Hekimlikte G(ö)rev Fenomeni: Nitel Araştırma

Öz

Türkiye’de sosyal devlet ve sağlık anlayışının son elli yılda dünyadaki gelişmelere paralel olarak aşama aşama neoliberal dinamiklerine yerini bıraktığı görülmektedir. Sağlık alanı 2002 yılından bu yana Sağlıkta Dönüşüm Programı ile yeniden düzenlenmektedir. Bu çalışmada 2022 yılı başlarındaki hekim grev ve eylemlerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Nitel araştırma yöntemlerinden Yorumlayıcı Fenomenolojik Analiz kullanılmıştır. Hekim eylemlerine özlük haklarının kamuoyu önünde tartışılmasına neden olan yasal düzenlemenin Meclis Genel Kurulundan çekilmesiyle başladıkları görülmektedir. Grevlerin mali nedenlerden ziyade çalışma koşulları, manevi nedenler kaynaklı hoşnutsuzluklar olduğu sözcüler yaygınlıkla ifade edilmektedir. Sonuç olarak söylemlerde sağlık politikalarının oluşturduğu çalışma koşullarının ağırlığı ve şiddet ön plana çıkmaktadır. Güvenlik ve şiddet tüm kodlamaların %17,4’ünü oluşturmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Grev
• Hekim
• Politika
• Sağlık

PO-(ST)-RIKE PHENOMENON IN MEDICINE: QUALITATIVE RESEARCH

Öz

It is seen that the understanding of the social state and health in Turkey has gradually given way to neoliberal dynamics in parallel with the developments in the world in the last fifty years. The health field has been reorganized with the Health Transformation Program since 2002. In this study, it is aimed to examine the physician strikes and actions at the beginning of 2022. One of the qualitative research methods, Interpretive Phenomenological Analysis was used. It is seen that they started their physician actions with the withdrawal of the legal regulation that caused the personal rights to be discussed in public from the General Assembly of the Parliament. It is commonly stated by spokespersons that the strikes are discontents caused by working conditions and spiritual reasons rather than financial reasons. As a result, the weight of working conditions created by health policies and violence come to the fore in discourses. Security and violence account for 17.4% of all coding.

Anahtar Kelimeler

• Health
• Policy
• Physician
• Strike

Kaynakça

1. Akgün, A.E., Keskin, H. ve Aksoy, Z. (2022). Yorumlayıcı Fenomenoloji̇k Anali̇z’de (YFA) Güncel Yaklaşımlar. Ulakbilge Sosyal Bilimler Dergisi, 71 (2022 Nisan), 299–306.
2. Baykan, Z., Öktem, İ.S., Çetinkaya, F. ve Naçar, M. (2015). Physician exposure to violence: a study performed in Turkey. International Journal of Occupational Safety and Ergonomics, 21(3), 291–297.
3. Bostan, S. (2013). In Turkey Changed For Patients? Hacettepe Sağlık İdaresi Dergisi, 16(2), 92–103.
4. Çekin, M.D. (2013). Hekim Grevlerinin Hastane Ölümlerine Etkisi. Sağlık Düşüncesi ve Tıp Kültürü Platformu. https://www.sdplatform.com/Dergi/742/Hekim-grevlerinin-hastane-olumlerine-etkisi.aspx, (23.02.2023).
5. Chakraborty, S. (2009). Health Systems Strengthening: Lessons from the Turkish Experience. The World Bank ECA Knowledge Brief, 12.
6. Chawla, M. (2003). Turkey Reforming the Health Sector for Improved Access and Efficency. The World Bank, II: Backgr(24358), 1–199.
7. Cheng, F.K. (2021). Ethical Dilemma: An Unprecedented Strike by Health care Workers in Early February 2020 in Hong Kong. Public Health Nursing, 38(3), 473–479.
8. Cooper-Mahkorn, D. (1999). German doctors strike against health budget cuts. BMJ, 318(7176), 76–76.

