BIBLIOMETRIC ANALYSIS OF ECOTOURISM RELATED STUDIES IN SCOPUS DATABASE (2015-2024)

Öz

This study presents a comprehensive assessment of the ecotourism literature by examining 6,304 articles published in the Scopus database between 2015 and 2024 using bibliometric analysis. The analysis results show that China, Indonesia, and the United States are the most productive countries in ecotourism research. Hall CM and Han H are the most cited authors, while the Journal of Sustainable Tourism and Sustainability journals stand out. The keyword analysis reveals the most frequently used terms "ecotourism," "sustainability," and "tourism development." The keyword analysis revealed three key themes: ecotourism-focused studies, sustainability perspectives, and research related to local communities. The results demonstrate the existence of strong collaboration networks, particularly among Far Eastern universities. This study identifies current trends, conceptual frameworks, and future research opportunities in the field of ecotourism, providing an important guide for both researchers and policymakers.

Anahtar Kelimeler

• Ecotourism
• Sustainability
• Bibliometric Analysis
• Tourism

SCOPUS VERİ TABANINDA EKOTURİZM İLE İLGİLİ ÇALIŞMALARIN BİBLİYOMETRİK ANALİZİ (2015-2024)

Öz

Bu çalışma, 2015–2024 yılları arasında Scopus veri tabanında yayımlanan 6304 makaleyi bibliyometrik analiz yöntemiyle inceleyerek ekoturizm literatürünün kapsamlı bir değerlendirmesini sunmaktadır. Analiz sonuçları, Çin, Endonezya ve ABD’nin ekoturizm araştırmalarında en üretken ülkeler olduğunu göstermektedir. En çok atıf alan yazarlar Hall CM ve Han H olurken, Journal of Sustainable Tourism ve Sustainability dergileri öne çıkmıştır. Anahtar kelime analizinde “ecotourism”, “sustainability” ve “tourism development” en sık kullanılan kavramlardır. Ortak kelime analizi üç temel tema ortaya koymuştur: ekoturizm odaklı çalışmalar, sürdürülebilirlik perspektifi ve yerel topluluklarla ilişkili araştırmalar. Sonuçlar, özellikle Uzakdoğu üniversiteleri arasında güçlü iş birliği ağlarının bulunduğunu göstermektedir. Bu çalışma, ekoturizm alanındaki güncel eğilimleri, kavramsal yapıyı ve gelecekteki araştırma fırsatlarını belirleyerek hem araştırmacılar hem de politika yapıcılar için önemli bir rehber niteliği taşımaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Ekoturizm
• Sürdürülebilirlik
• Bibliyometrik Analiz
• Turizm

Kaynakça

1. Akbana, A., ve Bulut, Y. (2021). Uluabat Gölü Ramsar Alanının Ekoturizm Açısından Değerlendirilmesi. Türk Tarım ve Doğa Bilimleri Dergisi, 8(2), 286-294.
2. Akyurt, H., ve Ültay, E. (2022). Ekoturizm ve Ekoturizm Rehberliği Eğitimi Lisansüstü Tezlerinin Bibliyometrik Analizi. Dünya Multidisipliner Araştırmalar Dergisi, 5(2), 56-70.
3. Al Fozaie, M. T. (2023). Identifying the Absence of Knowledge Using Bibliometric Analysis: The Case of the" Bad Behavior Index". International Journal of Sustainable Development and Planning, 18(4).
4. Arı, S. (2023). Ekoturizmin Gelişiminde Lisansüstü Eğitimin Etkisi: Ekoturizm Bilim Dalı Üzerine Bir İnceleme. Dünya Multidisipliner Araştırmalar Dergisi, 6(1), 142-160.
5. Aria, M., ve Cuccurullo, C. (2017). Bibliometrix: An R-Tool For Comprehensive Science Mapping Analysis. Journal of informetrics, 11(4), 959-975.
6. Aria, M., ve Cuccurullo, C. (2022). Science Mapping Analysis with Bibliometrix R-Package: An Example. https://bibliometrix.org/documents/bibliometrix_Report.html
7. Aria, M., ve Cuccurullo, C. (2025). Package ‘bibliometrix.’ https://cran.r- project.org/web/packages/bibliometrix/bibliometrix.pdf
8. Baker, H. K., Kumar, S., ve Pattnaik, D. (2021). Research Constituents, Intellectual Structure, and Collaboration Pattern in The Journal of Forecasting: A Bibliometric Analysis. Journal of Forecasting, 40(4), 577-602.

