Anacamptis laxiflora ve Anacamptis palustris Türlerinin Karşılaştırmalı Tohum Morfometrileri

Öz

Bu çalışmada, Orchidacea familyasına ait Anacamptis laxiflora (Lam.) R.M.Bateman, Pridgeon & M.W.Chase ve Anacamptis palustris (Jacq.) R.M.Bateman, Pridgeon & M.W.Chase türlerinin tohum morfometrileri karşılaştırılmıştır. Familyaya ait türler çeşitli ekolojik şartlara uyum sağlayabilme yetenekleriyle birlikte dünyanın birçok yerinde yayılış göstermektedirler. Birçok alanda kullanılan orkideler, nadir ve ekonomik yönden değerli olup ülkemiz açısından yüksek öneme sahiptirler. Bazı orkide türlerinin benzer çiçek yapılarına sahip olması ve yüksek oranda hibritleşme yetenekleri, bu değerli bitkiler için taksonomik problemlerin ortaya çıkmasına neden olmaktadır. Bu çalışma ile çiçek yapıları büyük oranda benzerlik gösteren A. laxiflora ve A. palustris türlerinin taksonomik probleminin çözümüne katkı sağlanması amaçlanmıştır. A. laxiflora ve A. palustris türlerine ait tohumlar üzerinde yapılan elektron ve ışık mikroskop çekimleri ile elde edilen görseller morphoj programı kullanılarak analiz edilmiştir. Tohumlardan elde edilen veriler, çiçek yapıları benzer olan her iki türün ayrımında kullanılabilecek taksonomik karakterlerin ortaya çıkartılmasını sağlamıştır.

Anahtar Kelimeler

• Anacamptis laxiflora
• Anacamptis palustris
• Mikromorfoloji
• Morfometri
• Orchidaceae

Comparative Seed Morphometry of Anacamptis laxiflora and Anacamptis palustris

Abstract

In this study, the seed morphometry of two species belonging to the Orchidaceae family, Anacamptis laxiflora (Lam.) R.M.Bateman, Pridgeon & M.W.Chase and Anacamptis palustris (Jacq.) R.M.Bateman, Pridgeon & M.W.Chase, was analysed and compared. This family of species can be found in many different parts of the world, as they are able to adapt to a variety of environmental conditions. Orchids, which are used in many areas, are rare and valuable and important for our country's economy. Some types of orchid look very similar, and can interbreed easily. This makes it hard to organise these plants into different groups. This study aims to solve the taxonomic problem of A. laxiflora and A. palustris species, which have similar flower structures. The images obtained from electron and light microscopes of seeds from the A. laxiflora and A. palustris species were analysed using the MorphJ programme. The data obtained from the seeds provided taxonomic characters that can be used to distinguish between two species with similar floral structures.

Keywords

• Anacamptis laxiflora
• Anacamptis palustris
• Micromorphology
• Morphometry
• Orchidaceae

Kaynakça

1. Aybeke M (2012). Comparative anatomy of selected rhizomatous and tuberous of subfamilies Orchidoideae and Epidendroideae (Orchidaceae) as an aid to identification. Plant Systematics and Evolution, 298: 1643–1658.
2. Aybeke M (2017). Vessel anatomy studies in orchids (Orchidaceae). Acta Biologica Turcica, 30(4): 89-93.
3. Aybeke M (2021). Bazı Orchis Taksonlarında Labellum Mikromorfolojisi. Düzce Üniversitesi Bilim ve Teknoloji Dergisi, 9(4): 1174-1185.
4. Aybeke M (2022). Bazı Orkide Taksonlarında Labellum Mikromorfolojisi. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım ve Doğa Dergisi, 25(1): 42-48.
5. Aybeke M, Sezik E, Olgun G (2010). Vegetative anatomy of some Ophrys, Orchis and Dactylorhiza (Orchidaceae) taxa in Trakya region of Turkey. Flora-Morphology, Distribution, Functional Ecology of Plants, 205(2): 73-89.
6. Baishnab B, Bora D, Banik B, Paul S, Sarma D, Majumdar K, Datta BK (2023). Comparative morpho-anatomical studies of two sections of the Genus Dendrobium Sw.(Orchidaceae). Vegetos, 36(2): 377-392.
7. Carlsward BS, Stern WL (2009). Vegetative anatomy and systematics of Triphorinae (Orchidaceae). Botanical Journal of the Linnean Society, 159 (2): 203-210.
8. Chase MW, Cameron KM, Freudenstein JV, Pridgeon AM, Salazar G, Berg C, Schuiteman A (2015). An updated classification of Orchidaceae. Botanical Journal of the Linnean Society, 177(2): 151-174.

