Araştırma Makalesi

Yapay Zeka Kullanılarak Deprem Bölgelerinden Drone ile Alınan Görüntülerden Enkaz Tespitinin Gerçekleştirilmesi

Cilt: 7 Sayı: 1 30 Haziran 2025
PDF İndir
EN TR

Yapay Zeka Kullanılarak Deprem Bölgelerinden Drone ile Alınan Görüntülerden Enkaz Tespitinin Gerçekleştirilmesi

Öz

Bu çalışmada YOLOv8 derin öğrenme algoritması kullanılarak enkaz tespitine yönelik bir sistem önerilmektedir. 2023 yılında meydana gelen Hatay-Maraş depremi sonrasında drone ile elde edilen görüntüler ile birlikte genel enkaz görüntülerinin de eklenmesiyle oluşturulan bir veri seti kullanılmıştır. Deprem sonrası arama-kurtarma operasyonlarının etkinliğini artırmayı hedefleyen bu sistem, yüksek çözünürlüklü drone görüntülerinden elde edilen verilerle eğitilmiş ve gerçek zamanlı tespit kabiliyeti sunmaktadır. Çalışma kapsamında oluşturulan veri setleri Roboflow platformu ile etiketlenmiş, çeşitli veri artırma teknikleri uygulanmış ve model eğitim süreci optimize edilmiştir. Modelin etkinliği, hem doğrulama veri kümesindeki performans metrikleriyle hem de saha koşullarına benzer şekilde oluşturulan fiziksel bir test ortamında gözlemlenmiştir. 2×3 metre boyutlarında basılmış enkaz görüntüsünün zemin üzerine yerleştirilerek drone ile taranması sonucunda modelin başarıyla tespit yaptığı görülmüştür. Ayrıca, YOLOv8 modeli Raspberry Pi 4B cihazına bağlı kamera modülü ile görüntü alındıktan sonra bu görüntüler işlenmiş ve düşük donanım kapasitesine rağmen model, enkaz tespitini başarıyla gerçekleştirmiştir. Bu durum, geliştirilen sistemin taşınabilir ve enerji verimli yapısıyla afet sahalarında pratik olarak kullanılabileceğini göstermektedir. Elde edilen bulgular, YOLOv8 tabanlı sistemin hem doğruluk hem de uygulama açısından enkaz tespiti görevinde başarılı sonuçlar verdiğini ve afet yönetimi süreçlerine entegre edilebilecek potansiyele sahip olduğunu ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Abdi G, Jabari S (2021). A multi-feature fusion using deep transfer learning for earthquake building damage detection. Canadian Journal of Remote Sensing, 47(2): 337–352.
  2. Fernandez Galarreta J, Kerle N, Gerke M (2015). Uav-based urban structural damage assessment using object-based image analysis and semantic reasoning. Natural Hazards and Earth System Sciences, 15(6): 1087–1101.
  3. Fujita A, Sakurada K, Imaizumi T, Ito R, Hikosaka S, Nakamura R (2017). Damage detection from aerial images via convolutional neural networks. IEEE IAPR international conference on machine vision applications (MVA), 5–8
  4. Hasanlou, M., Shah-Hosseini, R., Seydi, S. T., Karimzadeh, S., & Matsuoka, M. (2021). Earthquake damage region detection by multitemporal coherence map analysis of radar and multispectral imagery. Remote Sensing, 13(6), 1195.
  5. Hong Z, Zhong H, Pan H, Liu J, Zhou R, Zhang Y, Han Y, Wang J, Yang S, Zhong C (2022). Classification of building damage using a novel convolutional neural network based on post-disaster aerial images. Sensors, 22(15): 5920.
  6. Joshi AR, Tarte I, Suresh S, Koolagudi SG (2017). Damage identification and assessment using image processing on post-disaster satellite imagery. IEEE Global Humanitarian Technology Conference (GHTC).
  7. Kalantar B, Ueda N, Al-Najjar HA, Halin AA (2020). Assessment of convolutional neural network architectures for earthquake-induced building damage detection based on pre-and post-event orthophoto images. Remote Sensing, 12(21): 3529.
  8. Khodaverdi Zahraee N, Rastiveis H (2017). Object-oriented analysis of satellite images using artificial neural networks for post-earthquake buildings change detection. The International Archives of the Photogrammetry, Remote Sensing and Spatial Information Sciences, 42: 139–144.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Yapay Zeka (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