9. Benckendorff, P., ve Zehrer, A. (2013). A Network Analysis of Tourism Research. Annals of Tourism Research, 43, 121-149.
10. Boley, B. B., ve Green, G. T. (2016). Ecotourism and Natural Resource Conservation: The ‘Potential’for a Sustainable Symbiotic Relationship. Journal of Ecotourism, 15(1), 36-50.
11. Byington, E. K., Felps, W., ve Baruch, Y. (2019). Mapping the Journal of Vocational Behavior: A 23-year review. Journal of Vocational Behavior, 110, 229-244.
12. Castañeda, K., Sánchez, O., Herrera, R. F., ve Mejía, G. (2022). Highway Planning Trends: A Bibliometric Analysis. Sustainability, 14(9), 5544.
13. Cuccurullo, C., Aria, M., ve Sarto, F. (2016). Foundations and Trends in Performance Management. A Twenty- Five Years Bibliometric Analysis in Business and Public Administration Domains. Scientometrics, 108(2), 595- 611.
14. Çalışkan, S. E. A., ve Uzun, O. (2023). Ekoturizm'in Türkiye ve Dünyadaki Gelişimi. Kent Akademisi, 16(2), 989- 1002.
15. Çavuş, A., ve Zere, S. (2021). Yerel Halkın Ekoturizm Algısı: Giresun İli Örneği. lnternational Journal of Geography and Geography Education, (43), 173-192.
16. Çoban, G., ve Göktuğ, T. H. (2023). Bafa Gölü Tabiat Parkı’nın Ekoturizm Potansiyeli Açısından Değerlendirilmesi. ArtGRID-Journal of Architecture Engineering and Fine Arts, 5(2), 194-215.
17. Dant, R. P., ve Lapuka, I. I. (2008). The Journal of Business-to-Business Marketing Comes of Age: Some Postscripts. Journal of Business-to-Business Marketing, 15(2), 192-197.
18. Dawson, J., Johnston, M. J., Stewart, E. J., Lemieux, C. J., Lemelin, R. H., Maher, P. T., ve Grimwood, B. S. (2011). Ethical Considerations of Last Chance Tourism. Journal of Ecotourism, 10(3), 250-265.
19. Dönmez, Y., Gökyer, E., ve Aşkın, F. K. (2015). R'WOT Analizi ile Safranbolu Yörük Köyü ve Yakın Çevresinin Ekoturizm Potansiyelinin Değerlendirilmesi. Karabük Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (5), 70-83.
20. Erdem, Ö., Bayram, F., Çiftçi, B., ve Kemer, A. K. (2018). Mutfak Şeflerinin Yöresel Mantarları Tanıma ve Kullanım Durumlarına İlişkin Keşifsel Bir Araştırma. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 6(Special Issue 3), 225- 239.
21. Fennell, D., ve Nowaczek, A. (2010). Moral and Empirical Dimensions of Human–Animal Interactions in Ecotourism: Deepening an Otherwise Shallow Pool of Debate. Journal of Ecotourism, 9(3), 239-255.
22. Guzeller, C. O., ve Celiker, N. (2019). Bibliometrical Analysis of Asia Pacific Journal of Tourism Research. Asia Pacific Journal of Tourism Research, 24(1), 108-120.
23. Howes, L., Scarpaci, C., ve Parsons, E. C. M. (2012). Ineffectiveness of a Marine Sanctuary Zone to Protect Burrunan Dolphins (Tursiops Australis Sp. Nov.) From Commercial Tourism in Port Phillip Bay, Australia. Journal of Ecotourism, 11(3), 188-201.
24. Jain, D., Dash, M. K., ve Thakur, K. S. (2022). Development of Research Agenda on Demonetization Based on Bibliometric Visualization. International Journal of Emerging Markets, 17(10), 2584-2604.
25. Jiang, Y., Ritchie, B. W., ve Benckendorff, P. (2019). Bibliometric Visualisation: An Application in Tourism Crisis and Disaster Management Research. Current Issues in Tourism, 22(16), 1925-1957.
26. Karaca, Ş., ve Yemez, İ. (2022). Çevresel Kaygı, Gelecek Zaman Perspektifi ve Ekoturizm Destinasyon İmajının Ekoturizm Niyetine Etkisinin İncelenmesi. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 8(3), 798-816.
27. Karakose, T., Yirci, R., Papadakis, S., Ozdemir, T. Y., Demirkol, M., ve Polat, H. (2021). Science Mapping of the Global Knowledge Base on Management, Leadership, and Administration Related to COVID-19 for Promoting the Sustainability of Scientific Research. Sustainability, 13(17), 9631.
28. Köseoglu, M. A., Mehraliyev, F., Aladag, O. F., ve King, B. (2021). Origins, Evolution and Themes of Scholarly Hospitality Sources: 1960–2019. International Journal of Hospitality Management, 94, 102817.
