KAHRAMANMARAŞ DEPREMİ SONRASI GELECEK KAYGILARI, PSİKOLOJİK İYİLİKLERİ VE YAŞAM DOYUMLARININ TESPİT EDİLMESİ İÇİN TÜRK ÜNİVERSİTE GENÇLERİ ÜZERİNE NİCEL BİR ARAŞTIRMA

Öz

Depremler dünyanın en büyük doğal afetlerinden biridir ve genellikle en tehlikeli olanıdır. Depremler, insanların ruhsal drumlarını etkileyerek yaşam ilgili duygu ve düşüncelerinde değişikliklere neden olabilmektedir. Bu araştırmanın amacı Kahramanmaraş depremi sonrası üniversite öğrencilerinin gelecek kaygıları, psikolojik iyilikleri ve yaşam doyumlarının tespit edilmesi için tanımlayıcı nitelikte ve kesitsel tipte gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın katılımcılarını, ülkenin farklı üniversitelerinde öğrenim gören 514 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmada, veri toplamak için Katılımcı Bilgi Formu, Üniversite Öğrencilerinde Gelecek Kaygisi Ölçeği, Psikolojik İyi Oluş Ölçeği ve Yaşam Doyumu Ölçeği kullanılmıştır. Çalışma sonucunda üniversite öğrencilerinde gelecek kaygısı ve gelecekten umutsuzluk ile psikolojik iyi oluş ve yaşam doyumu arasında negatif yönlü anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. Yapılan analiz sonucunda psikolojik iyi oluşu, gelecek kaygısı ve gelecekten umutsuzluğun, yaşam doyumunu, gelecek kaygısı ve gelecekten umutsuzluğu negatif yönde yordadığı saptanmıştır. Ayrıca çalışma sonuçlarına göre gelecek kaygısı puanlarında kadınların ortalaması, erkeklerin ortalamasından anlamlı olarak daha yüksek olduğu saptanmıştır. Bu çalışmanın bulguları, depremlere maruz kalmanın gelecek kaygısı düzeylerinde artışla ilişkili olduğunu göstermektedir. Bu çalışma, depremlerin öğrencilerin psikolojik iyilik halleri üzerindeki etkilerine dair önemli içgörüler sunmakta ve ümidin terapötik potansiyelinin eğitim programlarına entegre edilmesinin önemini vurgulamaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Deprem
• Kaygı
• Psikolojik İyilik
• Yaşam Doyumu
• Üniversite Öğrencisi

A QUANTITATIVE STUDY ON TURKISH UNIVERSITY YOUTH TO DETERMINE THEIR FUTURE ANXIETY, PSYCHOLOGICAL WELL-BEING AND LIFE SATISFACTION AFTER THE KAHRAMANMARAS EARTHQUAKE

Öz

Earthquakes are one of the world's largest natural disasters and are usually the most dangerous. Earthquakes can affect people's mental states and cause changes in their feelings and thoughts about life. The aim of this study was to determine the future concerns, psychological well-being and life satisfaction of university students after the Kahramanmaraş earthquake. The participants of the study were 514 students studying at different universities in the country. Participant Information Form, Future Anxiety Scale for University Students, Psychological Well-being Scale and Life Satisfaction Scale were used to collect data in the study. As a result of the study, a negatively significant relationship was found between future anxiety and hopelessness about the future and psychological well-being and life satisfaction in university students. As a result of the analysis, it was determined that psychological well-being, future anxiety and hopelessness about the future negatively predicted life satisfaction, future anxiety and hopelessness about the future. In addition, according to the study results, it was determined that the average of women in future anxiety scores was significantly higher than the average of men. The findings of this study indicate that exposure to earthquakes is associated with increased levels of future anxiety. This study provides important insights into the effects of earthquakes on students' psychological well-being and highlights the importance of integrating the therapeutic potential of hope into educational programs.

