YOĞUN BAKIM ÜNİTESİNE ALINAN YENİDOĞAN BEBEKLERİN EBEVEYNLERİ: SOSYODEMOGRAFİK ÖZELLİKLERİ, STRES DÜZEYLERİ VE PSİKOPATOLOJİLERİ İLE İLGİLİ KARŞILAŞTIRMALI BİR ANALİZ

Öz

AMAÇ: Yenidoğan döneminde bebeklerin Yenidoğan Yoğun Bakım Ünitesi (YYBÜ)’ ne yatışları özellikle anne ve babaları için oldukça sancılı ve zorlu bir süreçtir. Çalışmamızda yenidoğan döneminde yoğun bakım yatışı olan bebeklerle, doğdukları andan itibaren anne-baba yanına verilen bebeklerin anne-baba stres düzeyleri ve ebeveyn psikopatolojilerini karşılaştırmayı amaçladık. Ayrıca anne babaların bu süreci daha iyi yönetebilmeleri adına değiştirilmesi ya da uygulanması gereken parametreleri belirlemek de amaçlarımız arasındadır. GEREÇ VE YÖNTEM: : Ocak 2023 - Haziran 2023 tarihleri arasında üçüncü basamak bir sağlık kuruluşu YYBÜ’ne yatışı olan 43 bebeğin ebeveynleri ile yenidoğan ve direk anne yanına verilen 103 bebeğin ebeveynleri değerlendirmeye alınmış, kendilerine çalışmacılar tarafından hazırlanan Sosyodemografik Veri Formu, Anne-Baba Stres Ölçeği, Durumluk-Sürekli Kaygı Envanteri (STAI Form TX-I ve TX-II) ile Belirti Tarama Testi (SCL-90-R) doldurtulmuştur. BULGULAR: YYBÜ grubu bebeklerin doğum haftası ve doğum kilosu medyanı kontrol grubuna göre daha düşük bulunurken (sırasıyla; p<0.001, p=0.038)annelerinin düşük doğum yapma öyküsü yüksek bulunmuştur (p=0.002). Ayrıca YYBÜ grubu bebeklerin babalarının çalışma durumu anlamlı düzeyde düşük bulunurken (p=0.022), babalarında fiziksel sağlık sorunu bulunma oranı yüksek bulunmuştur (p=0.017). YYBÜ grubu bebeklerin annelerinin SCL-90-Depresyon alt-skoru medyanı ile SCL-90-Kişilerarası duyarlılık alt-skoru medyanı yüksek bulunmuştur (sırasıyla; p=0.019, p=0.046). SONUÇ: Babanın çalışmama ve fiziksel hastalığa sahip olma durumları ailenin ekonomik sürecini etkileyebileceğinden gebelik öncesi ve süresince gerekli takip ve kontrollerde aksaklıklar ile bebeğin sağlık sürecinin etkilenmesine sebep olabileceği, sonuçta YYBÜ için dolaylı bir risk faktörü olarak değerlendirilmiştir. Ayrıca YYBÜ’nde kalan bebeklerin annelerinde depresyon, kişiler arası duyarlılık gibi birtakım mental problemlerin de takibi önemlidir. Çalışmamız özellikle ailenin destek sisteminin güçlenmesinin, aile içi ekonomik güvencenin oluşturulmasının ve ebeveynin sağlık hizmetlerinden en iyi şekilde faydalanabilmesinin önemini vurgulamaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Yenidoğan yoğun bakımı
• Ebeveynlik
• Ruh Sağlığı.

