SAĞLIK BİLGİ TEKNOLOJİLERİNİN SAĞLIK EKONOMİSİNDEKİ ROLÜ: ULUSLARARASI ALANDA YAPILAN ÇALIŞMALARIN BİBLİYOMETRİK ANALİZİ

Öz

Sağlık bilgi teknolojilerinin sağlık ekonomisindeki etkinliğinin belirlemesi hem sağlık kuruluşları hem de profesyoneller tarafından yürütülecek çalışmalara yön vermesi açısından önem arz etmektedir. Bu nedenle, sağlık bilgi teknolojilerinin sağlık ekonomisindeki rolünü değerlendirmek için konunun genel eğilimlerini, öne çıkan araştırmaları, işbirlikçi yapıları, atıf ilişkilerini ve araştırma boşluklarını daha sistematik ve detaylı bir şekilde incelemek bu çalışmanın amacını oluşturmaktadır. Bu amaç doğrultusunda 1996-2025 yılları arasında Web of Science (WoS) veritabanında yer alan sağlık bilgi teknolojileri ve sağlık ekonomisi alanındaki ortak makaleler bibliyometrik analiz yöntemi ile değerlendirilmiştir. WoS veritabanında yer alan makaleler BibTeX formatında indirilip birleştirilmiş; analiz sürecinde ise Bibliometrix paketi ve R programlama dili web arayüzü Biblioshiny kullanılmıştır. Çalışma kapsamında, sağlık bilgi teknolojileri ve sağlık ekonomisi alanı için ayrı ayrı altı anahtar kelime kullanılarak, İngilizce dilinde 1.660 makale incelenmiştir. Araştırmanın sonucunda, bu alandaki makale sayısında 2013 yılından sonra artış görülmeye başlanmış olup, en yüksek makale sayısına 211 makale ile 2024 yılında ulaşılmıştır. Ayrıca bu alandaki öncü ülkeler ve kuruluşların Amerika Birleşik Devletleri, İngiltere ve Kanada gibi ülkelerde olduğu görülmektedir. Bu doğrultuda, Türkiye'nin literatüre katkısının diğer ülkelerle kıyaslandığında oldukça sınırlı olduğu tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Sağlık Hizmetleri
• Sağlık Ekonomisi
• Salık Bilgi Teknolojileri
• Bibliyometrik Analiz

THE ROLE OF HEALTH INFORMATION TECHNOLOGIES IN HEALTH ECONOMICS: A BIBLIOMETRIC ANALYSIS OF INTERNATIONAL STUDIES

Öz

Determining the effectiveness of health information technologies in health economics is crucial in guiding future studies conducted by healthcare institutions and professionals. Therefore, this study aims to systematically and comprehensively examine the general trends, prominent research, collaborative structures, citation networks, and research gaps regarding the role of health information technologies in health economics. To this end, co-authored publications in health information technologies and health economics indexed in the Web of Science (WoS) database between 1.996 and 2025 were analyzed using the bibliometric analysis method. Articles retrieved from the WoS database were downloaded in BibTeX format and merged; the analysis was carried out using the Bibliometrix package and the Biblioshiny web interface of the R programming language. Within the scope of the study, 1,660 articles published in English were examined based on six distinct keywords related to the fields of health information technologies and health economics. The findings indicate that the number of publications in this area began to increase after 2013, reaching its peak in 2024 with 211 articles. Moreover, leading countries and institutions contributing to the field were identified as being predominantly located in the United States, the United Kingdom, and Canada. In this context, it was determined that Türkiye’s contribution to the literature remains quite limited compared to other countries.

Anahtar Kelimeler

• Healthcare services
• Health Economics
• Health Information Technologies
• Bibliometric Analysis

Kaynakça

1. Abramo, G. ve D’Angelo, C.A. (2014). How Do You Define and Measure Research Productivity?. Scientometrics, 101, 1129–1144.
2. Acar, A. ve Yeğenoğlu, S. (2006). Sağlık Ekonomisi Perspektifinden Farmakoekonomi. Hacettepe University Journal of the Faculty of Pharmacy, (1), 39-56.
3. Asiimwe Kyomugisha, T. (2025). The Role of Health Economics in Shaping Policy Decisions. Research Invention Journal Of Law, Communication And Languages, 5(1):8-14.
4. Asker, V. ve Kılınç, Z. (2025). Financial and Operational Performance Analysis Using LOPCOW Based MARCOS Method: A Case Study of the Asian Airline Market. Journal of Mehmet Akif Ersoy University Economics and Administrative Sciences Faculty, 12(1), 246-270.
5. Bitlisli, F. ve Kıymık, H. (2022). Türkiye’de Konkordato Konusunda Yapılan Akademik Çalışmaların Bibliyometrik Analizi. D. Keleş (Ed.). İşletmecilik Alanındaki Çalışmaların Bibliyometrik Analizi içinde (ss. 53-70). Gazi Kitapevi.
6. Boztosun, D., Doğan, S. ve Adlı, F. (2022). Sağlık Ekonomisine Yönelik Alan Yazının Bibliyometrik Analiz Yöntemi ile Değerlendirilmesi. Fırat Üniversitesi Uluslararası İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 6(2), 1-22.
7. Camuz Berber, İ., Elipek, E. ve Yiğit, A. (2019). Sağlık Teknolojisi Değerlendirme Kapsamındaki Maliyet Etkililik Çalışmalarının Bibliyometrik Analizi. Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (34), 163- 180.
8. Cimino J. (2008). Infobuttons: Anticipatory Passive Decision Support. AMIA Annu Symp Proc. 1203e4.