9. Cronin, J. (1987). Strikes and Power in Britain 1870-1920. International Review of Social History, 32(2), 144–167.
10. Demirbaş, N. ve Karaoğlu, N. (2021). Hekim ve Hekim Adaylarının Hekime Yönelik Şiddet Algıları: Bir Ön Çalışma Perceptions of Physicians and Physician Candidates About Violence Against Physicians: A Preliminary Study. Genel Tıp Dergisi, 31(2), 130–134.
11. Ergun, C. ve Ergun, A.D. (2010). Dönüşüm mü, Piyasalaştırma mı? Türkiye’de Sağlıkta Dönüşüm Programı üzerine bir tartışma. Toplum ve Demokrasi, 4(8-9–10), 33–54.
12. Glbride, B. (2020). Strikes, Lockouts, and Labor Relations. S.J. Davies ve L.J. Fennely (Ed.), The Professional Protection Officer içinde (ss.295–303). UK: Butterworth-Heinemann.
13. Güvenç, D. (2021). Covid 19 Pandemisi Sonrası : Çalışmanın Sorgulanması ve Büyük İstifa Sorunsalı. Uluslararası Sosyal Bilimlerde Yenilikçi Yaklaşımlar Dergisi, 5(4), 248–255.
14. Horton, R. (2022). Offline: Should Doctors Strike?. The Lancet, 400(10359), 1181.
15. İlerisoy, M. (2023). Nitel bir Araştırma Yöntemi Yorumlayıcı Fenomenolojik Analiz. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 22(46), 509–527.
16. Işık Erol, S. (2020). Covid-19 ’un Çalışma Hayatına Yansımaları: Salgından Etkilenen Bazı Ülkeler Tarafından Alınan Önlemler. Dicle Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 10(10), 212–231.
17. Kalaycıoğlu, B.D. (2020). Changes in Physicians’ Specalization Preferences from 1987 to 2017. Tıp Eğitimi Dünyası, 19(59), 157–170.
18. Kaya, A., Aktürk, Z., Çayır, Y. ve Taştan, K. (2014). 2007-2013 Arası Tıpta Uzmanlık Sınavları Bir Trend Analizi. Ankara Med J, 14(2), 53–58.
19. Kessler, D. ve McClellan, M. (1996). Do Doctors Practice Defensive Medicine? The Quarterly Journal of Economics, 111(2), 353–390.
20. Liu, J., Gan, Y. Jiang, H., Li, L., Dwyer, R., Lu, K., Yan, S., Sampson, O., Xu, H., Wang, C., Zhu, Y., Chang, Y., Yang, Y., Yang, T., Chen, Y., Song, F., ve Lu, Z. (2019). Prevalence Of Workplace Violence Against Healthcare Workers: A Systematic Review And Meta-Analysis. Occupational and Environmental Medicine, 76(12), 927–937.
21. Mamur, I.Y. (2017). Türkiye’de İdari Reform Çalışmalarının Tarihsel Perspektif Açısından Değerlendirilmesi. Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 5(1), 167–167.
22. Mark, J. (2017). The First Laboor Strike in History. In World History Encyclopedia. https://www.worldhistory.org/article/1089/the-first-labor-strike-in-history/ (10.04.2023).
23. Medisauskaite, A., Viney, R., Rich, A., Alexander, K., Silkens, M., Knight, L., Harrison, D., Crampton, P. ve Griffin, A. (2023). Financial Difficulty İn The Medical Profession. Journal of the Royal Society of Medicine, 116(5), 160–166.
24. Memişoğlu, D. (2006). Yeni̇ Kamu Yöneti̇mi̇ ve Yerel Yöneti̇mler Reformu. (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi) Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Isparta.
25. OECD. (2020). Health care resources:Remuneration of health professionals. OECD. https://stats.oecd.org/index.aspx?queryid=30025#, (05.06.2023).
26. OHSAD. (2022). Sağlıkta şiddet ve malpraktis yasası mecliste kabul edildi. Özel Hastaneler ve Sağlık Kuruluşları Derneği. https://ohsad.org/saglikta-siddet-ve-malpraktis-yasasi-mecliste-kabul-edildi-16- mayis-2022/ (10.05.2023).
27. Oleribe, O.O., Udofia, D., Oladipo, O., Ishola, T.A. ve Taylor-Robinson, S.D. (2018). Healthcare Workers’ İndustrial Action in Nigeria: A Cross-Sectional Survey of Nigerian Physicians. Human Resources for Health, 16(1), 16–54.