9. Chrıstenhusz MJ, Byng JW (2016). The number of known plants species in the world and its annual increase. Phytotaxa, 261(3): 201-217.
10. Gamarra R, Ortúñez E, Galán Cela P, Guadaño V (2012). Anacamptis versus Orchis (Orchidaceae): seed micromorphology and its taxonomic significance. Plant systematics and evolution, 298: 597-607.
11. Gümüş C (2009). Batı Karadeniz Bölgesi’nde salep elde edilmesinde kullanılan bazı orkide türlerinin (Orchidaceae) çoğaltım yöntemleri üzerinde araştırmalar. Doktora Tezi, Ankara Üniversitesi.
12. Inda LA, Pimentel M, Chase MW (2010). Chalcone synthase variation and phylogeneticrelationships in Dactylorhiza (Orchidaceae). Botanical Journal of the Linnean Society, (163): 155-165.
13. Klingenberg CP (2011). MorphoJ: an integrated software package for geometric morphometrics. Molecular Ecology Resources; 11: 353-357.
14. Koyuncu O, Yaylacı ÖK, Öztürk D, Erkara İP, Ardıç M (2011). Distribution, elements of destruction and evaluation of risk categories of Orchids in Osmaneli (Bilecik/Turkey) and its environs. Biological Diversity and Conservation, 4:1 117-128.
15. Kreutz CAJ (2009). Türkiye Orkideleri; Botanik Özellikleri, Ekolojik İstekleri, Doğal Yayılış Alanları, Yaşam Tehditleri, Koruma Önlemleri. Rota Yayınları.
16. Kurzweil H, Linder HP, Stern WL, Pridgeon AM (1995). Comparative vegetative anatomy and classification of Diseae (Orchidaceae). Botanical Journal of the Linnean Society 117(3): 171-220.
17. Mitteroecker P, Gunz P (2009). Advances in geometric morphometrics. Evolutionary Biology, 36: 235-247.
18. Rohlf FJ (2010a). tpsUtil, version 1.46. Department of Ecology and Evolution State University of New York; Stony Brook, NY, USA.
19. Rohlf FJ (2010b). tpsDig, version 2.16; Department of Ecology and Evolution, State University of New York at Stony Brook: Stony Brook, NY, USA.
20. Rohlf FJ (2015). The TPS series of software. Hystrix, 26: 9-12.
21. Sezik E (1984). Orkidelerimiz (Türkiye’nin orkideleri). Sandoz Kültür Yayınları.
22. Shipunov AB, Bateman RM (2005). Geometric morphometrics as a tool for understanding Dactylorhiza (Orchidaceae) diversity in European Russia. Biological Journal of the Linnean Society, 85(1): 1-12.
23. Stern WL, Carlsward BS (2009). Comparative vegetative anatomy and systematics of Laeliinae (Orchidaceae). Botanical Journal of the Linnean Society, 160 (1): 21-41.
24. Süngü Şeker Ş (2022). Seed Geometric Morphometrics of Neottioid Orchids. Celal Bayar University Journal of Science, 18(3): 295-301.
25. Süngü Şeker Ş, Şenel G (2017). Comparative seed micromorphology and morphometry of some orchid species (Orchidaceae) belong to the related Anacamptis, Orchis and Neotinea genera. Biologia, 72(1): 14-23.
26. Zotz G (2013). The systematic distribution of vascular epiphytes a critical update. Botanical Journal of the Linnean Society, 171: 453–481.