Anahtar Kelimeler

• Earthquake
• Anxiety
• Psychological Well-being
• Life Satisfaction
• University Student

Kaynakça

1. AFAD (2023). 06 Şubat 2023 Pazarcık-Elbistan Kahramanmaraş (Mw: 7.7 – Mw: 7.6) Depremleri. https://deprem.afad.gov.tr/assets/pdf/Kahramanmara%C5%9F%20Depremi%20%20Raporu_02.12.2024.pdf
2. Akipek, A. (2023). Depremzede Lise Öğrencilerinin Gelecek Kaygısı. Ssd Journal, 8(38), 100–110.
3. APA (2013). Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders (DSM-5) [Turkish Edition] Ankara: Hekimler Yayın Birliği.
4. Aygun, M. (2014). Öğrencilerin Yaşam Amaçlarıyla Gelecek Kaygısı Arasındaki İlişki. (Yüksek Lisans Tezi), Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi, İstanbul.
5. Baloğlu, M., Harris, M. and Karagözoğlu, C. (2005). The Psychological Effects of An Earthquake on Turkish College Students. Hasan Ali Yücel Eğitim Fakültesi Dergisi, 2, 125-136.
6. Başoğlu, M., Kılıç, C., Şalcıoğlu, E., and Livanou, M. (2004). Prevalence of Post Traumatic Stress Disorder and Major Depression in Earthquake Survivors in Turkey: Two Epidemiological Studies. Journal of Traumatic Stress, 17, 133-141.
7. Başpınar, A. (2020). Gençlerin Gelecek Beklentileri. Türkiye’nin Gençleri, 45. Uluslararası Tüm Gençlik ve Spor Kulübü Derneği (TGSP). İstanbul.
8. Benight, C. C., and Bandura, A. (2004). Social Cognitive Theory of Posttraumatic Recovery: The Role of Perceived Self-efficacy. BehaviourRresearch and Therapy, 42(10), 1129-1148.