30 Haziran 2025

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2025

Gönderilme Tarihi

9 Mayıs 2025

Kabul Tarihi

30 Haziran 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 7 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Picak, Ö. F., & Sabancı, K. (2025). Yapay Zeka Kullanılarak Deprem Bölgelerinden Drone ile Alınan Görüntülerden Enkaz Tespitinin Gerçekleştirilmesi. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Mühendislik ve Doğa Bilimleri Dergisi, 7(1), 11-18. https://doi.org/10.55213/kmujens.1696461
AMA
1.Picak ÖF, Sabancı K. Yapay Zeka Kullanılarak Deprem Bölgelerinden Drone ile Alınan Görüntülerden Enkaz Tespitinin Gerçekleştirilmesi. KMUJENS. 2025;7(1):11-18. doi:10.55213/kmujens.1696461
Chicago
Picak, Ömer Faruk, ve Kadir Sabancı. 2025. “Yapay Zeka Kullanılarak Deprem Bölgelerinden Drone ile Alınan Görüntülerden Enkaz Tespitinin Gerçekleştirilmesi”. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Mühendislik ve Doğa Bilimleri Dergisi 7 (1): 11-18. https://doi.org/10.55213/kmujens.1696461.
EndNote
Picak ÖF, Sabancı K (01 Haziran 2025) Yapay Zeka Kullanılarak Deprem Bölgelerinden Drone ile Alınan Görüntülerden Enkaz Tespitinin Gerçekleştirilmesi. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Mühendislik ve Doğa Bilimleri Dergisi 7 1 11–18.
IEEE
[1]Ö. F. Picak ve K. Sabancı, “Yapay Zeka Kullanılarak Deprem Bölgelerinden Drone ile Alınan Görüntülerden Enkaz Tespitinin Gerçekleştirilmesi”, KMUJENS, c. 7, sy 1, ss. 11–18, Haz. 2025, doi: 10.55213/kmujens.1696461.
ISNAD
Picak, Ömer Faruk - Sabancı, Kadir. “Yapay Zeka Kullanılarak Deprem Bölgelerinden Drone ile Alınan Görüntülerden Enkaz Tespitinin Gerçekleştirilmesi”. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Mühendislik ve Doğa Bilimleri Dergisi 7/1 (01 Haziran 2025): 11-18. https://doi.org/10.55213/kmujens.1696461.
JAMA
1.Picak ÖF, Sabancı K. Yapay Zeka Kullanılarak Deprem Bölgelerinden Drone ile Alınan Görüntülerden Enkaz Tespitinin Gerçekleştirilmesi. KMUJENS. 2025;7:11–18.
MLA
Picak, Ömer Faruk, ve Kadir Sabancı. “Yapay Zeka Kullanılarak Deprem Bölgelerinden Drone ile Alınan Görüntülerden Enkaz Tespitinin Gerçekleştirilmesi”. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Mühendislik ve Doğa Bilimleri Dergisi, c. 7, sy 1, Haziran 2025, ss. 11-18, doi:10.55213/kmujens.1696461.
Vancouver
1.Ömer Faruk Picak, Kadir Sabancı. Yapay Zeka Kullanılarak Deprem Bölgelerinden Drone ile Alınan Görüntülerden Enkaz Tespitinin Gerçekleştirilmesi. KMUJENS. 01 Haziran 2025;7(1):11-8. doi:10.55213/kmujens.1696461

KMUJENS’nde yayınlanan makaleler Creative Commons Atıf-Gayriticari 4.0 Uluslararası Lisansı (CC BY-NC) ile lisanslanmıştır. İçeriğin ticari amaçlı kullanımı yasaktır. Dergide yer alan makaleler, yazarına ve orijinal kaynağa atıfta bulunulduğu sürece kullanılabilir.