DIGITAL PUBLIC RELATIONS: A BIBLIOMETRIC ANALYSIS OF NATIONAL ACADEMIC LITERATURE

Yıl 2025, Cilt: 27 Sayı: 50, 1453 - 1472, 25.12.2025

Aybike Tuba Özden

https://doi.org/10.18493/kmusekad.1571805

Öz

Public relations activities have begun to be conducted in digital environments by taking advantage of technological innovations. Therefore, it is important to understand the current state of research on digital public relations in the national academic literature and to determine the direction of future research. The purpose of this research is to examine the national academic literature in the field of digital public relations using a bibliometric approach and to reveal the general trends of studies conducted in this field. In this study, a bibliometric search was conducted using keywords related to digital public relations, and 130 publications were obtained. Data were obtained from TR Index, DergiPark, and the National Thesis Center, which are major repositories of academic publications in Turkey. The analysis revealed that the studies included in this bibliometric analysis were mostly published in Turkish. In these studies, qualitative methods were mostly used, and secondary data were evaluated using content analysis. In addition, strong co-occurrences were observed among the keywords "public relations," "digital public relations," and "social media.” This study examines the evolution of national academic literature in the field of digital public relations using a bibliometric approach and offers a holistic perspective. It aims to fill the existing gap and to provide methodological and content-based recommendations.

Anahtar Kelimeler

Public Relations , Digital Public Relations , Bibliometric Analysis , National Literature , TR Index , DergiPark , National Thesis Center

DİJİTAL HALKLA İLİŞKİLER: ULUSAL LİTERATÜRDE BİBLİYOMETRİK BİR ANALİZ

Öz

Halkla ilişkiler faaliyetleri, teknolojinin yarattığı yeniliklerden yararlanarak dijital ortamlarda da yürütülmeye başlamıştır. Bu nedenle ulusal literatürde, dijital halkla ilişkiler konusunda yapılmış çalışmaların mevcut durumunu anlamak ve gelecekteki araştırmaların yönünü belirlemek önem taşımaktadır. Bu araştırmanın amacı, dijital halkla ilişkiler alanındaki ulusal literatürü bibliyometrik bir yaklaşımla incelemek ve bu alanda yapılan çalışmaların genel eğilimlerini ortaya koymaktır. Bu amaçla, dijital halkla ilişkilerle ilgili anahtar kelimeler kullanılarak tarama yapılmış ve 130 yayına ulaşılmıştır. Veriler, Türkiye'deki akademik yayınların önemli veri tabanlarından olan TR Dizin, DergiPark ve Ulusal Tez Merkezi'nden elde edilmiştir. Analiz sonucunda bu bibliyometrik analize dahil edilen çalışmaların, çoğunlukla Türkçe olarak yayımlandığı görülmüştür. Bu çalışmalarda en çok nitel yöntemler kullanılmış ve ikincil veriler, içerik analizi ile değerlendirilmiştir. Ayrıca; “halkla ilişkiler”, “dijital halkla ilişkiler” ve “sosyal medya” anahtar kelimeleri arasında güçlü bağlantılar olduğu gözlemlenmiştir. Bu araştırma, dijital halkla ilişkiler alanında ulusal literatürün evrimini inceleyerek bütünsel bir bakış açısı sunmaktadır. Dolayısıyla ilgili literatürdeki boşluğu doldurmak hedeflenmiş ve bu alanda metodolojik ve içeriksel olarak çeşitlilik sağlayabilecek öneriler geliştirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Halkla İlişkiler , Dijital halkla ilişkiler , Bibliyometrik analiz , Ulusal Literatür , TR Dizin , DergiPark , Ulusal Tez Merkezi

