EN
TR
Böbrek Hastalıklarının Tanısında Derin Öğrenme Modellerinin Performans Analizi
Öz
Kronik böbrek hastalığı, dünya nüfusunun %10-15’ini etkileyen ve tedavi edilmediğinde ciddi sağlık sorunlarına yol açabilen önemli bir küresel sağlık problemidir. Erken teşhis edilmediğinde böbrek yetmezliği ve kardiyovasküler komplikasyonlara neden olabilir. Bu çalışmada, KBH teşhis ve sınıflandırmasında DL modellerinin etkinliği, CT-KIDNEY veri seti kullanılarak değerlendirilmiştir. InceptionV3, ResNet50, CNN, CNN+LSTM ve VGG16 mimarileri doğruluk, kesinlik, hatırlama ve F1-skor metrikleri ile karşılaştırılmıştır. CNN+LSTM modelinin %91,0 doğruluk ile en yüksek sınıflandırma başarısını gösterdiğini ortaya koymuştur. VGG16 (%90,6), InceptionV3 (%89,6) ve ResNet50 (%88,9) gibi transfer öğrenme tabanlı modeller de %88-%91 aralığında rekabetçi ve yüksek doğruluk oranları elde etmiştir. Buna karşın, standart CNN modeli %27,4 gibi oldukça düşük bir doğruluk oranı sergileyerek, bu spesifik görev için yetersiz kalmıştır. Öğrenme eğrileri transfer öğrenme modellerinin ve CNN+LSTM'in başarılı öğrenme süreçleri sergilediğini, ancak özellikle CNN ve CNN+LSTM'de aşırı öğrenme eğilimleri (CNN-LSTM'de ayrıca test doğruluğunda yüksek varyans) olduğunu göstermiştir. ResNet50 en dengeli öğrenme profilini sunmuştur. Gelecekteki çalışmalarda, daha büyük ve çeşitli veri setleri kullanmayı, IoT tabanlı gerçek zamanlı tanı sistemlerine entegrasyonunu sağlamayı ve farklı tıbbi görüntüleme modalitelerinde uygulanabilirliğini incelemeyi hedefleyebilir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Ahmed F, Abbas S, Athar A, Shahzad T, Khan WA, Alharbi M, ... Ahmed A (2024). Identification of kidney stones in KUB X-ray images using VGG16 empowered with explainable artificial intelligence. Scientific Reports, 14(1): 6173.
- Akter R, Golam M, Doan VS, Lee JM, Kim DS (2022). Iomt-net: Blockchain-integrated unauthorized uav localization using lightweight convolution neural network for internet of military things. IEEE Internet of Things Journal, 10(8):6634-6651.
- Ali L, Alnajjar F, Jassmi HA, Gocho M, Khan W, Serhani MA (2021). Performance evaluation of deep CNN-based crack detection and localization techniques for concrete structures. Sensors, 21(5):1688.
- Alsuhibany SA, Abdel-Khalek S, Algarni A, Fayomi A, Gupta D, Kumar V, Mansour RF (2021). Ensemble of deep learning based clinical decision support system for chronic kidney disease diagnosis in medical internet of things environment. Computational Intelligence and Neuroscience, 2021(1):4931450.
- Aydın ZBG, Şamlı R (2020). A comparison of software defect prediction metrics using data mining algorithms. Journal of Innovative Science and Engineering (JISE), 4(1):11-21.
- Bingol H, Yıldırım M, Yıldırım K, Alatas B (2023). Automatic classification of kidney CT images with relief based novel hybrid deep model. PeerJ Computer Science, 9:e1717. doi:10.7717/peerj-cs.1717.
- Debal DA, Sitote TM (2022). Chronic kidney disease prediction using machine learning techniques. Journal of Big Data, 9(1):109.
- Doğru Ş, Altuntaş V (2023). Prediction of cancer in DNA sequences using unsupervised learning methods. Journal of Innovative Science and Engineering, 7(1):40-47.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Derin Öğrenme
Bölüm
Araştırma Makalesi
Erken Görünüm Tarihi
30 Haziran 2025
Yayımlanma Tarihi
30 Haziran 2025
Gönderilme Tarihi
5 Şubat 2025
Kabul Tarihi
2 Haziran 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2025 Cilt: 7 Sayı: 1
APA
Özdemir, S., & Çubukçu, B. (2025). Böbrek Hastalıklarının Tanısında Derin Öğrenme Modellerinin Performans Analizi. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Mühendislik ve Doğa Bilimleri Dergisi, 7(1), 19-32. https://doi.org/10.55213/kmujens.1633898
AMA
1.Özdemir S, Çubukçu B. Böbrek Hastalıklarının Tanısında Derin Öğrenme Modellerinin Performans Analizi. KMUJENS. 2025;7(1):19-32. doi:10.55213/kmujens.1633898
Chicago
Özdemir, Serkan, ve Burakhan Çubukçu. 2025. “Böbrek Hastalıklarının Tanısında Derin Öğrenme Modellerinin Performans Analizi”. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Mühendislik ve Doğa Bilimleri Dergisi 7 (1): 19-32. https://doi.org/10.55213/kmujens.1633898.
EndNote
Özdemir S, Çubukçu B (01 Haziran 2025) Böbrek Hastalıklarının Tanısında Derin Öğrenme Modellerinin Performans Analizi. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Mühendislik ve Doğa Bilimleri Dergisi 7 1 19–32.
IEEE
[1]S. Özdemir ve B. Çubukçu, “Böbrek Hastalıklarının Tanısında Derin Öğrenme Modellerinin Performans Analizi”, KMUJENS, c. 7, sy 1, ss. 19–32, Haz. 2025, doi: 10.55213/kmujens.1633898.
ISNAD
Özdemir, Serkan - Çubukçu, Burakhan. “Böbrek Hastalıklarının Tanısında Derin Öğrenme Modellerinin Performans Analizi”. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Mühendislik ve Doğa Bilimleri Dergisi 7/1 (01 Haziran 2025): 19-32. https://doi.org/10.55213/kmujens.1633898.
JAMA
1.Özdemir S, Çubukçu B. Böbrek Hastalıklarının Tanısında Derin Öğrenme Modellerinin Performans Analizi. KMUJENS. 2025;7:19–32.
MLA
Özdemir, Serkan, ve Burakhan Çubukçu. “Böbrek Hastalıklarının Tanısında Derin Öğrenme Modellerinin Performans Analizi”. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Mühendislik ve Doğa Bilimleri Dergisi, c. 7, sy 1, Haziran 2025, ss. 19-32, doi:10.55213/kmujens.1633898.
Vancouver
1.Serkan Özdemir, Burakhan Çubukçu. Böbrek Hastalıklarının Tanısında Derin Öğrenme Modellerinin Performans Analizi. KMUJENS. 01 Haziran 2025;7(1):19-32. doi:10.55213/kmujens.1633898