TR
EN
Türkiye Ekonomisinde Doğrudan Yabancı Yatırımların Kesişim Noktası: Askeri Harcamalar, Göç, Terör ve İhracat İlişkileri (1996–2023)
Öz
Bu çalışma, 1996-2023 dönemi Türkiye ekonomisinde doğrudan yabancı yatırımlar, askeri harcamalar, göç, terör ve ihracat değişkenleri arasındaki dinamik ilişkileri hem uzun hem de kısa dönem perspektifinde analiz etmektedir. Eş bütünleşme ve VECM modelleri; doğrudan yabancı yatırımlar, askeri harcamalar, göç ve terör arasında uzun dönemli denge ilişkisi bulunduğunu ortaya koymuş, askeri harcamaların doğrudan yabancı yatırımlar üzerindeki etkisi anlamlı iken, terörün etkisinin sınırlı kaldığını göstermiştir. Etki-tepki analizleri, doğrudan yabancı yatırımların kendi şoklarına ve askeri harcamalardan gelen etkilere pozitif tepki verdiğini, göç ve terör kaynaklı etkilerin ise daha zayıf ve kısa ömürlü olduğunu ortaya koymuştur. Varyans ayrıştırması sonuçları, doğrudan yabancı yatırımlar ve askeri harcamaların büyük ölçüde kendi içsel dinamiklerinden etkilendiğini, göç ve terörün ise zamanla dışsal şoklara daha açık hale geldiğini göstermektedir. Vektör Otoregresyon analizinde ise, ihracatın kısa dönemde göç ve terörden bağımsız hareket ettiği, göçün ise ihracat ve askeri harcamalardan etkilendiği belirlenmiştir. Genel olarak, Türkiye ekonomisinde doğrudan yabancı yatırımlar, askeri harcamalar, göç ve terör arasında uzun dönemli yapısal bir ilişki bulunurken, ihracatın bu sosyal dinamiklerden daha bağımsız hareket ettiği sonucuna ulaşılmıştır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Akinjobi, S. A., Hamzat, S. ve Ya’u, M. H. (2024). Effect of terrorism on foreign direct investment inflows in Nigeria: Evidence from a non-linear autoregressive distributed lags estimation. Gusau Journal of Economics and Development Studies, 5(1), 418–440. https://doi.org/10.57233/gujeds.v5i1.24
- Alfaro, L. (2003). Foreign direct investment and growth: Does sector matter? (Harvard Business School Certificate of Completion, 03-028).
- Bano, S., Zhao, Y., Ahmad, A., Wang, S. ve Liu, Y. (2018). Why did FDI inflows of Pakistan decline? From the perspective of terrorism, energy shortage, financial instability, and political instability. Emerging Markets Finance and Trade, 55(1), 90–104. https://doi.org/10.1080/1540496X.2018.1504207
- Blomberg, S. B., Hess, G. D. ve Orphanides, A. (2004). The macroeconomic consequences of terrorism. Journal of Monetary Economics, 51(5), 1007-1032. https://doi.org/10.1016/j.jmoneco.2004.04.001
- Borensztein, E., De Gregorio, J. ve Lee, J.W. (1998). How does foreign direct investment affect economic growth? Journal of International Economics, 45(1), 115-135. https://doi.org/10.1016/S0022-1996(97)00033-0
- Borjas, J.G. (1999). Heaven's door: Immigration policy and the American economy. Princeton University Press. Borjas, G. J. (2006). Labor economics (4. baskı). McGraw-Hill.
- Bove, V. ve Böhmelt, T. (2016). Does immigration induce terrorism? The Journal of Politics, 78(2), 572-588. https://doi.org/10.1086/684679
- Busse, M. ve Hefeker, C. (2007). Political risk, institutions, and foreign direct investment. European Journal of Political Economy, 23(2), 397-415. https://doi.org/10.1016/j.ejpoleco.2006.02.003
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
İşgücü, Göç ve Gelişme, İthalat İhracat Yönetimi, Uluslararası Ticaret Finansmanı
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
27 Eylül 2026
Gönderilme Tarihi
29 Mart 2026
Kabul Tarihi
26 Eylül 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 15 Sayı: 2
APA
Çakmaklı, B. M. (2026). Türkiye Ekonomisinde Doğrudan Yabancı Yatırımların Kesişim Noktası: Askeri Harcamalar, Göç, Terör ve İhracat İlişkileri (1996–2023). Kırklareli Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 15(2), 153-183. https://doi.org/10.53306/klujfeas.1918625
AMA
1.Çakmaklı BM. Türkiye Ekonomisinde Doğrudan Yabancı Yatırımların Kesişim Noktası: Askeri Harcamalar, Göç, Terör ve İhracat İlişkileri (1996–2023). KLUJFEAS. 2026;15(2):153-183. doi:10.53306/klujfeas.1918625
Chicago
Çakmaklı, Bahadır Murat. 2026. “Türkiye Ekonomisinde Doğrudan Yabancı Yatırımların Kesişim Noktası: Askeri Harcamalar, Göç, Terör ve İhracat İlişkileri (1996–2023)”. Kırklareli Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 15 (2): 153-83. https://doi.org/10.53306/klujfeas.1918625.
EndNote
Çakmaklı BM (01 Eylül 2026) Türkiye Ekonomisinde Doğrudan Yabancı Yatırımların Kesişim Noktası: Askeri Harcamalar, Göç, Terör ve İhracat İlişkileri (1996–2023). Kırklareli Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 15 2 153–183.
IEEE
[1]B. M. Çakmaklı, “Türkiye Ekonomisinde Doğrudan Yabancı Yatırımların Kesişim Noktası: Askeri Harcamalar, Göç, Terör ve İhracat İlişkileri (1996–2023)”, KLUJFEAS, c. 15, sy 2, ss. 153–183, Eyl. 2026, doi: 10.53306/klujfeas.1918625.
ISNAD
Çakmaklı, Bahadır Murat. “Türkiye Ekonomisinde Doğrudan Yabancı Yatırımların Kesişim Noktası: Askeri Harcamalar, Göç, Terör ve İhracat İlişkileri (1996–2023)”. Kırklareli Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 15/2 (01 Eylül 2026): 153-183. https://doi.org/10.53306/klujfeas.1918625.
JAMA
1.Çakmaklı BM. Türkiye Ekonomisinde Doğrudan Yabancı Yatırımların Kesişim Noktası: Askeri Harcamalar, Göç, Terör ve İhracat İlişkileri (1996–2023). KLUJFEAS. 2026;15:153–183.
MLA
Çakmaklı, Bahadır Murat. “Türkiye Ekonomisinde Doğrudan Yabancı Yatırımların Kesişim Noktası: Askeri Harcamalar, Göç, Terör ve İhracat İlişkileri (1996–2023)”. Kırklareli Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, c. 15, sy 2, Eylül 2026, ss. 153-8, doi:10.53306/klujfeas.1918625.
Vancouver
1.Bahadır Murat Çakmaklı. Türkiye Ekonomisinde Doğrudan Yabancı Yatırımların Kesişim Noktası: Askeri Harcamalar, Göç, Terör ve İhracat İlişkileri (1996–2023). KLUJFEAS. 01 Eylül 2026;15(2):153-8. doi:10.53306/klujfeas.1918625