IRAP IN INTEGRATED DISASTER RISK MANAGEMENT: A CASE STUDY OF ANKARA METROPOLITAN MUNICIPALITY

Öz

Natural disasters occurring in different regions of the world lead to the loss of millions of lives and properties, causing irreparable damage to the economic, social, and cultural structures of countries. Therefore, each country develops various policies and practices to minimize the effects of disasters, both present and potential. In this process, effective disaster management plays a crucial role.Disaster management, as a process, encompasses preparedness before a disaster occurs, taking risk-reducing measures, intervening during the disaster, and conducting recovery activities afterward. National and international policies and strategies are developed in disaster management. In this context, local government units play a significant role in the formulation of national policies. This study focuses on the authority and responsibilities of local government units, specifically municipalities, during the disaster process. Within the framework of the Disaster Risk Reduction Plan (DRRP), prepared by the Ankara Provincial Disaster and Emergency Directorate under the coordination of AFAD's Planning and Risk Reduction Department, the integrated disaster management analysis of the Ankara Metropolitan Municipality is aimed.

Anahtar Kelimeler

• Disaster
• Disaster Management
• Local Governments
• Ankara Metropolitan Municipality

BÜTÜNLEŞİK AFET YÖNETİMİNDE İRAP: ANKARA BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ

Öz

Dünyanın farklı bölgelerinde meydana gelen doğal afetler, milyonlarca can ve mal kaybına yol açmakta ve ülkelerin ekonomik, sosyal ve kültürel yapılarında geri döndürülemez yıkımlara sebep olmaktadır. Bu nedenle her ülke afetlerin açtığı veya açabileceği etkileri en aza indirmek amacıyla çeşitli politikalar ve uygulamalar geliştirmektedir. Bu süreçte ise etkili bir afet yönetimi büyük bir önem taşımaktadır. Afet yönetimi, bir süreç olarak; afet meydana gelmeden önce hazırlıklı olmayı, riskleri azaltıcı önlemler almayı, afet sonrasında ise müdahale etmeyi ve iyileştirme faaliyetlerini yürütmeyi kapsamaktadır. Afet yönetiminde hem ulusal hem de uluslararası düzeyde politikalar ve stratejiler oluşturulmaktadır. Bu bağlamda ulusal politikalar oluşturulmasında yerel yönetim birimlerinin önemli bir rol oynadığı görülmektedir. Bu çalışmada ise yerel yönetim birimi olan belediyelerin afet sürecindeki yetki ve sorumluluklarına odaklanılmaktadır. AFAD Planlama ve Risk Azaltma Dairesi tarafından oluşturulan ve Ankara Valiliği İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğü tarafından hazırlanan İl Afet Risk Planı (İRAP) çerçevesinde Ankara Büyükşehir Belediyesi’nin bütünleşik afet yönetim analizi yapılması amaçlanmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Afet
• Afet Yönetimi
• Yerel Yönetimler
• Ankara Büyükşehir Belediyesi.

Kaynakça

1. Alazab, M., & Alhyari, S. (2024). Industry 4.0 innovation: a systematic literature review on the role of blockchain technology in creating smart and sustainable manufacturing facilities. Information, 15(2), 78.
2. AFAD (2021). Açıklamalı Afet Yönetimi Terimleri Sözlüğü/Bütünleşik Afet Yönetimi. https://www.afad.gov.tr/aciklamali-afet-yonetimi-terimleri-sozlugu.
3. AFAD. (2019). Stratejik Plan 2019-2023.Türkiye Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı, Ankara.
4. AFAD. (2019). Türkiye Afet Müdahale Planı (TAMP). Türkiye Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı:. https://www.afad.gov.tr/kurumlar/afad.gov.tr/e_Kutuphane/Planlar/TAMP.pdf
5. Afet ve Acil Durum Müdahale Hizmetleri Yönetmeliği, T.C. Resmi Gazete, 28855, 18 Aralık 2013.
6. Akşam. (2021, 8 Aralık). Ankara’nın Beypazarı İlçesinde Yerlerinden Kopan Kayalar Evlerinden Üzerine Düştü. https://www.aksam.com.tr/foto-galeri/yasam/ankaranin-beypazari-ilcesinde-yerlerinden-kopan-kayalar- evlerin-uzerine-dustu/66360
7. Albrito, P. (2012). Making Cities Resilient: Increasing Resilience To Disasters At The Local Level. Journal Of Business Continuity And Emergency Planning, 5(4), 291-297.
8. Ankara Büyükşehir Belediyesi(2022,3Haziran). Sel ve Su Baskınları Raporu. https://www.ankara.bel.tr/akom/03-06-2022-sel-ve-su-baskinlari-raporu

