Kayıt Dışı Ekonomide Farklı Bir Boyut: Evden Çalışma

Öz

Kayıt dışı ekonomi ve kayıt dışı istihdam olguları özellikle günümüzde daha fazla konuşulan ve üzerinde tartışılan bir konu olarak ekonomik sistem içerisinde yer almaya başlamıştır. Dördüncü sanayi devrimi ile birlikte gelişen bilişim teknolojileri ve yaşanan salgın hastalıklar (Covid-19, Ebola, Kuş gribi gibi) kuruluşların iş yapma biçimini değiştirmesine sebebiyet vermiştir. Günümüzde, bilgi depolama ve telekomünikasyon sistemleri uzaktan çalışanlar arasında bilgi aktarımını kolaylaştırmıştır. Gelişen teknoloji, insanlara evden çalışma (home office) imkânı verirken, yaşanan salgın hastalıklar evden çalışmayı zorunlu kılmıştır. Ancak evden çalışmanın en önemli özelliği çalışanların görünmez oluşudur. Nitekim evden çalışan kişileri ispat etmek oldukça zordur ve bu şekilde çalışanlar istatistiklerde çoğunlukla ya ev kadını ya da işsiz olarak nitelendirilmektedir. Bu durum ise evden çalışanların kayıt dışı ekonomi zincirinin bir parçası olduğunu göstermektedir.Dolayısıyla bu çalışmada evden çalışma biçimi, kayıt dışı ekonomi ve kayıt dışı istihdam açısından incelenmiş ve bu kapsamda alınması gereken önlemlere yer verilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Kayıt dışı ekonomi
• kayıt dışı istihdam
• Covid-19
• evden çalışma

A Different Aspect in The Informal Economy: Working From Home

Öz

Informal economy and informal employment have started to take more place in the economic system, and have been discussed more and more each day. Information technologies advancing with the fourth industrial development and recent outbreaks (COVID-19, Ebola, avian flu, etc.) changed the way institutions do business. Today, information storage and telecommunications systems have facilitated the transfer of information among remote employees. Advancing technology allows people to work from home (home office), while outbreaks have forced them to do so. But the most important aspect of working from home is that the employees have become invisible. As a matter of fact, it is quite difficult to prove those working from home, and this is why, employees are often described in statistics as either homemakers or unemployed. This goes to show that those working from home are a part of the informal economy. Therefore, this study discusses working from home from the perspective of the informal economy and informal employment and covers the measures to be adopted in this context.

Anahtar Kelimeler

• Informal economy
• informal employment
• Covid-19
• working from home

Kaynakça

1. Active. (2016, Ocak 12). The Advantages and Disadvantages of Remote Working. https://www.activeukltd.com/advantages-disadvantages-remote-working/ Erişim Tarihi: 25 Temmuz 2021.
2. Alton, L. (2017, Mayıs 25). Is Working From Home Making You Miserable?. Nbcnews. https://www.nbcnews.com/ Erişim Tarihi: 22 Temmuz 2021.
3. Aslan, H. (2016). Ev-Eksenli Çalışan Kadınların Sosyal ve Ekonomik Hayatlarına İlişkin Bir Saha Araştırması: Denizli İli Örneği. Fe Dergi, 8(1), 69-90.
4. Aykın, H. (2017). Vergi Takozu (Kaması) Nedir? Güncel Vergi Takozu Oranları, https://vergidosyasi.com/2017/10/05/vergi-takozu-kamasi-nedir-guncel-vergi-takozu-oranlari/ Erişim Tarihi: 15 Temmuz 2021.
5. Baldemir, E., vd. (2005). Türkiye’de Kayıt Dışı Ekonominin MIMIC Model ile Tahminlenmesi. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 10(2), 231-243.
6. Bloom, N. (2014, Ocak-Şubat). To Raise Productivity, Let More Employees Work from Home. Harvard Business Review.https://hbr.org/2014/01/to-raise-productivity-let-more-employees-work-from-home Erişim Tarihi: 23 Ağustos 2021.
7. Butler, E. S. Cheryl A., Susan W. (2007, Nisan). Does Telecommuting Improve Productivity?.Communication of the ACM, 50(4), 101-103.
8. Camenisch, J. (2014, Mayıs 30). How Working From Home Might Be Getting You Down. Upwork.https://www.upwork.com/blog/ Erişim Tarihi: 22 Temmuz 2021.