Kaynakça

• Aktaş, M. Y. (2019). Dijital Iletişim ve Halkla Ilişkiler Araştırmaları: Uluslararası Literatürde Güncel Yönelimler ve Tartışmalar. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi, 2019(48), 65-78.
• Alpmala, M. E. (2017). Kurumsal Iletişim Bağlamında Kurumsal Web Sitelerinin Incelenmesi: Büyükşehir Belediyeler Örneği Konya ve Viyana Büyükşehir Belediyeleri Karşılaştırması (Yüksek Lisans Tezi), KTO Karatay Üniversitesi, Konya.
• Arief, N. N. ve Saputra, M. A. A. (2019). Kompetensi Baru Public Relations (PR) Pada Era Artificial Intelligence. Jurnal Sistem Cerdas, 2(1), 1-12.
• Aydın, M. P. (2018). Belediyelerde Halkla Ilişkiler Aracı Olarak Sosyal Medya Kullanımı: Büyükşehir Belediyelerinin Twitter Hesapları Üzerine Bir Inceleme (Yüksek Lisans Tezi), Marmara Üniversitesi, İstanbul.
• Barroga, E., Matanguihan, G. J., Furuta, A., Arima, M., Tsuchiya, S., Kawahara, C., Takamiya, Y. ve Izumi, M. (2023). Conducting and Writing Quantitative and Qualitative Research. Journal of Korean Medical Science, 38(37), 1- 16. https://doi.org/https://doi.org/10.3346/jkms.2023.38.e291
• Batu, M., Şentürk, Z. A. ve Tos, O. (2020). Health Communication on Social Media: An Analysis on The Twıtter Use of The Ministry of Health in terms of Public Relatıons Models. Gümüşhane Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi, 8(2), 805-828. https://doi.org/10.19145/e-gifder.716760
• Bekman, M. (2020). Halkla Ilişkiler Uygulamalarında Dijital Medyanın Kullanımı: Sosyal Medya Bağımlılığının, Fomo ve Kompülsif Çevrimiçi Satın Almada Aracılık Rolü (Yüksek Lisans Tezi), Marmara Üniversitesi, İstanbul.
• Burgaz, A. (2014). Halkla Ilişkilerde Sosyal Medya Kullanımı ve Sosyal Medyada Pazarlama: Bizce Tanıtım Halkla İlişkiler Ajansı ve Sesli Harfler Dijital Reklam Ajansı Örneği (Yüksek Lisans tezi), İstanbul Aydın Üniversitesi, İstanbul.
• Carlık, M. (2019). Bir Halkla Ilişkiler Uygulaması Olarak Türkiye'de Üniversitelerin Sosyal Medya Kullanımı (Yüksek Lisans Tezi), Marmara Üniversitesi, İstanbul.
• Coşkun, E. ve Öztürk, M. C. (2016). Steam Dünyası: Dijital Oyun Bloglarına Yönelik Bir Değerlendirme. Gümüşhane Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi, 4(2), 677-702. https://doi.org/10.19145/gujofoc.04411
• Çetinkaya, E. (2018). Gelenekselden Dijitale Iletişim ve Halkla Ilişkiler: Turizm Pazarlamasına Bir Bakış (Yüksek Lisans Tezi), Kadir Has Üniversitesi, İstanbul.
• Dara, A. Y. (2010). E-Halkla Ilişkiler ve Bakanlık Uygulamaları. Selçuk İletişim, 6(2), 62-80. https://doi.org/10.18094/si.75576
• Demir, Z. G., Sümer, F. E. ve Karakaya, Ç. (2020). Halkla Ilişkiler Modellerinin Bibliyometrik Analizi. Connectist: Istanbul University Journal of Communication Sciences, 2020(58), 105-132. https://doi.org/10.26650/CONNECTIST2020-0015
• Donthu, N., Kumar, S., Mukherjee, D., Pandey, N. ve Lim, W. M. (2021). How To Conduct A Bibliometric Analysis: An Overview and Guidelines. Journal of Business Research, 133, 285-296. https://doi.org/10.1016/j.jbusres.2021.04.070
• Dönek, E. (2017). Bir Halkla Ilişkiler Aracı Olarak Sosyal Medya Kullanımı: Atiker Konyaspor Kulübü Örneği (Yüksek Lisans Tezi), Selçuk Üniversitesi, Konya.
• Göktürk, B. (2017). Halkla Ilişkilerde Güven Kavramının Önemi. Yalova Sosyal Bilimler Dergisi, 7(13), 76-89. https://doi.org/10.17828/yalovasosbil.333888
• Grunig, J. E. ve Hunt, T. (1984). Managing Public Relations. NY: Holt, Rinehart and Winston.