9. Ankara Büyükşehir Belediyesi. (2022, 4 Aralık). Ankara’da Bir İlk: Afet Farkındalık Parkının Temeli Atıldı.https://www.ankara.bel.tr/haberler/ankara-da-bir-ilk-daha-afet-farkindalik-parki-nin-temeli-atildi- 15999
10. Ankara Haber. (2024, 1 Mayıs). Ankara’da Kuvvetli Sağanak Yağış: Metro ve Araçlar Su İçinde Kaldı. https://www.ankarahaber06.com.tr/ankara/ankarada-kuvvetli-saganak-yagis-metro-ve-araclar-su- icinde-kaldi-5076h
11. Azimli Çilingir, G. ve Örçen Güler, İ. (2020). Afet Politikalarında Risk Unsuru ve Afet Mevzuatında Risk Yönetimi, Uluslararası Yönetim Akademisi Dergisi, 3(1), 152-165.
12. Baskak, D. ve Büyüksaraç, A. (2021). Dünya’da ve Türkiye’de Afetlerde Acil Yardım Uygulamaları: Batman İli Örneği. Paramedik ve Acil Sağlık Hizmetleri Dergisi, 2(2), 68-83.
13. Birgün Gazetesi. (2020, 13 Aralık). Yavaş, Deprem Afet Planlarını Anlattı: Her Bina İçin Kimlik Kartı Oluşturulacak.
14. Can, İ. (2020). Giriş Niyetine-Afet Sosyolojisine Alan Açma Çabası. İslam Can (Ed.) Konya: Çizgi Kitabevi.
15. Carter, W. N. (2008). Disaster Management-A Disaster Manager’s Handbook. Mandaluyong: Asian Development Bank.
16. Coetzee, C. ve Van Niekerk, D. (2012). Tracking the Evolution of the Disaster Management Cycle: A General System Theory Approach. Jàmbá: Journal of Disaster Risk Studies, 4(1), 1-9.
17. Erkal, T. ve Değerliyurt, M. (2011). Türkiye’de Afet Yönetimi. Doğu Coğrafya Dergisi, 14(22), 147-164.
18. Erkan, A. E. (2010). Afet Yönetiminde Risk Azaltma ve Türkiye’de Yaşanan Sorunlar, DPT Uzmanlık Tezleri, Ankara.
19. Erkan, B. B. (2007). Türkiye’de Doğal Afet Risk Yönetimi Eğitimi. Ankara: TMMOB Afet Sempozyumu Bildiriler Kitabı
20. European Commision- Vademecum. (2019, 5 Aralık). France-Disaster Management Structure. https://ec.europa.eu/echo/civil_protection/civil/vademecum/fr/2-fr-1.html#over
21. European Commision-Vademecum. (2019, 5 Aralık). Netherlands- Disaster Management Structure. https://ec.europa.eu/echo/civil_protection/civil/vademecum/nl/2-nl-1.html#over
22. Gazete Kalem. (2022, 4 Nisan). Ankara Büyükşehir’den, Mahalle Bazlı ve Apartman Görevlileri Afet Farkındalık Eğitimi. https://www.ankara.bel.tr/haberler/abbnin-mahalle-bazli-ve-apartman-gorevlilerine-yonelik-afet- farkindalik-egitimine-yogun-ilgi-15449
23. Genç, F. N. (2021). Kriz Yönetimi ve Covid-19 Pandemisi. Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
24. Genç, F. N. (2012). Türkiye’de Afet Yönetim Politikalarının Dönüşümü, Kamu Politikası Kuram ve Uygulama. M. Yıldız ve M. Z. Sobacı (ss.498-519),Ankara: Adres Yayınları,
25. Good, M. (2016). Shaping Japan’s disaster heritage. In Matsuda, A and Mengoni, L. E. (eds.) Reconsidering cultural heritage in East Asia. London: Ubiquity Press.
26. Gölbaşı Belediyesi 2022 Mali Yılı Faaliyet Raporu, (2022). https://www.ankaragolbasi.bel.tr/uploads/faaliyetraporu_v/golbasi-fr-2022-web.pdf.
27. Gölbaşı Belediyesi. ( 2025, 11 Şubat). Gölbaşı Belediyesi'nde Personele Yangınla Mücadele Eğitimi, https://www.ankaragolbasi.bel.tr/haberler/golbasi-belediyesinden-personeline-yangin-mucadele-egitimi- 91042
