Some Observations on The Early Life of Abdülezel Pasha (1827 - 1897)

Yıl 2025, Sayı: 1, 45 - 56, 31.12.2025

Mehmet Mercan

Öz

Abdülezel Pasha, born in 1827 in Aşağı Hadim in the Hadim district of Konya, entered the Ottoman military establishment in 1842, and his trajectory stayed bound to the operational rhythms, institutional expectations, and strategic transformations of the late Ottoman nineteenth century. His early service encompassed engagement in the Crimean War (1853–1856) and efforts toward the Montenegrin and Cretan uprisings. Demonstrations of tactical competence enabled his elevation within the military hierarchy and the conferment of imperial distinctions that marked his prominence. In 1872, he assumed the rank of major in the Giresun Battalion and undertook responsibilities for the suppression of the Serbian Uprising; his career extended to the 1877–1878 Ottoman–Russian War, and his conduct at Plevna as a colonel under Gazi Osman Pasha secured recognition through the Plevna Medal bestowed by Sultan Abdülhamid II. His promotion to brigadier general in 1888 consolidated a career defined by twenty-six engagements, culminating in his death on 17 April 1897 during the Ottoman–Greek War and his burial in Alasonya. The present study examines the early stage of his life and the familial constellation shaped by his father and brothers, providing insight into the social and institutional conditions that influenced his emergence within the Ottoman military sphere.

Anahtar Kelimeler

Abdülezel Pasha , Hadim , 1897 Ottoman-Greek War , 93 War

Abdülezel Paşa’nın Erken Dönem Hayatı Hakkında Bazı Tespitler (1827-1897)

Öz

Abdülezel Paşa 1827 yılında Konya’nın Hadim kazasına bağlı Aşağı Hadim köyünde doğmuştur.. Paşa, 1842 yılında askerlik mesleğine intisab etmiş ve bundan sonra ömrü kıtalarda ve cephelerde geçmiştir. Bu süreç içerisinde Kırım Harbi’ne (1853-1856) katılmış, Karadağ ve Girit isyanlarının bastırılmasında görev almış ve gösterdiği yararlılıklardan dolayı rütbesi peyderpey terfi ettirilmiş, nişan ve madalyalar ile taltif edilmiştir. Paşa, 1872 yılında binbaşı rütbesi ile Giresun Taburu’na tayin edilmiş ve akabinde Sırp İsyanı’nın bastırılması için görevlendirilmiştir. 1877-1878 Osmanlı-Rus Harbi’nde Rumeli Cephesi’nde Gazi Osman Paşa’nın komutasında Plevne’de albay rütbesiyle görev yapmıştır. Plevne Muharebeleri’nde büyük başarı gösteren Abdülezel Paşa’ya, Plevne Madalyası bizzat Sultan II. Abdülhamid tarafından takılmıştır. Abdülezel Paşa’nın rütbesi 1888 yılında tuğgeneralliğe terfi ettirilmiştir. Ömrünün sonuna kadar 26 muharebeye katılan Abdülezel Paşa, 1897 Osmanlı-Yunan Savaşı’nda 17 Nisan 1897 tarihinde şehit düşmüş ve cenazesi Alasonya’da defnedilmiştir. Bu çalışmada daha ziyade onun erken dönem hayatı, babası ve kardeşleri üzerinde durulacaktır.

Anahtar Kelimeler

Abdülezel Paşa , Hadim , 1897 Osmanlı-Yunan Harbi , 93 Harbi

Kaynakça

• Ali Muzaffer. (1315). Abdülezel Paşa. İstanbul.
• Danişmend, İ. H. (1972). İzahlı Osmanlı tarihi kronolojisi (Cilt 4). İstanbul.
• Güven, C. (2010). Abdülezel Paşa’nın hayatı ve şehadeti. Tarihin Peşinde, 3, 71–82.
• Hülagü, M. (2001). Türk–Yunan ilişkileri çerçevesinde 1897 Osmanlı–Yunan Harbi. Kayseri.
• Keleş, H. (2006). Asâkir-i Mansûre-i Muhammediyye Kânûnnâmesi. Kastamonu Eğitim Dergisi, 14(1), 227–240.
• Kodaman, B. (1993). 1897 Türk–Yunan Savaşı. Ankara.
• Mercan, M. (2018). Askerî kişilik olarak Gazi Osman Paşa. İçinde C. Yılmaz (Ed.), Bir sultan bir paşa: Sultan II. Abdülhamid ve Gazi Osman Paşa (ss. 329–355). İstanbul.
• Müstecâbîzâde, İ. (1315). Muvaffakiyyât-ı Osmaniye yahut yâdigâr-ı zafer. İstanbul.
• Özdem, A. G. (2012). Karadağ’ın Osmanlı egemenliğine karşı mücadelesi (1830–1878) (Yayımlanmamış doktora tezi). Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Elazığ.
• Özkan, A. (2009). Sırbistan’ın bağımsızlığını kazanması (1830–1878) (Yayımlanmamış doktora tezi). Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
• Sak, İ. (2020). 1260 (1844/1845) tarihli Hâdim kazâsı nüfus defteri (Pirlevganda nâm-ı diğer Hâdim). Konya.
• Sak, İ. (2024). XIX. yüzyıla ait Hâdim merkez mahallelerinin nüfus defteri. Konya.
• Süer, H. H. (1982). 1897 Türk–Yunan Harbi. Ankara.
• Süer, H. H. (1993). 1877–1878 Osmanlı–Rus Harbi Rumeli Cephesi. Ankara.
• Talat. (1997). Plevne savunması (T. Yalazan, Haz.). Ankara.
• Tunalı, A. C. (2003). Tanzimat döneminde Osmanlı kara ordusunda yapılanma (1839–1876) (Yayımlanmamış doktora tezi). Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
• Urhan, V. C. (2015). Karadağ’ın bağımsızlığını kazanması (1851–1878) (Yayımlanmamış doktora tezi). Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
• Ülgen, E. (1994). 1897 Türk–Yunan Savaşı’nın ünlü komutanlarından Şehit Abdülezel Paşa (1828–1897): Hayatı ve hakkında yazılan şiirler. Türk Dili Araştırmaları Yıllığı Belleten, 42, 69–203.