SMART CITIES FROM A CRITICAL PERSPECTIVE: AN AWARENESS RESEARCH ON METROPOLITAN MUNICIPALITIES

Öz

The smart city issue, which is assumed to provide a solution to the economic and ecological crisis of cities through technology after the 2008 financial crisis, is not in a context where the economic and social costs of the smart city are taken into consideration today; On the contrary, it is discussed in a framework where cost-cutting technological advantages are highlighted in a one-sided and exaggerated manner. In this study, it is stated that smart city cannot be a neutral-objective city policy and is supported by technology producers and governments that want to gain brand value through technological investments; smart city technologies are not capable of automatically supporting sustainability; It is claimed that it creates various risks, especially the digital divide. In this context, the websites, portals and strategy plans of 30 metropolitan municipalities were examined in order to evaluate the approaches of city administrations in our country to the smart city. With the screening, the awareness of metropolitan municipalities about the possible risks of the smart city was examined and as a result, it has been found that there is no significant awareness except for 2 big cities (Istanbul and Konya).

Anahtar Kelimeler

• Smart City
• Information Communication Technologies
• Critical Approaches
• Metropolitan Municipalities
• Risk Awareness

ELEŞTİREL AÇIDAN AKILLI KENTLER: BÜYÜKŞEHİR BELEDİYELERİ ÜZERİNE BİR FARKINDALIK ARAŞTIRMASI

Öz

2008 mali krizinin ardından kentlerin ekonomik ve ekolojik krizine teknoloji marifetiyle çare üreteceği varsayılan akıllı kent konusu, günümüzde akıllı kentin iktisadi ve sosyal maliyetlerinin dikkate alındığı bir bağlam içinde değil; aksine maliyet azaltıcı teknolojik avantajların tek yanlı ve abartılı biçimde ön plana çıkarıldığı bir çerçevede tartışılmaktadır. Bu çalışmada ise akıllı kentin, tarafsız-nesnel bir kent politikası olamadığı, teknoloji üreticileri ve teknolojik yatırımları yoluyla marka değeri edinmek isteyen yönetimler tarafından desteklendiği; akıllı kent teknolojilerinin sürdürülebilirliği otomatik biçimde destekleme yeterliliği bulunmadığı; dijital bölünme başta olmak üzere çeşitli rizikolar ürettiği ileri sürülmektedir. Bu bağlamda, ülkemizdeki kent yönetimlerinin akıllı kente yaklaşımlarını değerlendirebilmek amacıyla, 30 büyük şehir belediyesinin web siteleri, portalları, strateji planları incelenmiştir. Yapılan taramayla büyükşehir belediyelerinin akıllı kentin muhtemel riskleri ile ilgili farkındalıkları incelenmiş ve netice olarak 2 büyük kent (İstanbul ve Konya) dışında belirgin bir farkındalığa sahip olunmadığı bulgulanmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Akıllı Kent
• Bilgi İletişim Teknolojileri
• Eleştirel Yaklaşımlar
• Büyükşehir Belediyeleri
• Risk Farkındalığı

