HASTALAR MI, SAĞLIKLI BİREYLER Mİ ? GÜNEŞ KORUYUCULAR ÜZERİNE BİLGİ, TUTUM VE DAVRANIŞLARIN KARŞILAŞTIRILMASI

Öz

AMAÇ: Bu çalışmanın amacı dermatoloji polikliniğine başvuran dermatolojik hastaların (akne, ürtiker, psöriazis, egzama) ve sağlıklı kontrol grubunun güneş koruyucu kullanımı üzerine bilgi, tutum ve davranışlarını kıyaslamaktır.
GEREÇ VE YÖNTEM: Bu çalışma Dermatoloji polikliniğine başvuran 186 hasta ve 198 sağlıklı gönüllü ile yapılan gözlemsel ve kesitsel bir çalışmadır. Katılımcılardan kolay anlaşılan, 10-15 dakika içinde rahatlıkla cevaplanabilen sorulardan oluşan anket formunu doldurması istendi. Anket formu, uzman görüşlerinden ve benzer çalışmalardan yararlanılarak hazırlandı. Anket, 3 bölüm ve 35 sorudan oluşmaktaydı. Soruların 24 tanesi çoktan seçmeli, 11 tanesi doğru yanlış sorusuydu.
BULGULAR: Bu çalışmada hem hasta hem de kontrol grubunda kadınların daha çok katılım sağladığı görüldü. Dermatolojik hastalığı olan grubun kontrol grubuna göre düzenli olarak güneşten korunmaya daha fazla önem verdiğini göstermektedir. Hasta grup arasında düzenli güneş koruyucu kullanımı aknesi olan grupta diğerlerinden anlamlı olarak yüksekti (%63,6). Katılımcıların güneş koruyucu bilgi düzeylerine bakıldığında genel olarak dermatolojik hastalığı olan grubun sorulara daha yüksek oranda doğru cevap verdiği ve bu açıdan akne hastalarının bilgi düzeyinin genel olarak diğer hastalardan daha fazla olduğu görüldü. Hasta gruplarında güneş koruyucu seçiminde en çok dikkate alınan üç faktörün SPF seviyesi, cilt tipi ve dermatolojik onay olduğu görüldü. Kontrol grubunda ise güneş koruyucu seçiminde en çok dikkate alınan faktörlerin SPF seviyesi, cilt tipi, fiyat ve marka olduğu görüldü. Güneşten koruyucu krem kullanmaya başlama kararı ardındaki etkenlere bakıldığında her iki grupta da sağlıklı cilt görünümü elde etmek en yüksekti.
SONUÇ: Dermatolojik hastalığı olanların ve özellikle aknesi olanların daha düzenli ve doğru bir şekilde güneş koruyucu kullandığı ve bilgi düzeylerinin kontrol grubuna göre daha yüksek olduğu görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

• Bilgi
• Davranış
• Güneş koruyucu
• Tutum

PATIENTS OR HEALTHY INDIVIDUALS ? COMPARISON OF KNOWLEDGE, ATTITUDES AND PRACTICES ON SUNSCREEN

Öz

OBJECTIVE: The aim of this studay is to compare the knowledge, attitudes and practices of dermatological patients (acne, urticaria, psoriasis, eczema) who applied to the dermatology outpatient clinic and the healthy control group on sunscreen use.
MATERIAL AND METHODS: This study is an observational and cross-sectional study conducted with 186 patients and 198 healthy volunteers who presented to the Dermatology outpatient clinic. Participants were asked to fill out a Complete a questionnaire form consisting of questions that were easy to understand and could be answered within 10-15 minutes. The questionnaire form was prepared by using similar studies in the literature and expert opinions. The questionnaire consisted of 3 sections and 35 questions. 24 of the questions were multiple choice and 11 were true-false questions.
RESULTS: In this studyWomen constituted the majority of participants more in both the patient and control groups. It shows that the group with dermatological diseases attaches more importance to regular sun protection compared to the control group. Regular sunscreen use among the patient group was significantly higher in the group with acne than in the others (63.6% )When the participants' sunscreen knowledge levels were examined, it was seen that the group with dermatological diseases generally had higher correct response rates .to the questions and in this respect, the knowledge level of acne patients was generally higher than other patients. It was seen that the three most considered factors in sunscreen selection in the patient groups were SPF level, skin type and dermatological approval. In the control group, it was seen that the most considered factors in sunscreen selection were SPF level, skin type, price and brand. When the factors behind the decision to start using sunscreen were examined, it was seen that achieving a healthy skin appearance was the highest in both groups.
CONCLUSIONS: Individuals with dermatological diseases, particularly those with acne, used sunscreen more regularly and appropriately and demonstrated higher knowledge levels compared with the control group.

