EN
TR
Farklı YOLO Algoritmaları ile Çeşit-1252 Makarnalık Buğday Tanelerinin Sınıflandırılması
Öz
Buğday, dünya genelinde temel bir tarımsal ürün olup, insan beslenmesinde kritik bir rol oynamaktadır. Buğdayın kalitesinin doğru ve etkin bir şekilde sınıflandırılması, hem üreticiler hem de tüketiciler açısından büyük önem taşımaktadır. Ancak geleneksel kalite sınıflandırma yöntemleri, genellikle zaman alıcı, maliyetli ve insan hatasına açık süreçler içermektedir. Bu çalışmada, modern nesne tanıma algoritmalarından olan YOLO (You Only Look Once) algoritmasının farklı versiyon ve alt modelleri kullanılarak Çeşit-1252 makarnalık buğday tanelerinin kalite sınıflandırması gerçekleştirilmiştir. Buğdayın camsılığı, kalite belirleme kriterlerinden biri olarak ele alınmış ve sınıflandırma için kullanılmıştır. Çalışmada kullanılan veri seti, 2738 adet camsı ve 1485 adet nişastalı buğday tanesi görsellerini içermektedir. Ayrıca, veri setinde buğday olmayan 773 adet çeşitli yabancı madde görselleri de yer almaktadır. Böylece, modelin yalnızca buğdayın camsılık özelliklerini sınıflandırması değil, aynı zamanda yabancı maddeleri ayırt etmesi de sağlanmıştır. Modellerin performans metrikleri incelendiğinde, YOLOv5 Large modeli, doğruluk (1,0), güven değeri (0,874) ve F1 skoru (0,99) ile en yüksek başarıyı göstermiştir. Camsı buğday sınıfında en iyi performans YOLOv7x ile nişastalı sınıf için ise YOLOv7x, YOLOv8 Large ve YOLOv11 Small modelleriyle elde edilmiştir. Yabancı madde tespitinde en başarılı model YOLOv7 olmuştur. Çalışmada kullanılan farklı YOLO algoritmaları ve modelleri, camsı ve nişastalı buğdayları başarılı şekilde sınıflandırmış ayrıca yabancı maddeleri ayırt etme konusunda da etkili bir performans göstermiştir. Bu durum seçilen yaklaşımın güvenilirliğini desteklemektedir.
Anahtar Kelimeler
Destekleyen Kurum
Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi, Hassas Tarım Uygulamaları ve Yenilikçi İşleme Teknolojileri Koordinatörlüğü
Proje Numarası
02-HASTU-YL-24
Etik Beyan
Yazarlar arasında herhangi bir çıkar çatışması yoktur.
Teşekkür
Bu çalışma, Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi, Hassas Tarım Uygulamaları ve Yenilikçi İşleme Teknolojileri Koordinatörlüğü (KMÜ, HASTUYİT, Proje Numarası: 02-HASTU-YL-24) tarafından desteklenmiştir.
Kaynakça
- Atçeken H (2020). Ekmeklik ve makarnalık buğday tanelerinin yapay zeka teknikleri kullanılarak sınıflandırılması [Yüksek lisans tezi, Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi].
- Atlı A, Koçak N, Aktan B (1993, Kasım 30–Aralık 3). Ülkemiz çevre koşullarının makarnalık buğday yetiştirmeye uygunluk yönünden değerlendirilmesi. Makarnalık Buğday ve Mamulleri Sempozyumu, Ankara, Türkiye.
- Bushuk W (1998). Wheat breeding for end-product use. Euphytica, 100, 137–145.
- Dziki D, Laskowski J (2005). Wheat kernel physical properties and milling process. Acta Agrophysica, 6, 59–71.
- Elgün A, Ertugay Z (1995). Tahıl işleme teknolojisi. Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Yayınları.
- Guan S, Lin Y, Lin G, Su P, Huang S, Meng X, Liu P, Yan J (2024). Real-time detection and counting of wheat spikes based on improved YOLOv10. Agronomy, 14(9), 1936.
- Hoseney RC (1994). Principles of cereal science and technology (2nd ed.). American Association of Cereal Chemists.
- Kahya E, Aslan Y (2024). Derin öğrenme destekli gerçek zamanlı zeytin tespiti uygulaması. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 7(4), 1438–1454.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Görüntü İşleme, Yapay Zeka (Diğer), Hassas Tarım Teknolojileri
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
23 Aralık 2025
Gönderilme Tarihi
22 Nisan 2025
Kabul Tarihi
23 Temmuz 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2025 Cilt: 7 Sayı: 2
APA
Coşkun, A., & Sabancı, K. (2025). Farklı YOLO Algoritmaları ile Çeşit-1252 Makarnalık Buğday Tanelerinin Sınıflandırılması. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Mühendislik ve Doğa Bilimleri Dergisi, 7(2), 56-67. https://doi.org/10.55213/kmujens.1682072
AMA
1.Coşkun A, Sabancı K. Farklı YOLO Algoritmaları ile Çeşit-1252 Makarnalık Buğday Tanelerinin Sınıflandırılması. KMUJENS. 2025;7(2):56-67. doi:10.55213/kmujens.1682072
Chicago
Coşkun, Abdurrahman, ve Kadir Sabancı. 2025. “Farklı YOLO Algoritmaları ile Çeşit-1252 Makarnalık Buğday Tanelerinin Sınıflandırılması”. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Mühendislik ve Doğa Bilimleri Dergisi 7 (2): 56-67. https://doi.org/10.55213/kmujens.1682072.
EndNote
Coşkun A, Sabancı K (01 Aralık 2025) Farklı YOLO Algoritmaları ile Çeşit-1252 Makarnalık Buğday Tanelerinin Sınıflandırılması. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Mühendislik ve Doğa Bilimleri Dergisi 7 2 56–67.
IEEE
[1]A. Coşkun ve K. Sabancı, “Farklı YOLO Algoritmaları ile Çeşit-1252 Makarnalık Buğday Tanelerinin Sınıflandırılması”, KMUJENS, c. 7, sy 2, ss. 56–67, Ara. 2025, doi: 10.55213/kmujens.1682072.
ISNAD
Coşkun, Abdurrahman - Sabancı, Kadir. “Farklı YOLO Algoritmaları ile Çeşit-1252 Makarnalık Buğday Tanelerinin Sınıflandırılması”. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Mühendislik ve Doğa Bilimleri Dergisi 7/2 (01 Aralık 2025): 56-67. https://doi.org/10.55213/kmujens.1682072.
JAMA
1.Coşkun A, Sabancı K. Farklı YOLO Algoritmaları ile Çeşit-1252 Makarnalık Buğday Tanelerinin Sınıflandırılması. KMUJENS. 2025;7:56–67.
MLA
Coşkun, Abdurrahman, ve Kadir Sabancı. “Farklı YOLO Algoritmaları ile Çeşit-1252 Makarnalık Buğday Tanelerinin Sınıflandırılması”. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Mühendislik ve Doğa Bilimleri Dergisi, c. 7, sy 2, Aralık 2025, ss. 56-67, doi:10.55213/kmujens.1682072.
Vancouver
1.Abdurrahman Coşkun, Kadir Sabancı. Farklı YOLO Algoritmaları ile Çeşit-1252 Makarnalık Buğday Tanelerinin Sınıflandırılması. KMUJENS. 01 Aralık 2025;7(2):56-67. doi:10.55213/kmujens.1682072