• Harker, J. L. ve Saffer, A. J. (2018). Mapping A Subfield’s Sociology Of Science: A 25-Year Network and Bibliometric Analysis of The Knowledge Construction of Sports Crisis Communication. Journal of Sport and Social Issues, 42(5), 369-392. https://doi.org/10.1177/019372351879001
• Huang, Y.-H. C., Wu, F. ve Huang, Q. (2017). Does Research on Digital Public Relations Indicate A Paradigm Shift? An Analysis and Critique of Recent Trends. Telematics and informatics, 34(7), 1364-1376. https://doi.org/10.1016/j.tele.2016.08.012
• Ilgın, H. ve Kazashka, M. (2021). Bibliometric Analysis of Public Relations Axis Postgraduate Theses Related to Social Media or New Media Concepts. Communication and Technology Congress içinde (ss. 79-86), İstanbul: İstanbul Aydın Üniversitesi.
• Ilgın, H. Ö. (2021). Diyalojik Halkla Ilişkiler Boyutuyla Kamu Kurumlarında Sosyal Medya Kullanımı: TC Sağlık Bakanlığı Örneği. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi, 10(2), 1168-1181. https://doi.org/doi.org/10.33206/mjss.844727
• Karakoç, H. (2019). Halkla Ilişkiler Aracı Olarak Sosyal Medya Kullanımı: Türkiye'deki Büyükşehir Belediyelerinin Sosyal Medya Hesapları Üzerine Bir Araştırma (Yüksek Lisans Tezi), Akdeniz Üniversitesi, Antalya.
• Karakuş, M. (2024). “Dijital Halkla Ilişkiler” ve “Çevrimiçi Halkla Ilişkiler” Kavramları Üzerine Bibliyometrik Bir Analiz. Iğdır Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, (36), 473-489. https://doi.org/10.54600/igdirsosbilder.1388067
• Karaveli, U. (2019). Markaların Halkla Ilişkiler Stratejisi Olarak Sosyal Medya Kullanımları (Yüksek Lisans Tezi), İstanbul Üniversitesi, İstanbul.
• Ki, E. J., Ertem-Eray, T. ve Hayden, G. (2024). The Evolution of Digital Public Relations Research. Public Relations Review, 50(5), 102505. https://doi.org/10.1016/j.pubrev.2024.102505
• Ki, E. J., Pasadeos, Y. ve Ertem-Eray, T. (2019). Growth of Public Relations Research Networks: A Bibliometric Analysis. Journal of public relations research, 31(1-2), 5-31. https://doi.org/10.1080/1062726X.2019.1577739
• Kırıcı, E. K. (2014). İstanbul'daki Özel Müzelerin Halkla Ilişkiler Perspektifinden Sosyal Medya Kullanımına Yönelik Bir Inceleme (Yüksek Lisans Tezi), Marmara Üniversitesi, İstanbul.
• Kocabaş, F., Elden, M. ve Yurdakul, N. (2000). Reklam ve Halkla Ilişkilerde Hedef Kitle. Ankara: İletişim Yayınları.
• Kocabaş, İ. (2016). Halkla Ilişkiler Aracı Olarak Sosyal Medya: Arçelik ve Bosch Markalarının Kurumsal Facebook Ve Twitter Hesapları Üzerine Bir Inceleme. Selçuk İletişim,, 9(2), 69-91. https://doi.org/10.18094/si.66046
• Koçak, S. (2016). Sosyal Medyada Kullanılan Mesajların Halkla Ilişkiler Çalışmalarındaki Önemi. The Turkish Online Journal of Design, Art and Communication, 6(2), 220-229. https://doi.org/10.7456/10602100/015
• Koçyiğit, M. (2017). Dijital Halkla Ilişkiler ve Online Kurumsal Itibar Yönetimi. Ankara: Eğitim Yayınevi.
• Kraus, S., Breier, M., Lim, W. M., Dabić, M., Kumar, S., Kanbach, D., Mukherjee, D., Corvello, V., Piñeiro-Chousa, J. ve Liguori, E. (2022). Literature Reviews As Independent Studies: Guidelines For Academic Practice. Review of Managerial Science, 16(8), 2577-2595. https://doi.org/10.1007/s11846-022-00588-8
• Kurt, S. Ü. ve Kurt, M. (2017). Halkla Ilişkilere Yenilikçi Bir Yaklaşım: Dijital Inovasyonlar. AJIT-e: Bilişim Teknolojileri Online Dergisi, 8(29), 75-86. https://doi.org/10.5824/1309-1581.2017.4.004.x
• L'Etang, J. (2013). Public Relations: A Discipline in Transformation. Sociology Compass, 7(10), 799-817. https://doi.org/https://doi.org/10.1111/soc4.12072