Kaynakça

1. Acemoğlu, D. (2024). Yapay Zekâ Rüzgarına Kapılmayın. Gazete Oksijen. https://gazeteoksijen.com/yazarlar/daron-acemoglu/yapay-zeka-ruzgarina-kapilmayin-212075
2. Akıllı Mekân Yönetimi Uygulama ve Rehberlik Kılavuzu, https://www.akillisehirler.gov.tr/wp- content/uploads/KapasiteGelistirme/Uygulama_Pdf/akilli_mekan_yonetimi_uygulama_rehberl ik_klavuzu.pdf, (05.05.2023).
3. Aşıcı, A.A. ( 2017 ) İklim İçin Yeşil Ekonomi Politikaları, https://www.researchgate.net/publication/317304373_IKLIM_ICIN_YESIL_EKONOMI_POLITIKALARI? enrichId=rgreq-3773a1da97587078490f81805d6dcd3c- XXX&enrichSource=Y292ZXJQYWdlOzMxNzMwNDM3MztBUzo1MDA3MjE1Mjg3ODI4NDhAMTQ5NjM5MjcyMzEyNQ% 3D%3D&el=1_x_2&_esc=publicationCoverPdf, (03.05.2023).
4. Avrupa Parlementosu Yeşiller Grubu. (2012). Yeşil Yeni Düzene Neden İhtiyaç Duyuyoruz. A.A. Aşıcı ve Ü. Şahin (Ed.), Yeşil Ekonomi içinde (İ.M. Aru, Çev., ss.133-149). İstanbul: Yeni İnsan Yayınevi.
5. Balaban, O. (2020). Yeşil Ekonomi ve Akıllı Kent Tartışmaları Ekseninde Yeni Kentsel Gelecek, Gelecek, Teknoloji ve Mimarlık, Dosya 45, 47-5.
6. Boşnak, T. (2024, 1 Mart). Türkiye'de siber saldırılara karşı kapı pencere açık. Gazete Oksijen. https://gazeteoksijen.com/bilim-ve-teknoloji/turkiyede-siber-saldirilara-karsi-kapi-pencere-acik-204358.
7. Bı̇nark, M. Dijital Eşitsizliklerden Dijital Kapsamaya: Yaşlıların Dijital Dünya ve Toplumsal Yaşama Davet Edilmesi, Kent, Sayı12/2024, ISSN: 2717-7343 MBB Yayını, İstanbul.
8. Bircan, T. (2024). Kentsel Gelişim Sürecinde Yapay Zekâ ile Bütünleşme: Katılımcı ve Kanıta Dayalı Bir Yaklaşım. Kent, Sayı 12, İstanbul: MBB Yayını.