PARENTS OF NEWBORNS ADMITTED TO THE NEONATAL INTENSIVE CARE UNIT: A COMPARATIVE ANALYSIS OF SOCIODEMOGRAPHIC CHARACTERISTICS, STRESS LEVELS, AND PSYCHOPATHOLOGIES

Öz

OBJECTIVE: Admission of infants to the Neonatal Intensive Care Unit (NICU) during the neonatal period constitutes a distressing and challenging experience for parents. In our study, we aimed to compare parental stress levels and psychopathologies between infants admitted to the NICU during the neonatal period and infants roomed-in with parents from birth. Additionally, to identify parameters that need to be modified or implemented to better manage this process for parents is among our aims. MATERIAL AND METHODS: Parents of 43 infants admitted to a tertiary care NICU and parents of 103 infants roomed-in with direct maternal care from January 2023 to June 2023 were included in the study. They were assessed using a Sociodemographic Data Form, Parental Stress Scale, State-Trait Anxiety Inventory (STAI Form TX-I and TX-II), and Symptom Checklist-90-Revised (SCL-90-R) administered by the researchers. RESULTS: The median gestational age and birth weight of infants in the NICU group were lower compared to the control group (p<0.001)(p=0.038), and a higher incidence of maternal history of preterm birth was found in the NICU group (p=0.002). Additionally, the NICU group had significantly lower paternal employment status (p=0.022) and a higher incidence of paternal physical health problems (p=0.017). The median SCL-90-Depression subscale score and SCL-90-Interpersonal Sensitivity subscale score were higher in mothers of infants in the NICU group (p=0.019)(p=0.046). CONCLUSIONS: The father's unemployment and physical illness can affect the family's economic situation, leading to disruptions in prenatal and perinatal care, which may affect the infant's health outcome, ultimately posing an indirect risk factor for NICU admission. Moreover, monitoring mental health problems such as depression and interpersonal sensitivity in mothers of NICU infants is crucial. Our study emphasizes the importance of strengthening the support system for families, establishing economic security within the family, and ensuring optimal utilization of health services by parents.

Anahtar Kelimeler

• Neonatal Intensive Care
• Parenting
• Mental Health.

Kaynakça

1. 1. Chawanpaiboon S, Vogel JP, Moller AB, et al. Global, regional, and national estimates of levels of preterm birth in 2014: a systematic review and modelling analysis. The Lancet global health. 2019;7(1):37-46.
2. 2. Caporali C, Pisoni C, Gasparini L, et al. A global perspective on parental stress in the neonatal intensive care unit: a meta-analytic study. Journal of Perinatology. 2020;40(12):1739-52.
3. 3. Hartzell G, Shaw RJ, Givrad S. Preterm infant mental health in the neonatal intensive care unit: A review of research on NICU parent‐infant interactions and maternal sensitivity. Infant Mental Health Journal. 2023;44(6):837-56.
4. 4. Al Maghaireh DaF, Abdullah KL, Chan CM, et al. Systematic review of qualitative studies exploring parental experiences in the Neonatal Intensive Care Unit. Journal of Clinical Nursing. 2016;25(19-20):2745-56.
5. 5. Alkozei A, McMahon E, Lahav A. Stress levels and depressive symptoms in NICU mothers in the early postpartum period. The Journal of Maternal-Fetal & Neonatal Medicine. 2014;27(17):1738-43.
6. 6. Busse M, Stromgren K, Thorngate L, Thomas KA. Parents' responses to stress in the neonatal intensive care unit. Critical Care Nurse. 2013;33(4):52-9.
7. 7. Yu X, Zhang J, Yuan L. Chinese parents' lived experiences of having preterm infants in NICU: A qualitative study. Journal of Pediatric Nursing. 2020;50:48-54.
8. 8. Aagaard H, Hall EO. Mothers' experiences of having a preterm infant in the neonatal care unit: a meta- synthesis. Journal of Pediatric Nursing. 2008;23(3):26-36.