28. Özer, K. (2019). Defansif Tıp Uygulamalarına İlişkin Hekim Görüşleri ve Maliyetin Belirlenmesi. Selçuk Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Konya.
29. Özyurda, F. (2006). Yeni Sağlık Politikası ve Tıp Eğitimi. IV. Ulusal Tıp Eğtimi Kongresi, 7(2), 9–14.
30. Patton, M.Q. (1987). How To Use Qualitative Methods İn Evaluation. CA:Sage.
31. Polat, Ö. ve Çırak, M. (2019). Evaluation Of Violence İn The Health With White Code Data. Medical Journal of Bakirkoy, 15(4), 393–398.
32. Poydock, M., Sherer, J., ve McNciholas, C. (2023). Major Strike Activity İncreased Nearly 50 % İn 2022. https://www.epi.org/publication/2022-work-stoppages/ (05.06.2023).
33. Rafizade, N. (2023). Türkiye ve Rusya’da Sağlık Çalışanlarının Grev Hakkı Üstüne Bir Değerlendirme. Çalışma ve Toplum, 1(76), 431–454.
34. Resmi Gazete. (1980). 2386 Sayılı Sağlık Personelinin Tazminat ve Çalışma Esaslarına Dair Kanun.
35. Resmi Gazete. (1987). 3359 Sayılı Sağlık Hi̇zmetleri̇ Temel Kanunu.
36. Resmi Gazete (2010).Üniversite ve sağlık personelinin tam gün çalışmasına ve bazı kanunlarda değişiklik yapılmasına dair kanun.
37. Sağlık İstatistik Yıllığı. (2019). Sağlık İstatistikği 2019. T.C. Sağlık Bakanlığı Sağlık Bilgi Si̇stemleri̇ Genel Müdürlüğü. https://dosyasb.saglik.gov.tr/Eklenti/40564,saglik-istatistikleri-yilligi-2019pdf.pdf, (06.07.2023).
38. Sağlık Sen. (2022). Sağlıkta Şiddet İstatistikleri. Haber Türk. https://www.haberturk.com/saglikta-siddet- istatistikleri-3375283, (06.07.2023).
39. Şantaş, G. ve Erdoğan, B. (2021). Sağlık Çalışanlarına Yönelik Şiddet Haberlerinin İçerik Analizi. Uluslararası Sağlık Yönetimi ve Stratejileri Araştırma Dergisi, 7(June 2021), 1–11.
40. Sidley, P. (2007). Strike Cripples Health Services İn South Africa. BMJ, 334(7606), 1240.2-1241.
41. Siegel-Itzkovich, J. (2000). Doctors’ Strike İn Israel May Be Good For Health. BMJ, 320(7249), 1561–1561.
42. Smith, J., Essex, R. ve Issa, R. (2022). On The Politics And Ethics Of Strike Action By Health Professionals. The Lancet, 400(10366), 1844–1845.
43. Taşkın Egici, M. ve Öztürk, G. Z. (2018). Beyaz Kod Verileri Işığında Sağlık Çalışanlarına Yönelik Şiddet. Ankara Med J, 18(2), 224–255.
44. Tekindal, M. ve Uğuz, A. Ş. (2020). Nitel Araştırma Yöntemi Olarak Fenomenolojik Yaklaşımın Kapsamı ve Sürecine Yönelik Bir Derleme. Ufkun Ötesi Bilim Dergisi, 20(1), 153–182.
45. Twitter. (2022). Hekimsen 17-18 Mayıs basın açıklaması. https://twitter.com/hekimsen/status /1526457625638051842/photo/2, (03.05.2023).
46. Ünlütürk, Ç. (2023). Sağlık Hizmetleri Dönüşürken Hekim Emeği Nasıl Dönüştü: Proleterleşme, Şiddet ve Göç. Çalışma ve Toplum, 4(79), 3311–3332.
47. Weil, L. G., Nun, G.B. ve McKee, M. (2013). Recent Physician Strike İn Israel: A Health System Under Stress? Israel Journal of Health Policy Research, 2(1), 1–11.
48. WHO. (2022). Preventing Violence Aganist Health Workers. World Helath Organization. https://www.who.int/activities/preventing-violence-against-health-workers, (05.06.2023).
49. Yağar, F. ve Dökme, S. (2018). Niteliksel Araştırmaların Planlanması: Araştırma Soruları, Örneklem Seçi̇mi̇, Geçerli̇k ve Güveni̇rli̇k. Gazi Sağlık Bilimleri Dergisi, 3(3), 1–9.
50. Yılmaz, M., Tellioğlu, M. ve Arıkan, İ. (2021). Sağlıkta Şiddete Tanıklık ve Maruziyetin Tıp Fakültesi Öğrencilerinin Mesleğe Bakışına ve Gelecek Kaygısına Etkisi. Online Türk Sağlık Bilimleri Dergisi, 6(3): 404–412.