9. Boe, H. J., Holgersen, K. H., and Holen, A. (2011). Mental Health Out¬comes and Predictors of Chronic Disorders After the North Sea Oil Rig Disaster: 27-year Longitudinal Follow-Up Study. The Journal of Nervous and Mental Disease, 199(1), 49–54.
10. Cobham, V. E., McDermott, B., Haslam, D. and Sanders, M. R. (2016). The Role Of Parents, Parenting and the Family Environment in Children’s Post-Disaster Mental Health. Current Psychiatry Reports, 18, 1-9.
11. Dağlı, A., ve Baysal, N. (2016). Yaşam Doyumu Ölçeğinin Türkçe’ye Uyarlanması: Geçerlik Güvenirlik Çalışması. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 15 (59), 1250-1263.
12. Dai, W., Chen, L, Lai, Z., Li, Y., Wang, J. and Liu, A. (2016). The Incidence of Post-Traumatic Stress Disorder Among Survivors After Earthquakes:A Systematic Review and Meta-Analysis.
13. Diener, E. (2000). Subjective Well-Being: The Science of Happiness and A Proposal for A National Index. American Psychologist, 55(1), 34–43.
14. Ehlers, A. and Clark, DM. (2000). A Cognitive Model of Posttraumatic Stress Disorder. Behav Res Ther. 2000; 38, 319–45.
15. Ehring, T., Razik, S. and Emmelkamp, P. (2011). Prevalence and Predictors of Posttraumatic Stress Disorder, Anxiety, Depression, and Burnout In Pakistani Earthquake Recovery Workers, Psychiatry Research, 185, 1–2, 161- 166.
16. Faul, F., Erdfelder, E., Lang, A.-G., and Buchner, A. (2007). G*Power 3: A Flexible Statistical Power Analysis Program for the Social, Behavioral, and Biomedical Sciences. Behavior Research Methods, 39, 175-191.
17. Geylani, M., ve Yıldız, C. Ç. (2022). “Üniversite Öğrencilerinde Gelecek Kaygısı Ölçeği”nin Geliştirilmesi: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. İnönü Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksek Okulu Dergisi, 10(1), 284-300.
18. Gao, X., Leng, Y., Guo, Y., Yang, J., Cui, Q., Geng, B. and Zhou, Y. (2019). Association Between Earthquake Experience and Depres¬sion 37 Years After the Tangshan Earthquake: A Cross-Sectional Study. BMJ open,9(8).
19. Gümüş Şekerci, Y., Ayvazoğlu, G. and Çekiç, M. (2024). The Effect of Depression and Hopelessness Level on Death Anxiety in Earthquake Survivor Students One Year After the Earthquake. OMEGA-Journal of Death and Dying.
20. Hair, J. F., Black, W. C., Babin, B. J., Anderson, R. E. and Tatham, R. L. (2013). Multivariate Data Analysis. Pearson.
21. Kadıoğlu, M. (2008). Modern, Bütünleşik Afet Yönetimin Temel İlkeleri. İçinde: M. Kadıoğlu, E. Özdamar (Eds.), Afet Zararlarını Azaltmanın Temel İlkeleri (s.1-34), JICA Türkiye Ofisi Yayınları No: 2, Ankara.
22. Karakuş, U. (2014). Depremi Yaşamış ve Yaşamamış Öğrencilerin Deprem Algılarının, Metafor Analizi ile İncelenmesi. Doğu Coğrafya Dergisi, 18(29), 97-116.
23. Kaya, M. and Bayram, S. S. (2024). Determining The Impact of Earthquakes On University Students' Hope And Anxiety Levels. International Journal of Disaster Risk Reduction, 110, 104637.
24. Kıratlı, D. (2001). Depremzede Olan ve Olmayan Gençlerin Kaygı ve Depresyon Düzeylerinin İncelenmesi. (Doktora Tezi). Fen Bilimleri Enstitüsü, Ankara Üniversitesi.
25. Kirman, F. (2023). Traumatic Stress Reactions After Earthquake and Its Reflections on Social Media. ANTAKIYAT Journal of Social and Theological Studies, 6(1), 14–29.
26. Li, J., Kaziny, B.D., Perron, C., Downey, D., Monuteaux, M.C. and Chung, S. (2023) The First 15 Minutes: A Novel Disaster Simulation Exercise. Disaster Medicine and Public Health Preparedness, 17, 133.
27. Menzies, R. E. and Menzies, R. G. (2020). Death Anxiety In the Time of COVID-19: Theoretical Explanations and Clinical Implications. The Cognitive Behaviour Therapist, 13, 19.
28. Nakajima, Ş. (2012). Deprem ve Sonrası Psikolojisi. Okmeydanı Tıp Dergisi, 28(2), 150-155.
29. Norris F. H., Friedman M. J., Watson P. J., Byrne C. M., Diaz, E. and Kaniasty, K. (2002). 60,000 Disaster Victims Speak: Part I. An Empirical Review of The Empirical Literature, 1981–2001. Psychiatry. 65, 207–39.