28. Haberler.com. (2022, 7 Haziran). Ankara Büyükşehir, Birleşmiş Milletler’in ‘MCR2030’ Afet Yönetimi Programına Üye oldu. https://www.ankara.bel.tr/haberler/abb-birlesmis-milletler-in-mcr2030-afet-yonetimi- programina-uye-oldu-15654
29. Haberler.com. (2024, 30 Nisan). Ankara'da Kuvvetli Yağış Sonrası Metroyu Su Bastı! O Anlar Kamerada https://www.haberler.com/guncel/baskentte-kuvvetli-yagis-evler-su-basti-araclar-mahsur-kaldi- 17282821-haberi/
30. Henstra, D. (2010). Evaluating Local Government Emergency Management Programs: What Framework Should Public Managers Adopt?. Public Administration Review, 70(2), 236–246.
31. Hevacıoğlu, İ. H., Trabzon, L., Şener, S. M., Azime ve Kadıoğlu, M. (2005). Ulusal Acil Durum Yönetim Modeli Araştırması. İstanbul: İTÜ Press.
32. İRAP (İl Risk Azaltma Planı). (2021). T.C. Ankara İl Valiliği İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğü. Ankara.
33. Kadıoğlu, M (2008). Modern, Bütünleşik Afet Yönetiminin Temel İlkeleri. M. Kadıoğlu ve E. Özdamar (Ed.) Afet Zararlarını Azaltmanın Temel İlkeleri (ss. 1-34), JICA Türkiye Ofis Yayınları
34. Kadıoğlu, M. (2011). Afet Yönetimi Beklenilmeyeni Beklemek, En Kötüsünü Yönetmek. İstanbul: Marmara Belediyeler Birliği Yayını.
35. Kerman, U., Altan, Y., Aktel, M. ve Öztop, S. (2012). Belediyelerde Stratejik Planlama: Ege Bölgesi İl Belediyeleri Örneği. İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 17(2) , 1-15
36. Kızılcahamam Belediyesi, Yangın Müdahale Pisti. https://www.kizilcahamam.bel.tr/ProjeDetayi/Yangin- Mudahale-Helikopter-Pisti/77
37. Korkın, E. ve Öztop, S. (2022). Büyükşehir Belediyeleri Stratejik Planlarında Afet Yönetimi. Medeniyet Araştırmaları Dergisi, 7(1) , 61-75.
38. Macit, İ. (2016). Bütünleşik Afet Yönetiminde Boyce-Codd Form Yöntemi ile GLIDE İçerikli Veritabanı Oluşturulması. Çukurova Üniversitesi Mühendislik-Mimarlık Fakültesi Dergisi, 31(1), 191-202.
39. March, G. (2002). Natural Disasters and the İmpacts on Health. Scientific publication:The University of Western Ontari Faculty of Medicine and Dentistry Summer Student with ICLR
40. Mauroner, O. ve Heudorfer A. (2016). Social Media İn Diaster Management: How Social Media İmpact The Work Of Volunteer Groups And Aid Organisations İn Diaster Preparation And Response. Int. J. Emergency Management, 12(2).
41. Maya, İ. ve Çalışkan, C. (2016). Dünyada Lisans Derecesi Düzeyinde Afet Eğitimi ve Öğretimi Yapan Programların Değerlendirilmesi ve Türkiye Örneği. International Periodical for the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, 11(9), 579-604.
42. NTV.(2024, 1 Mart). Ankara'da Sağanak ve Dolu: Araçlar Yolda Kaldı, Ev ve İşyerlerini Su Bastı . https://www.ntv.com.tr/galeri/turkiye/ankarada-saganak-ve-dolu-araclar-yolda-kaldi-ev-ve-isyerlerini- su-basti,ghWb3_X3cESbJjMkWlPO-Q/LxBhTwldpU6ChFJ9pxXLWA
43. Özdemir, A. (2021). Kocaeli Büyükşehir Belediyesinin Afetlere Yönelik Hizmetlerinin Değerlendirilmesi: Nitel Bir Çalışma (Doktora Tezi) Gümüşhane Üniversitesi, Gümüşhane.