9. Çakmak, U. (2004). Esnek Üretim Sistemi: İstihdama Etkisi ve Toyota Örneği. Ekonomik Yaklaşım Dergisi. 15(52-53), 235-253.
10. Dam, M. M., Ertekin, Ş., Kızılca, N. (2018). Türkiye’de Kayıt Dışı İstihdamın Boyutu: Ekonometrik Bir Analiz. Dokuz Eylül Üniversitesi İktisadi İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 33.1 (2018): 293-318.
11. Dereli, N. (2018, Mayıs 3). Evde Çalışma Nedir? Ev Hizmetlerinde Çalışanların Hakları Nelerdir?. İrade Gazetesi. http://www.sivasirade.com/kose-yazilari/ Erişim Tarihi: 15 Temmuz 2021.
12. DİSK. (2003). Ev-Eksenli Çalışanlar ve Örgütlenmeleri. İstanbul: Birleşik Metal-iş Yayınları.
13. Duman, O. (2016, Aralık 25). Evden Çalışmanın Hayatımızdaki ve Kanundaki Yeri. http://www.ceviriblog.com/2016/12/25/evden-calismanin-hayatimizdaki-ve-kanundaki-yeri/ Erişim Tarihi: 4 Temmuz 2021.
14. Dursun, H. , Dağcı, A . (2021). Kayıt Dışı Ekonomiye Karşı Halkın Bilinçlendirilmesi Bağlamında Alınması Gereken Önlemler. Aksaray Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi , 13 (2) , 35-48. DOI: 10.52791/aksarayiibd.889049.
15. Enste, D., Schneider F. (2002). Hiding in The Shadows: The Growth of The Underground Economy (No. 30). International Monetary Fund, Washington D.C.
16. Erdut, T. (1998). Yeni Teknolojilerin İş İlişkileri Üzerindeki Etkisi. İzmir: Türk Ağır Sanayii ve Hizmet Sektörü Kamu İşverenleri Sendikası (TÜHİS).
17. Erdut, T. (2011). Toplumsal Cinsiyet Bakımından Evde Çalışma. Çalışma ve Toplum Dergisi, (2), s. 55-81. Global Workplace Analytics. (2017). 2017 State of Telecommuting in the U.SEmloyeeWorkforce.https://cdn.thepennyhoarder.com/wp-content/uploadsErişim Tarihi: 16 Temmuz 2021.
18. Graaff, T., Piet R. (2007). Substitution Between Working at Home and Out-Of-Home: The Role of ICT and CommutingCosts. Science Direct.https://www.sciencedirect.com/ Erişim Tarihi: 11 Mayıs 2021.
19. Harrison, N. (2001). Teleworking from Home. Ariadne. http://www.ariadne.ac.uk/ Erişim Tarihi: 25 Temmuz 2021.
20. Hazine ve Maliye Bakanlığı. (2019). Kayıtdışı Ekonomiyle Mücadele Stratejisi Eylem Planı (2019-2021).https://www.gib.gov.tr Erişim Tarihi: 08 Mayıs 2021.
21. Huerta, A. (2020). Viewpoint: An education in the informal economy. Planning, 86(1), 13. Available at: www.scopus.com.
22. Huws, U., Podro, S. (1995). Employment of Homeworkers: Examples of Good Practice. Analytica Social and Economic Research Ltd. Working Paper. Geneva: International Labour Office. http://staging.ilo.org/public/libdoc/ilo/1995/95B09_358_engl.pdfErişimTarihi: 05 Temmuz 2021.
23. ILO. (1996). 177 Sayılı Evde Çalışma Sözleşmesi (Çev. Alp, E. Sönmez, Ö. A.). İş Hukuku ve İktisat Dergisi, 23(5-6), Ağustos – Kasım 2011, s. 16-27.
24. İkizler, M. (2012). Türk Hukukunda Esnek Çalışma. Ankara: Adalet Yayınevi.
25. İnciroğlu, L. (2013). Çalışma Hayatında Esnek Çalışma Uygulamaları. İstanbul: Legal Yayınevi.