30. North, C.S., Oliver, J. and Pandya, A. (2012). Examining A Comprehensive Model of Disasterrelated Posttraumatic Stress Disorder In Systematically Studied Survivors of 10 Disasters. American Journal of Public Health, 102, 40–48.
31. Oishi, S., Yagi, A., Komiya, A., Kohlbacher, F., Kusumi, T. and Ishii K. (2017). Does A Major Earthquake Change Job Preferences and Human Values? European Journal of Personality, 31(3), 258–265.
32. Özdelikara, A., Agaçdiken, S., Boğa, N. M. and Şahin, D. (2016). Death Anxiety In Student Nurses. Samsun Journal of Health Sciences, 1, 117–132.
33. Özkan, B. ve Çetinkaya Kutun, F. (2021). Afet Psikolojisi. Sağlık Akademisyenleri Dergisi, 8(3), 249-256.
34. Prati, G. and Pietrantoni, L. (2009). Optimism, Social Support, And Cop¬ing Strategies As Factors Contributing To Posttraumatic Growth: A Meta-Analysis. Journal of Loss and Trauma: International Per¬spectives on Stress and Coping, 14(5), 364–388.
35. Ryff, C. D. (1989). Happiness Is Everything, or Is It? Explorations on The Meaning of Psychological Well-Being. Journal of Personality and Social Psychology, 57(6), 1069–1081.
36. Qi, J. and FPRT. (2021). Chinese College Students’ Death Cognition and Its Long-Term Changes After Wenchuan Earthquake. OMEGA-Journal of Death and Dying,
37. Salcioglu, E., Ozden, S. and Ari, F. (2018). The Role of Relocation Patterns and Psychosocial Stressors In Posttraumatic Stress Disorder and Depression Among Earthquake Survivors. The Journal of Nervous and Mental Disease, 206(1), 19–26.
38. Salimi, H., Kermanshahi, F., Haji Alizadeh, K. and Mehralitabr Firo¬zjaie, A. (2017). The Relationship Between Death Anxiety and Spirituality Constructs With General Health Among Nursing and Midwifery Students. Health Spiritual Med Ethics, 4(2), 2–8.
39. Shumaker, D. (2011). An Existential–İntegrative Treatment of Anxious and Depressed Adolescents. Journal of Humanistic Psychology, Advance Online Publication
40. Sumer, N., Karanci, A. N., Berument, S. K. and Gunes, H. (2005). Personal Resources, Coping Self-Efficacy, and Quake Exposure As Predictors of Psychological Distress Following The 1999 Earthquake In Turkey. Journal of Traumatic Stress, 18(4), 331–342.
41. Tabachnick, B. G. and Fidell, L. S. (2013). Using Multivariate Statistics. Boston, Pearson.
42. Telef, B. B. (2013). Psikolojik iyi oluş ölçeği: Türkçeye Uyarlama, Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Hacettepe üniversitesi eğitim fakültesi dergisi, 28(28-3), 374-384.
43. Tunca Kömürcü, A.B. (2022). Bireysel ve Kültürel Travma Tarihinin İlişkiselliği. NOSYON: Uluslararası Toplum ve Kültür Çalışmaları Dergisi, 10, 95-106.
44. Tuncer, M. (2011). Yüksekoğretim Gencliğinin Gelecek Beklentileri Üzerine Bir Araştırma. Electronic Turkish Studies, 6(2), 933-946.
45. United Nations Office For Disaster Risk Reduction (UNDRR) and International Science Council (ISC). (2020). Hazard definition and classification review: Technical report. https://www.undrr.org/publication/hazard- definition-and-classification-review-technical-report
46. United Nations Office for Disaster Risk Reduction (UNDRR). 2024 Disasters in Numbers, https://files.emdat.be/reports/2024_EMDAT_report.pdf
47. Wang, S., Shi, X., Chen, X., Zhu, Y., Chen, H. and Fan, F. (2021). Earthquake Exposure and PTSD Symptoms Among Disaster-Exposed Adolescents: A Moderated Mediation Model of Sleep Problems and Resilience. Frontiers in Psychiatry, 12, 577328.
48. Yelboğa, N. (2023). Kahramanmaraş Depremi Özelinde Travmatik Yas ve Sosyal Hizmetin Yas Danışmanlığı Müdahalesi. Uluslararası Toplumsal Bilimler Dergisi, 7(1), 97-121.
49. Yıldırım, E. ve İskender, G. (2021). Akut Dönemde Ruhsal Yaklaşımlar. In: Müdahele ve Sağaltım Kılavuzu, Yüksel Ş, Başterzi A., editors. Kitlesel Travmalar ve Afetlerde Ruhsal Hastalıkları Önleme. Ankara: Türkiye Psikiyatri Derneği Yayınları.
50. Yılmaz, O., ve Çetinkaya, B. (2024). Deprem Sonrası Genç Yetişkinlerin Gelecek Beklentisi ve Rekreatif Spora Katılım Motivasyonları Üzerine Bir Araştırma. Ulusal Spor Bilimleri Dergisi, 8(1), 16-27.
51. Zaleski, Z. (1996). Future Anxiety: Concept, Measurement and Preliminary Research. Personality and Individual Differences, 21(2), 165–174.