44. Özdikmen, T. (2020). Afet ve Acil Durum Yönetimi (4. Baskı). Ankara: Seçkin Yayıncılık.
45. Özkan, B. ve Çetinkaya Kutun, F. (2021). Afet Psikolojisi. Sağlık Akademisyenleri Dergisi, 8(3) , 249-256.
46. Özler, M. (2021). Kamu Yönetimi Bağlamında Afete Dirençli Toplum ve Bütünleşik Afet Risk Yönetimi. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 7(3) , 901-917.
47. Özyer, Y. ve Dinçer, S. (2020). Afetlerde Hemşirelerin Psikolojik İlk Yardım Rolleri. IBAD Sosyal Bilimler Dergisi, (7) , 198-206.
48. Perry, R. W. (2003). Incident Management Systems in Disaster Management. Disaster Prevention and Management, 12(5) , 405-411.
49. Phillips, B. D., Neal, D. M. ve Webb, G. R. (2012). Introduction to Emergency Management. Boca Raton: CRC Press
50. Said, B. ve Vico, CLC. (2019). The Knowledge, Skill Competencies,and Psychological Preparedness of Nurses for Disasters:A Systematic Review. International Emergency Nursing, (48).
51. Schroeder, A., Wamsley, G. ve Ward. (2001). The Evolution of Emergency in America: From a Painful Past to a Promising but Uncertain Future. A. Farazmand, Handbook of Crisis and Emergency Management, 357-392.
52. Şahan, C. ve Dinç, A. (2021). Afet Eğitim Merkezinde Yapılan Afet Eğitimlerinin Ortaokul Öğrencileri Üzerindeki Etkisinin İncelenmesi. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 58, 478-500.
53. Şengün, H. (2018). Afet Yönetimin Kurumsal Yapısı ve Afet Hukuku. Hayriye Şengün, Seçil Gül Meydan Yıldız ve Binali Tercan (Ed.)Ankara: Palme Yayınevi.
54. Şengün, H. ve Temiz, A. (2022). Afet Yönetimi ve Karabük. TMMMOB Afet Sempozyumu, 261- 278.
55. T.C. Kalkınma Bakanlığı. (2014). Onuncu Kalkınma Planı (2014-2018) Afet Yönetiminde Etkinlik. Özel İhtisas Komisyon Raporu, Ankara.
56. Taş, N. (2003). Yerleşim Alanlarında Olası Deprem Zararlarının Azaltılması. Uludağ Üniversitesi Mühendislik- Mimarlık Fakültesi Dergisi, 8 (1), 225-231.
57. Temiz, S. (1998). Afet- Afet Türleri ve Afette Karşılaşılan Sorunlar. Sivil Savunma Dergisi,151,24.
58. Uluğ, A. (2009). Nasıl Bir Afet Yönetimi?,TMMOB İZMİR KENT SEMPOZYUMU, http://www.tmmobizmir.org/? page_id=1379
59. Varol A. (2019). Afet Yönetimi, Afet Eğitimi ve Afet Farkındalığı: Amerika Örneği. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 29(1): 193-204.
60. Wilkinson, E. (2012). Why “small is beautiful” in municipal disaster risk reduction: Evidence from the Yucatán peninsula. Mexico. Environmental Hazards, 11(2), 155-171.
61. Yavuz, F. ve Keleş R., Geray, C. (1978). Şehircilik: Sorunlar, Uygulama ve Politika. Ankara: SBF
62. Yılmaz, O.K. (2018). Türkiye’de Yerel Yönetim Birlikleri: Coğrafi Bölge Belediye Birlikleri Üzerine Bir Araştırma ve Model Önerisi. Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi, 6 (15), 731-752.
63. 5902 Sayılı Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunu, T.C. Resmi Gazete, 27261, 17 Haziran 2009.
64. 6306 Sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun, T.C. Resmi Gazete, 28498, 15 Aralık 2012.