9. 9. Heermann JA, Wilson ME, Wilhelm PA. Mothers in the NICU: outsider to partner. Pediatric Nursing. 2005;31(3):176.
10. 10. Murthy S, Guddattu V, Lewis L, et al. Stressors and support system among parents of neonates hospitalised with systemic infections: qualitative study in South India. Archives of Disease in Childhood. 2021;106(1):20-9.
11. 11. Siva N, Phagdol T, S Nayak B, et al. Stress and stressors experienced by the parents of high‐risk neonates admitted in neonatal intensive care unit: Systematic review and meta‐analysis evidence available from India. Stress and Health. 2024;40(2):e3301.
12. 12. Roque ATF, Lasiuk GC, Radünz V, Hegadoren K. Scoping review of the mental health of parents of infants in the NICU. Journal of Obstetric, Gynecologic & Neonatal Nursing. 2017;46(4):576-87.
13. 13. Shaw RJ, Deblois T, Ikuta L, et al. Acute stress disorder among parents of infants in the neonatal intensive care nursery. Psychosomatics. 2006;47(3):206-12.
14. 14. Segre LS, McCabe JE, Chuffo-Siewert R, et al. Depression and anxiety symptoms in mothers of newborns hospitalized on the neonatal intensive care unit. Nursing Research. 2014;63(5):320-32.
15. 15. Zelkowitz P, Bardin C, Papageorgiou A. Anxiety affects the relationship between parents and their very low birth weight infants. Infant Mental Health Journal: Official Publication of the World Association for Infant Mental Health. 2007;28(3):296-313.
16. 16. Bonacquisti A, Geller PA, Patterson CA. Maternal depression, anxiety, stress, and maternal-infant attachment in the neonatal intensive care unit. Journal of Reproductive and Infant Psychology. 2020;38(3):297-310.
17. 17. Fadime K, Kontaş A, Gamzenur C, Gümüştekin Ö. Yenidoğan Yoğun Bakim Ünitesine Yatirilan Bebeklerin Ebeveynlerinde Stres Düzeyi Ve İlişkili Faktörler. Yoğun Bakım Hemşireliği Dergisi. 2022;26(1):1-8.
18. 18. Keklikçi Y, Dorum BA, Vatansever A. Yenidoğan yoğun bakım ünitesinde bebeği yatan ailelerin stres düzeyleri ve baş etme yöntemleri. Van Tıp Dergisi. 2020;27(2):160-5.
19. 19. Yayan EH, Özdemir M, Düken ME, Yeliz S. Yenidoğan yoğun bakım ünitesinde bebeği yatan ebeveynlerin stres düzeylerinin belirlenmesi. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi. 2019;8(1):82-9.
20. 20. Abidin R. Parenting stress index-fourth edition (PSI-4). Lutz, FL: Psychological Assessment Resources. 2012.
21. 21. Özmen SK, Özmen A. Anne baba stres ölçeğinin geliştirilmesi. Milli Eğitim Dergisi. 2012;42(196):20-35.
22. 22. Spielberger CD, Gonzalez-Reigosa F, Martinez-Urrutia A, Natalicio LF, Natalicio DS. The state-trait anxiety inventory. Interamerican Journal of Psychology. 1971;5:3 -4.
23. 23. Derogatis LR, Rickels K, Rock AF. The SCL-90 and the MMPI: A step in the validation of a new self-report scale. The British Journal of Psychiatry. 1976;128(3):280-9.
24. 24. Dag I. The reliability and validity of the Symptom Check List (SCL-90-R) for university students. Turk Psikiyatri Dergisi. 1991;2:5-12.
25. 25. Kılıç M. Belirti Tarama Listesi (SCL-90-R)'nin geçerlilik ve güvenirliği. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi. 1991;1(2):45-52.
26. 26. Preyde M, Ardal F. Effectiveness of a parent "buddy" program for mothers of very preterm infants in a Neonatal Intensive Care Unit. Cmaj. 2003;168(8):969-73.
27. 27. Meriç Avci S. Hacettepe üniversitesi Hastanesinde bebekleri yenidoğan yoğun bakım ünitesinde yatan ve yatmayan annelerin riskli gebelik ve doğum öncesi bakımı yönünden karşılaştırılması: Sağlık Bilimleri Enstitüsü; 2011.
28. 28. Yılmaz Ç. Havacılık sektöründe vardiyalı ve normal mesaili çalışanların bazı demografik değişkenlere göre SCL 90 açısından incelenmesi Çağ Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü 2016.