• Maden, D. ve Okmeydan, S. B. (2017). Türkiye’de Halkla Ilişkiler Akademisyenleri Ne Çalışıyor? “Kalkla Ilişkiler” Makalelerine Yönelik Bir Inceleme. Erciyes İletişim Dergisi, 5(2), 102-126. https://doi.org/10.17680/erciyesakademia.315376
• Metin, O. ve Ünal, Ş. (2022). İçerik Analizi Tekniği: İletişim Bilimlerinde ve Sosyolojide Doktora Tezlerinde Kullanımı. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 22(Özel Sayı 2), 273-294. https://doi.org/10.18037/ausbd.1227356
• Moral-Muñoz, J. A., Herrera-Viedma, E., Santisteban-Espejo, A. ve Cobo, M. J. (2020). Software Tools For Conducting Bibliometric Analysis in Science: An Up-To-Date Review. Profesional de la información, 29(1). https://doi.org/10.3145/epi.2020.ene.03
• Mukherjee, D., Lim, W. M., Kumar, S. ve Donthu, N. (2022). Guidelines for Advancing Theory and Practice Through Bibliometric Research. Journal of Business Research, 148, 101-115. https://doi.org/10.1016/j.jbusres.2022.04.042
• Okmeydan, C. K. (2013). Türkiye'deki Siyasi Partilerin Halkla Ilişkiler Çalışmalarında Sosyal Medya Kullanımı (Yüksek Lisans Tezi), Yaşar Üniversitesi, İzmir.
• Onat, F. (2010). Bir Halkla Ilişkiler Uygulama Alanı Olarak Sosyal Medya Kullanımı: Sivil Toplum Örgütleri Üzerine Bir Inceleme. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi, (31), 103-121.
• Önal, R. (2024). Sosyal Medya Dilinde Oluşan Fiiler. Karabük Türkoloji Dergisi, 5(9), 77-86.
• Pasadeos, Y., Berger, B. ve Renfro, R. B. (2010). Public Relations As A Maturing Discipline: An Update on Research Networks. Journal of public relations research, 22(2), 136-158.
• Pasadeos, Y. ve Renfro, B. (1992). A Bibliometric Analysis Of Public Relations Research. Journal of public relations research, 4(3), 167-187.
• Pasadeos, Y., Renfro, R. B. ve Hanily, M. L. (1999). Influential Authors And Works of The Public Relations Scholarly Literature: A Network Of Recent Research. Journal of public relations research, 11(1), 29-52.
• Peltekoğlu, F. B. ve Askeroğlu, E. D. (2019). Dijital Halkla Ilişkiler: Fenomenler Dijital Markaelçisi Olabilir Mi? Selçuk İletişim, 12(2), 1044-1067. https://doi.org/10.18094/josc.596295
• Peltekoğlu, F. B. ve Askeroğlu, E. D. (2023). Halkla ilişkilerde güncel yaklaşımlar: Publıc relatıons revıew dergisi üzerine bibliyometrik analiz. G. R. Küçükerdoğan ve H. Çiftçi (Ed.), 11th International "Communication in the new world" Congress içinde (ss.366-376), NY: Liberty Academic Publishers.
• Peltekoğlu, F. B. ve Hürmeriç, P. (2012). Social Media Used As A Marketing Public Relations Tool in Turkish Football Teams. Selçuk İletişim, 7(2), 5-13.
• Permatasari, A. N., Soelistiyowati, E., Suastami, I. G. A. P. P. ve Johan, R. A. (2021). Digital Public Relations: Trend and Required Skills. Jurnal Aspikom, 6(2), 373-386.
• Roberts-Bowman, S. (2016). Public Relations and Communications. The public relations handbook içinde (ss. 27-49). London: Routledge.
• Roth-Cohen, O. ve Avidar, R. (2022). A Decade Of Social Media in Public Relations Research: A Systematic Review of Published Articles In 2010–2020. Public Relations Review, 48(1), 102154. https://doi.org/10.1016/j.pubrev.2022.102154
• Seyitoğlu, Z. (2019). Türkiye'de Dijital Halkla Ilişkilerde Değişen Müşteri Deneyimi: Chatbot Uygulamaları (Yüksek Lisans Tezi), İstanbul Kültür Üniversitesi, İstanbul.
• Sommerfeldt, E. J., Kent, M. L. ve Taylor, M. (2012). Activist Practitioner Perspectives of Website Public Relations: Why Aren’t Activist Websites Fulfilling The Dialogic Promise? Public Relations Review, 38(2), 303-312.