9. Caragliu, A., Del Bo, C. ve Nijkamp, P. (2009). Smart Cities in Europe. Journal of Urban Technology, 45-59.
10. Collins, A., Cox, A. ve Torrisi, G. (2021). Searchıng For A Smart Cıty: A Bıblıographıc Analysıs Of ‘Publıc Facıng’ Eu Smart City Projects. Tijdschrift voor Economische en Sociale Geografie, 112: 549-565. DOI:10.1111/tesg.12476
11. Deloitte, Smart Cities, How Rapid Advances in Technology are Reshaping our Economy and Society Version 1.0, November 2015, https://www2.deloitte.com/content/dam/Deloitte/tr/Documents/public-sector/deloitte- nl-ps- smart-cities-report.pdf, (03.05.2023).
12. Doğan, H. (2024, 15 Mart). Büyük Şirketlerin Gölgesinde Küresel Ticaret ve Teknoloji, Gazete Oksijen. https://gazeteoksijen.com/ekonomi/buyuk-sirketlerin-golgesinde-kuresel-ticaret-ve-teknoloji-205635.
13. Elgazzar R. ve El-Gazzar R. (2017) .Smart Cities, Sustainable Cities, or Both? A Critical Review and Synthesis of Success and Failure Factors Proceedings of the 6th International Conference on Smart Cities and Green ICT Systems (SMARTGREENS ): 250-257.
14. Geyikçi Yardımcı, Ş. (2024, 1 Mart). Yapay Zekâ Devlet-Toplum İlişkisi İçin Risk Yaratıyor, Gazete Oksijen. https://gazeteoksijen.com/bilim-ve-teknoloji/yapay-zeka-devlet-toplum-iliskisi-icin-risk-yaratiyor-204357.
15. Giffinger, R., Fertner, C., Kramar, H., Kalasek, R., Milanovic, N.P. ve Meijers, E. (2007). Smart Cities: Ranking Of European Medium-Sized Cities. Final Report Edited by the Centre of Regional Science, Vienna UT.
16. Glasmeier, A. ve Christopherson, S. (2015). Thinking About Smart Cities. Cambridge Journal of Regions, Economy and Society, 8, 3–12.
17. Glasmeier, A. ve Nebiol, M. (2016). "Thinking About Smart Cities: The Travels Of A Policy Idea That Promises A Great Deal, But So Far Has Delivered Modest Results." Sustainability 8, 11:1122.
18. Harrison, C. ve Donnelly, I. A. (2011). A Theory of Smart Cities. Proceedings of the 55th Annual Meeting of the ISSS - 2011, Hull, UK, 55(1). https://journals.isss.org/index.php/proceedings55th/article/view/1703/572, (16.08.2023).
19. Hollands, R. (2008). 'Will The Real Smart City Please Stand Up?', City,12:3, 303-320.
20. Hollands, R. (2014). Critical İnterventions İnto The Corporate Smart City, Cambridge Journal of Regions Economy and Society · February 2014
21. ITU-T’s Technical Reports and Specifications, Shaping Smarter And More Sustainable Cities, https://www.itu.int/dms_pub/itu-t/oth/0b/1f/T0B1F0000033301PDFE.pdf, (25.04.2024).
22. Latouche, S. (2018). Kanaatkâr Bolluk Toplumuna Doğru. T. Karakaş (Çev.). İstanbul: İletişim Yayınları.
23. Meijer,A. ve Bol ́ıvar, M. (2015). Governing The Smart City: A Review Of The Literature On Smart Urban Governance, International Review of Administrative Sciences, (0): 1-17
24. On Birinci Kalkınma Planı (2019-2023). Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı, https://www.sbb.gov.tr/wp-content/uploads/2022/07/On_Birinci_Kalkinma_Plani- 2019-2023.pdf, (25.04.2024).
25. Onikinci Kalkınma Planı (2024-2028). https://onikinciplan.sbb.gov.tr/wp-content/uploads/2023/11/On- Ikinci- Kalkinma-Plani_2024-2028.pdf, (25.04.2024).
26. Sennett, R. (2012). No One Likes A City That’s Too Smart, The Guardian, 4 December. https://www.theguardian.com/commentisfree/2012/dec/04/smart-city-rio-songdo- masdar, (18.04.2024).
27. Sınmaz, S. (2013). Yeni Gelişen Planlama Yaklaşımları Çerçevesinde Akıllı Yerleşme Kavramı ve Temel İlkeleri, MEGARON 2013;8(2): 76-86.
28. Tozlu, M. (2024). Şehir Planlama ve Yapay Zekâ: Uygulamalı Bir Bakış Açısı, Kent, Sayı 12, İstanbul: MBB Yayını.
29. The UNECE–ITU Smart Sustainable Cities Indicators. https://unece.org/housing/smart-sustainable- cities, ( 20.04.2024).
30. Türkiye Akıllı Şehirler Değerlendirme Raporu, 2016, https://www.novusens.com/s/2462/i/Turkiye_Akilli_Sehirler_Degerlendirme_Raporu- WEB_TR_FINAL.pdf, (18.04.2024).
31. Ulusal Akıllı Şehirler Stratejisi ve Eylem Planı (2020-2023). https://www.akillisehirler.gov.tr/wp- content/uploads/EylemPlani.pdf, (E 25.04.2024).