9. Cleemput, I., Van Wilder, P., Vrijens, F., Huybrechts, M., ve Ramaekers, D. (2008). Guidelines for Pharmacoeconomic Evaluations in Belgium. Health Technology Assessment (HTA) (KCE Reports 78A
10. Çalışkan, G. ve Çınaroğlu, S. (2023). Yapay Zekânın Maliyet Etkililiğini İnceleyen Yayınların Bibliyometrik, Kelime Bulutu ve Duygu Analizi. Bilişim Teknolojileri Dergisi, 16(2), 151-165.
11. Çetin, B. (2022). Web of Science Veri Tabanında Hastanelerin Uluslararasılaşması ile İlgili Makalelerin Bibliyometrik Analizi. Uluslararası Sağlık Yönetimi ve Stratejileri Araştırma Dergisi, 8(2), 239-256.
12. Diğer, H. (2022). Sağlık Harcamaları Hakkında Yapılmış Akademik Çalışmaların Bibliyometrik Analizi. Finans Ekonomi ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 7(4), 669-688.
13. Donthu, N., Kumar, S., Mukherjee, D., Pandey, N. ve Lim, W.M. (2021). How to Conduct a Bibliometric Analysis: An Overview and Guidelines. Journal of Business Research, 133, 285-296.
14. Doulani, A.A. (2020). Bibliometric Analysis and Science Mapping of Scientific Publications of Alzahra University During 1986–2019. Libr. Hi Tech, 39, 915–935.
15. Dünya Bankası, (2008). OECD Sağlık Sistemi İncelemeleri: Türkiye. Ankara, Sağlık Bakanlığı.
16. Eke, E., Zeybek, M. ve Zeybek, D.Ö. (2020). Sağlık Yönetimi Alanında Ulusal ve Uluslararası Dergide Yayınlanan Makaleler Üzerine Bir Araştırma. SDÜ Sağlık Yönetimi Dergisi, 2(1), 1-10.
17. Ellegaard, O. ve Wallin, J.A. (2015). The Bibliometric Analysis of Scholarly Production: How Great is The Impact?. Scientometrics, 105, 1809-1831.
18. Erdal, N. ve Sivaslıoğlu, F. (2024). Hastane ve Sağlık Kurumları İşletme Yönetimi Lisansüstü Tezlerinin İçerik Analizi ile İncelenmesi. Istanbul Gelisim University Journal of Health Sciences, (22), 273-292.
19. Haydaroğlu, C. (2022). İktisat Alanında Sağlık Üzerine Yapılan Lisansüstü Tezlerin Bibliyometrik Analizi. Pearson Journal, 7(20), 1-17.
20. HIMSS (2025). Davies Award of Excellence. http://www.himss.org/davies/
21. Hillestad, R., Bigelow, J., Bower, A., Girosi, F., Meili, R., Scoville, R. ve Taylor, R. (2005). Can Electronic Medical Record Systems Transform Health Care? Potential Health Benefits, Savings, and Costs. Health Affairs, 24, 1103– 1117.
22. Junaid, S.B., Imam, A.A., Balogun, A.O., De Silva, L.C., Surakat, Y.A., Kumar, G., ve Mahamad, S. (2022). Recent Advancements in Emerging Technologies for Healthcare Management Systems: a Survey. MDPI In Healthcare 10(10), 1-45.
23. Kara, B. (2022). Covid-19 Pandemi Sürecinde Kullanılan Güncel Sağlık Bilişim Uygulamaları ve Yenilikçi Teknolojiler: İnsanlığa Katkıları ve Temel Kaygılar. Sağlık ve Toplum, 32(1), 33-52.
24. Mısırlıoğlu, A. ve Doğan, F. (2025). Uluslararası Literatürde Sağlık Yönetimi Alanında Yapılan Çalışmaların Kelime Bulutu Analizi ile İncelenmesi. International Journal of Social and Humanities Sciences Research (JSHSR), 12(115), 66-72.
25. Nangalia V., Prytherch D.R. ve Smith G.B. (2010). Health Technology Assessment Review: Remote Monitoring of Vital Signs-Current Status and Future Challenges. Crit Care, 14(5):233, 1-8.
26. Nieuwlaat R., Connolly S.J., Mackay J.A., Weise-Kelly, L., Navarro, T., Wilczynski, N.L., ve Haynes, R.B. (2011). Computerized Clinical Decision Support Systems for Therapeutic Drug Monitoring and Dosing: a Decision- Maker-Researcher Partnership Systematic Review. Implementation Sci,6:90, 1-14.