26. Jahan, I., Pavlik, J.B., Williams, R.B. (2020). Is the Devil in the Shadow? The Effect of Institutional Quality on Income. Review of Development Economics, 00, 1-21. https://doi.org/10.1111/rode.12691.
27. KADİM. (2006). Kayıt Dışı İstihdamla Mücadele (KADİM) Projesi İle İlgili 2006/28 Sayılı Başbakanlık Genelgesi , T.C. Resmi Gazete, Sayı: 26309, Tarih: 4 Ekim 2006. https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2006/10/20061004-13.htm Erişim Tarihi: 26 Temmuz 2021.
28. Kalaycı, C., Kalan, E. (2017). Türkiye’de Kayıt Dışı İstihdamla Mücadele Politikalarının Analizi. Uluslararası Ekonomi İşletme ve Politika Dergisi, 1(1), 17-34.
29. Karaca, C., Kaleli, E. (2019). Türkiye'de Kayıt Dışı İstihdama İlişkin Çözüm Önerileri. Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi, 19(44), 769-792.
30. Kaya, M., Doğan, B. B. (2016). Esnek Çalışma Modeli: Ev Eksenli Çalışma. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 15(58), s. 1069-1099.
31. Kavi, E., Koçak, O. (2010). Bilgi Toplumunda Evden Çalışmanın Etik Boyutu. Sosyal Siyaset Konferansları, (59), s. 69-88.
32. Kıldiş, Y. (2000), “Kayıt Dışı Ekonominin Ulusal ve Uluslararası Boyutu . Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Cilt: 2, Sayı: 2.
33. Koç, S. E. (2005). Kadın Girişimciler Kavramı ve Serbest Meslek Mensubu Kadın Girişimcilere İlişkin Konya İlinde Uygulamalı Bir Araştırma (Yüksek Lisans Tezi). Sosyal Bilimler Enstitüsü, Konya.
34. Krautzel, J. (2016, Mart 8).TheUpsandDowns of TelecommutingforBusinessesandWorkers. Nexxt. https://www.nexxt.com/articles/ Erişim Tarihi: 17 Temmuz 2021.
35. Nar, M. (2015). Ücret Gelirleri Üzerindeki Vergi Yükü: Vergi Takozu Uygulaması, InternationJournal of Human Sciences, 12(1), 685-705.
36. OECD. (2021). TaxWedge. OECD Database, https://data.oecd.org/tax/tax-wedge.htm Erişim Tarihi: 16 Temmuz 2021.
37. Önder, İ. (2011). Kayıt Dışı Ekonomi ve Vergileme.İstanbul Üniversitesi Siyasal BilgilerFakültesi Dergisi, (23-24). 241-254.
38. Reynolds, B. W., Bibby, A. (2017, Ocak 30). The Complete History of WorkingfromHome.Flexjobs. https://www.flexjobs.com/blog/post/complete-history-of-working-from-home/ Erişim Tarihi: 18 Temmuz 2021.
39. Schiff, F. W. (1979, Eylül 2). Working at Home Can Save Gasoline. The Washington Post. https://www.washingtonpost.com/archive/ Erişim Tarihi: 22 Temmuz 2021.
40. Schneider, F. (1986). Estimatingthe size of the Danish Shadow Economy Using the Currency Demand Approach: An Attempt. Scandinavian Journal of Economics, 88(4): 643–68.
41. SGK. Kayıtdışı İstihdam Genel Bilgi. http://www.sgk.gov.tr/ Erişim Tarihi: 18 Temmuz 2021.
42. Şamlıoğlu, H. (2016, Nisan 12). Yükselen Trend; Evden Çalışma. http://www.teakolik.com/yukselen-trend-evden-calisma/Erişim Tarihi: 17 Temmuz 2021.
43. TİSK. (2003). İş Kanunu Tasarısı ve AB Uygulamaları. Ankara: TİSK Yayınları.