32. World Cities Report 2022, https://unhabitat.org/wcr/, (15.08.2023).
33. İnternet Kaynakları
34. Adana Büyükşehir Belediyesi. (t.y.). Adana Büyükşehir Belediyesi. https://www.adana.bel.tr/, (Erişim: 18 Nisan 2024).
35. Akıllı Şehirler Portalı (t.y.). Akıllı Şehir Nedir? https://www.akillisehirler.gov.tr/akilli-sehir-nedir/, (Erişim: 18 Nisan 2024).
36. Ankara Büyükşehir Belediyesi. (t.y.). Ankara Büyükşehir Belediyesi https://www.ankara.bel.tr/, (Erişim: 25 Nisan 2024).
37. Antalya Büyükşehir Belediyesi. (t.y.). Antalya Büyükşehir Belediyesi. https://www.antalya.bel.tr/, (Erişim: 25 Nisan 2024).
38. Aydın Büyükşehir Belediyesi. (t.y.). Aydın Büyükşehir Belediyesi. https://aydin.bel.tr/, (Erişim: 25 Nisan 2024).
39. Balıkesir Büyükşehir Belediyesi. (t.y.). Balıkesir Büyükşehir Belediyesi. https://www.balikesir.bel.tr/, (Erişim: 25 Nisan 2024).
40. Bursa Büyükşehir Belediyesi. (t.y.). Bursa Büyükşehir Belediyesi. https://www.bursa.bel.tr/, (Erişim: 25 Nisan 2024).
41. Denizli Büyükşehir Belediyesi. (t.y.). Denizli Büyükşehir Belediyesi. https://www.denizli.bel.tr/, (Erişim: 25 Nisan 2024).
42. Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi. (t.y.). Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi. https://www.diyarbakir.bel.tr/, (Erişim: 25 Nisan 2024).
43. Erzurum Büyükşehir Belediyesi. (t.y.). Erzurum Büyükşehir Belediyesi. https://www.erzurum.bel.tr/, (Erişim: 25 Nisan 2024).
44. Eskişehir Büyükşehir Belediyesi. (t.y.). Eskişehir Büyükşehir Belediyesi. https://www.eskisehir.bel.tr/, (Erişim: 25 Nisan 2024).
45. Gaziantep Büyükşehir Belediyesi. (t.y.). Gaziantep Büyükşehir Belediyesi. https://www.gaziantep.bel.tr/, (Erişim: 25 Nisan 2024).
46. Hatay Büyükşehir Belediyesi. (t.y.). Hatay Büyükşehir Belediyesi. https://hatay.bel.tr/, (Erişim: 25 Nisan 2024).
47. İstanbul Büyükşehir Belediyesi. (t.y.). İstanbul Büyükşehir Belediyesi. https://www.ibb.istanbul/, (Erişim: 25 Nisan 2024).
48. İzmir Büyükşehir Belediyesi. (t.y.). İzmir Büyükşehir Belediyesi. https://www.izmir.bel.tr/, (Erişim: 25 Nisan 2024).
49. Kahramanmaraş Büyükşehir Belediyesi. (t.y.). Kahramanmaraş Büyükşehir Belediyesi https://kahramanmaras.bel.tr/, (Erişim: 25 Nisan 2024).
50. Kayseri Büyükşehir Belediyesi. (t.y.). Kayseri Büyükşehir Belediyesi. https://www.kayseri.bel.tr/, (Erişim: 25 Nisan 2024).
51. Kocaeli Büyükşehir Belediyesi. (t.y.). Kocaeli Büyükşehir Belediyesi. https://www.kocaeli.bel.tr/, (Erişim: 25 Nisan 2024).
52. Konya Büyükşehir Belediyesi. (t.y.). Konya Büyükşehir Belediyesi. https://www.konya.bel.tr/, (Erişim: 25 Nisan 2024).
53. Malatya Büyükşehir Belediyesi. (t.y.). Malatya Büyükşehir Belediyesi. https://www.malatya.bel.tr/, (Erişim: 25 Nisan 2024).
54. Manisa Büyükşehir Belediyesi. (t.y.). Manisa Büyükşehir Belediyesi. https://www.manisa.bel.tr/, (Erişim: 25 Nisan 2024).
55. Mardin Büyükşehir Belediyesi. (t.y.). Mardin Büyükşehir Belediyesi. http://www.mardin.bel.tr/, (Erişim: 25 Nisan 2024).
56. Mersin Büyükşehir Belediyesi. (t.y.). Mersin Büyükşehir Belediyesi. https://www.mersin.bel.tr/, (Erişim: 25 Nisan 2024).
57. Muğla Büyükşehir Belediyesi. (t.y.). Muğla Büyükşehir Belediyesi. https://www.mugla.bel.tr/, (Erişim: 25 Nisan 2024).
58. Ordu Büyükşehir Belediyesi. (t.y.). Ordu Büyükşehir Belediyesi. https://www.ordu.bel.tr/, (Erişim: 25 Nisan 2024).
59. Sakarya Büyükşehir Belediyesi. (t.y.). Sakarya Büyükşehir Belediyesi. https://www.sakarya.bel.tr/, (Erişim: 25 Nisan 2024).
60. Samsun Büyükşehir Belediyesi. (t.y.). Samsun Büyükşehir Belediyesi. https://samsun.bel.tr/ (Erişim: 25 Nisan 2024).
61. Şanlıurfa Büyükşehir Belediyesi. (t.y.). Şanlıurfa Büyükşehir Belediyesi. https://www.sanliurfa.bel.tr/, (Erişim: 25 Nisan 2024).
62. Tekirdağ Büyükşehir Belediyesi. (t.y.). Tekirdağ Büyükşehir Belediyesi. https://www.tekirdag.bel.tr/, (Erişim: 25 Nisan 2024).
63. Trabzon Büyükşehir Belediyesi. (t.y.). Trabzon Büyükşehir Belediyesi. https://www.trabzon.bel.tr/, (Erişim: 25 Nisan 2024).
64. Van Büyükşehir Belediyesi. (t.y.). Van Büyükşehir Belediyesi. https://van.bel.tr/, (Erişim: 25 Nisan 2024).