29. Kumar, S., Sureka, R., ve Vashishtha, A. (2020). The Journal of Heritage Tourism: A Bibliometric Overview Since Its Inception. Journal of Heritage Tourism, 15(4), 365-380.
30. Külekçi, E. P. (2016). Erzurum İli İspir İlçesinde Ekoturizme Yönelik Bir Talep Araştırması ve Bölge Halkının Bu Konudaki Duyarlılığı. Journal of the Institute of Science and Technology, 6(3), 125-133.
31. Lemelin, R. H., ve Jaramillo-López, P. F. (2020). Orange, Black, and a Little Bit of White is the New Shade of Conservation: The Role of Tourism in Monarch Butterfly Conservation in Mexico. Journal of Ecotourism, 19(4), 291-303.
32. Liao, H., Tang, M., Li, Z., ve Lev, B. (2019). Bibliometric Analysis for Highly Cited Papers in Operations Research and Management Science From 2008 to 2017 Based on Essential Science Indicators. Omega, 88, 223-236.
33. Lopez Gutierrez, B., Almeyda Zambrano, A. M., Mulder, G., Ols, C., Dirzo, R., Almeyda Zambrano, S. L., Quispe Gil, C. A., Cruz Díaz, J.C., Alvarez, D., Valdelomar Leon, V., Villareal, E., Sanchez Espinosa, A., Quiros, A., Stein, T. V., Lewis, K. ve Broadbent, E. N. (2020). Ecotourism: The ‘Human Shield’for Wildlife Conservation in The Osa Peninsula, Costa Rica. Journal of Ecotourism, 19(3), 197-216.
34. Murdiyarso, D., Purbopuspito, J., Kauffman, J. B., Warren, M. W., Sasmito, S. D., Donato, D. C., Manuri,S., Krisnawati, H., Taherima, S., ve Kurnianto, S. (2015). The Potential Of Indonesian Mangrove Forests For Global Climate Change Mitigation. Nature Climate Change, 5(12), 1089-1092.
35. Okay, S. (2019). Kovada Gölü Ekoturizm Değerlendirmesi. Bilge Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 6(1), 39-48.
36. Öztekin, E. (2021). Zonguldak İlinin Ekoturizm Potansiyeli ve SWOT Analizi. Doğu Coğrafya Dergisi, 26(45), 171- 182.
37. Pang, R., ve Zhang, X. (2019). Achieving Environmental Sustainability in Manufacture: A 28-Year Bibliometric Cartography of Green Manufacturing Research. Journal of Cleaner Production, 233, 84-99.
38. Pestana, M. H., Wang, W. C., ve Parreira, A. (2020). Senior Tourism–A Scientometric Review (1998-2017). Tourism Review, 75(4), 699-715.
39. Prasetyadi, A. (2023). Two Decades Of Bibliometric Research in Indonesia. THE LIGHT: Journal of Librarianship and Information Science, 3(1), 32-43.
40. Ragazou, K., Passas, I., Garefalakis, A., ve Dimou, I. (2022). Investigating The Research Trends on Strategic Ambidexterity, Agility, and Open Innovation in Smes: Perceptions From Bibliometric Analysis. Journal of Open Innovation: Technology, Market, and Complexity. 8(3), 118.
41. Saraçoğlu, S., ve Kanca, B. (2022). Yerel Paydaşların Ekoturizm Algısı ve Görüşleri: Ordu İli Örneği. Karadeniz Araştırmaları, 19(76), 1293-1309.
42. Sharma, P., Singh, R., Tamang, M., Singh, A. K., ve Singh, A. K. (2021). Journal of Teaching in Travel and Tourism: A Bibliometric Analysis. Journal of Teaching in Travel and Tourism, 21(2), 155-176.
43. Singh, R., Sibi, P. S., Sharma, P., Tamang, M., ve Singh, A. K. (2022). Twenty Years Of Journal Of Quality Assurance in Hospitality and Tourism: A Bibliometric Assessment. Journal of Quality Assurance in Hospitality and Tourism, 23(2), 482-507.
44. Strandberg, C., Nath, A., Hemmatdar, H., ve Jahwash, M. (2018). Tourism Research in the New Millennium: A Bibliometric Review of Literature in Tourism and Hospitality Research. Tourism and hospitality research, 18(3), 269-285.
45. Tanç, A., ve Bilici, N. S. (2020). Oltu, Olur, Narman ve Şenkaya İlçelerinin Ekoturizm Potansiyelinin Swot Analizi Yöntemiyle Belirlenmesi. Uluslararası Batı Karadeniz Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi, 4(1), 87-115.
46. Ültay, E., Akyurt, H., ve Ültay, N. (2021). Sosyal Bilimlerde Betimsel İçerik Analizi. IBAD Sosyal Bilimler Dergisi, (10), 188-201.