27. Passas, I. (2024). Bibliometric Analysis: the Main Steps. Encyclopedia, 4(2). 1014-1025.
28. Payne, T.H., Bates, D.W., Berner, E.S., Bernstam, E.V., Covvey, H.D., Frisse, M.E. ve Ozbolt, J. (2013). Healthcare Information Technology and Economics. Journal of the American Medical Informatics Association, 20(2), 212- 217.
29. Sağlık Bakanlığı. (2004). Türkiye Sağlık Bilgi Sistemi Eylem Planı. Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığı, Ankara.
30. Shea S., DuMouchel W. ve Bahamonde L. (1996). A Meta-Analysis of 16 Randomized Controlled Trials to Evaluate Computer-Based Clinical Reminder Systems for Preventive Care in The Ambulatory Setting. J Am Med Inform Assoc, 3(6), 399-409.
31. Stewart B.A., Fernandes S., Rodriguez-Huertas E., ve Landzberg, M. (2010). A Preliminary Look at Duplicate Testing Associated with Lack of Electronic Health Record Interoperability for Transferred Patients. J Am Med Inform Assoc, 17, 341-344.
32. Şahin, T. ve Ocak, S. (2019). Türkiye'de Sağlık Yönetimi Disiplininde Yürütülen Tezlerin Bibliyometrik Analizi. Hacettepe Sağlık İdaresi Dergisi, 22(3), 543-558.
33. Şenol, A. (2024). Sağlık Alanında 1986-2022 Yılları Arasında Türkiye’de Yayınlanmış Muhasebe İçerikli Lisansüstü Tezlerin Bibliyometrik Analizi. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 26(4), 1775-1788.
34. Tatonetti N.P., Denny J.C., Murphy S.N., Fernald, G.H., Krishnan, G., Castro, V., Yue, P., Tsau, P.S., Kohane, I., Roden, D.M. ve Altman, R.B. (2011). Detecting Drug Interactions from Adverse-Event Reports: Interaction between Paroxetine and Pravastatin Increases Blood Glucose Levels. Clin Pharmacol Ther, 90(1), 133-142.
35. Terzi, A. (2022). Sağlık Kurumlarında Yapılan Maliyet Çalışmaları ile İlgili Lisansüstü Tezlerin Analizi (2003-2021). Anadolu Akademi Sosyal Bilimler Dergisi, 4(1), 135-158.
36. Tunçsiper, Ç. (2023). Dijital Dönüşüm ve Sağlık Ekonomisi: Dijital Sağlık Üzerine Bibliyometrik Bir Analiz. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 12(1), 21-31.
37. Verma, S. ve Gustafsson, A. (2020). Investigating the Emerging COVID-19 Research Trends in The Field of Business and Management: A Bibliometric Analysis Approach. J. Bus. Res., 118, 253–261.
38. Wallin, J.A. (2005). Bibliometric Methods: Pitfalls and Possibilities. Basic & Clinical Pharmacology & Toxicology, 97(5), 261-275.
39. Yıldırım, A., Gerekli, İ., ve Bozkurt, İ. (2023). Sağlık Hizmetleri Finansmanı Alanındaki Lisansüstü Tezlerin Bibliyometrik Çerçevesi. ICONTECH Internatıonal Journal, 7(4), 47-60.
40. Yıldırım, S. ve Bostancı, S. (2022). Covid-19 Krizi Etkisinde Dijital Ekonomide Yaşanan Gelişmelere Yönelik Nitel Bir Yaklaşım. JOEEP: Journal of Emerging Economies and Policy, 7(1), 32-44.
41. Yiğit, A. Ve Yiğit, V. (2023). Sağlık Teknolojisi Değerlendirme: Bibliyometrik Bir Analiz. Eurasian Journal of Health Technology Assessment, 7(2), 87-105.
42. Yusof, M. M., Kuljis, J., Papazafeiropoulou, A., ve Stergioulas, L. K. (2008). An Evaluation Framework for Health Information Systems: Human, Organization and Technology-fit Factors (HOT-fit). International Journal of Medical Informatics, 77(6), 386-398.