• Sütçü, C. S. ve Erdal, C. (2014). A Research on Effectiveness of Social Media Practices of Hospitals’ Public Relations Departments in Turkey. İstanbul Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi, (46), 83-106.
• Şehirli, F. (2018). KOBİ'lerde Halkla Ilişkiler: Online Halkla Ilişkiler Faaliyetlerinin Iletişim Performansı Açısından Rolü (Doktora Tezi), Selçuk Üniversitesi, Konya.
• Tarhan, A. (2012). Büyükşehir Belediyelerinin Sosyal Medya Uygulamalarına Halkla Ilişkiler Modellerinden Bakmak. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi, 35, 79-101.
• Terzioğlu, D. (2018). Katılımcı Demokrasi Bağlamında Sivil Toplum Kuruluşlarının Internet/ Sosyal Medya Üzerinden Halkla Ilişkiler Faaliyetleri 'Kadın Cinayetlerini Durduracağız Platformu'nun Twitter Paylaşımlarının Bir Örnek Olay Üzerinden Analizi (Yüksek Lisans Tezi), Giresun Üniversitesi, Giresun.
• Van Eck, N. J. ve Waltman, L. (2017). Citation-Based Clustering of Publications Using CitNetExplorer and VOSviewer. Scientometrics, 111, 1053-1070. https://doi.org/10.1007/s11192-017-2300-7
• We Are Social. (2024). Digital 2024: 5 billion social media users. Retrieved 02.09.2024 from https://wearesocial.com/uk/blog/2024/01/digital-2024-5-billion-social-media-users/
• Wimmer, R. D. ve Dominick, J. R. (1987). Mass Media Research: An Introduction. Belmont: Wadsworth.
• Wulandari, M. P. (2023). Preliminary Research On Indonesian Public Relations Practitioners’ Digital Skills And Competencies During Digital Technology Transformation. D. D. Priyanti, I. R. Yustisia ve N. Mulachelah (Eds.), The Transformation of Digital Technology: Its Impact on Human Communication içinde (ss. 1-27). Singapur: Future Science Press.
• Xin, S., Tribe, J. ve Chambers, D. (2013). Conceptual Research in Tourism. Annals of Tourism Research, 41, 66- 88. https://doi.org/10.1016/j.annals.2012.12.003
• Yalçın, M. ve Yalçın, M. (2023). Türkiye'de Halkla Ilişkiler Ve Sağlık Ilişkisini Konu Alan Lisansüstü Tezlerin Bibliyometrik Analizi (1992-2022). Third Sector Social Economic Review, 58(4), 3236-3254. https://doi.org/http://dx.doi.org/10.15659/3.sektor-sosyal-ekonomi.23.11.2223
• Ye, L. ve Ki, E.-J. (2012). The Status of Online Public Relations Research: An Analysis of Published Articles in 1992–2009. Journal of public relations research, 24(5), 409-434.
• Yeniçıktı, N. T. (2016). Hakla ilişkiler aracı olarak Instagram: Sosyal medya kullanan 50 şirket üzerine bir araştırma. Selçuk İletişim, 9(2), 92-115. https://doi.org/doi.org/10.18094/si.84410
• Yıldırım, E. (2021). Post-Truth (Hakikat Sonrası) Dönemde Halkla Ilişkiler: Sosyal Medya Kullanıcılarının Hakikat Algıları Üzerine Bir Araştırma (Yüksek Lisans Tezi), Erciyes Üniversitesi, Kayseri.
• Yıldız, M. C. ve Aydemir, C. (2016). Sosyal Bilimlerde/Sosyolojide Sosyal Kuram-Sosyal Pratik Ilişkisi ve Uygulamalı Araştırma Bulgularının Yorumlanmasına Ilişkin Bazı Problemler. Dicle Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 6(10), 1-15.
• Yılmaz, M. (2015). Üniversitelerde Halkla Ilişkiler: Kurumsal Web Sayfaları Ve Sosyal Medya Uygulamaları Üzerine Bir Değerlendirme (Yüksek Lisans Tezi), Selçuk Üniversitesi, Konya.
• Zhang, H. (2024). Social Media In Public Relations Scholarship: A Database-Based Systematic Review of Published Articles from 2015 to 2020. Public Relations Review, 50(4), 102470. https://doi.org/10.1016/j.pubrev.2024.102470