Anahtar Kelimeler

• Knowledge
• Attitude
• Sunscreen
• Practice

Kaynakça

1. 1. D'Orazio J, Jarrett S, Amaro-Ortiz A, Scott T. UV radiation and the skin. Int J Mol Sci. 2013;14(6):12222-48.
2. 2. Kullavanijaya P, Lim HW. Photoprotection. J Am Acad Dermatol. 2005;52(6):937-58.
3. 3. Guan LL, Lim HW, Mohammad TF. Sunscreens and Photoaging: A Review of Current Literature. Am J Clin Dermatol. 2021;22(6):819--28.
4. 4. Low QJ, Teo KZ, Lim TH, et al. Knowledge, attitude, practice and perception on sunscreen and skin cancer among doctors and pharmacists. Med J Malaysia. 2021;76(2):212-7.
5. 5. Breakell T, Kowalski I, Foerster Y, et al. Ultraviolet Filters: Dissecting Current Facts and Myths. J Clin Med. 2024;13(10):2986.
6. 6. Terzi S, Başak PY, Erturan İ. Evaluation of knowledge, attitude, and behavior about harmful effects of the sun and sun protection among patients attending an outpatient clinic. Turkderm 2017;51(1):2-6.
7. 7. Vasicek BE, Szpunar SM, Manz-Dulac LA. Patient Knowledge of Sunscreen Guidelines and Frequency of Physician Counseling: A Cross-sectional Study. J Clin Aesthet Dermatol. 2018;11(1):35-40.
8. 8. Chapagain K, Rauniar GP. Sunscreen Use among Medical Undergraduate Students in a Medical College: A Descriptive Cross-sectional Study. JNMA J Nepal Med Assoc. 2022;60(245):35-9.

9. 9. Al-Balbeesi A, AlMukhadeb E, BinMayouf M, et al. Dermatology Patients' Knowledge of Sunscreen Guidelines at a University Hospital in Saudi Arabia. Clin Cosmet Investig Dermatol. 2022;15:2915-23.
10. 10. Gutiérrez-Manzanedo JV, González-Montesinos JL, Aguilera-Arjona J, et al. Ultraviolet sun exposure and sun protection behaviors in outdoor rock climbers. Photochem Photobiol Sci. 2023;22(12):2817-26.
11. 11. Agarwal K, Barua S, Podder I. Knowledge, attitude, practice and perception towards effects of sun exposure and sunscreen use among medical and non-medical university students: A cross-sectional, comparative study from eastern India. Australas J Dermatol. 2022;63(1):109-11.
12. 12. Awadh AI, Jamshed S, Elkalmi RM, Hadi H. The use of sunscreen products among final year medicine and pharmacy students: a cross-sectional study of knowledge, attitude, practice, and perception. J. Res. Pharm. Pract. 2016;5:193.
13. 13. AlGhamdi KM, AlAklabi AS, AlQahtani AZ. Knowledge, attitudes and practices of the general public toward sun exposure and protection: A national survey in Saudi Arabia. Saudi. Pharm. J. 2016;24:652–7.
14. 14. Sarac G, Tetik BK, Sener S. Determination of sunscreen and cosmetic product use awareness in adolescents. Ann. Med. Res. 2019;26:236–9.