev.). Metis.
  7. Bulger, M. & Davison, P. (2018). The Promises, Challenges, and Futures of Media Literacy. Journal of Media Literacy Education, 10(1), 1-21.
  8. Celot, P. (2012). EAVI Studies on Media Literacy in Europe. Medijske Studije, 3(6), 76-82.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

İletişim ve Medya Politikası

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

29 Eylül 2023

Gönderilme Tarihi

15 Ağustos 2023

Kabul Tarihi

30 Ağustos 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 12 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Güven, O. Ö. (2023). Medya Okuryazarlığı ve Dijital Vatandaşlık: Bir İçererek Dışlama Rasyonalitesi. Kırklareli Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 12(2), 163-180. https://doi.org/10.53306/klujfeas.1343251
AMA
1.Güven OÖ. Medya Okuryazarlığı ve Dijital Vatandaşlık: Bir İçererek Dışlama Rasyonalitesi. KLUJFEAS. 2023;12(2):163-180. doi:10.53306/klujfeas.1343251
Chicago
Güven, O. Özgür. 2023. “Medya Okuryazarlığı ve Dijital Vatandaşlık: Bir İçererek Dışlama Rasyonalitesi”. Kırklareli Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 12 (2): 163-80. https://doi.org/10.53306/klujfeas.1343251.
EndNote
Güven OÖ (01 Eylül 2023) Medya Okuryazarlığı ve Dijital Vatandaşlık: Bir İçererek Dışlama Rasyonalitesi. Kırklareli Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 12 2 163–180.
IEEE
[1]O. Ö. Güven, “Medya Okuryazarlığı ve Dijital Vatandaşlık: Bir İçererek Dışlama Rasyonalitesi”, KLUJFEAS, c. 12, sy 2, ss. 163–180, Eyl. 2023, doi: 10.53306/klujfeas.1343251.
ISNAD
Güven, O. Özgür. “Medya Okuryazarlığı ve Dijital Vatandaşlık: Bir İçererek Dışlama Rasyonalitesi”. Kırklareli Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 12/2 (01 Eylül 2023): 163-180. https://doi.org/10.53306/klujfeas.1343251.
JAMA
1.Güven OÖ. Medya Okuryazarlığı ve Dijital Vatandaşlık: Bir İçererek Dışlama Rasyonalitesi. KLUJFEAS. 2023;12:163–180.
MLA
Güven, O. Özgür. “Medya Okuryazarlığı ve Dijital Vatandaşlık: Bir İçererek Dışlama Rasyonalitesi”. Kırklareli Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, c. 12, sy 2, Eylül 2023, ss. 163-80, doi:10.53306/klujfeas.1343251.
Vancouver
1.O. Özgür Güven. Medya Okuryazarlığı ve Dijital Vatandaşlık: Bir İçererek Dışlama Rasyonalitesi. KLUJFEAS. 01 Eylül 2023;12(2):163-80. doi:10.53306/klujfeas.1343251

Cited By