Derleme

GEBELİKTE AĞIR METALLERİN VE ORGANOFOSFATLARIN SAĞLIK ÜZERİNE ETKİLERİ

Cilt: 27 Sayı: 3 20 Temmuz 2026
PDF İndir
EN TR

GEBELİKTE AĞIR METALLERİN VE ORGANOFOSFATLARIN SAĞLIK ÜZERİNE ETKİLERİ

Öz

Ağır metallerin anne karnında gelişmekte olan fetüs üzerindeki etkileri; maruz kalma süresi, maruziyet düzeyi ve genetik faktörlere bağlı olarak değişiklik göstermektedir. Cıva, kurşun, kadmiyum, arsenik ve selenyum gibi ağır metallere maruziyet, fetal nöronal gelişimi bozarak kalıcı hasarlara yol açabilmektedir. Bunun yanı sıra, ağır metaller ve organofosfatlar DNA hasarına neden olabilmekte, erken doğum veya düşük riskini artırabilmekte, hormonal dengeyi bozarak çeşitli gelişimsel anomalilere zemin hazırlayabilmektedir. Gebelik döneminde ağır metallere maruz kalmanın, doğum ağırlığı, boy uzunluğu ve baş çevresi gibi fiziksel gelişim göstergeleri üzerinde de olumsuz etkileri bildirilmektedir. Gebe kadınlar; çevresel kirleticiler (örneğin egzoz gazları, endüstriyel atıklar), kozmetik ürünler (saç boyası, makyaj malzemeleri) ve özellikle deniz ürünleri yoluyla ağır metal ve organofosfatlara maruz kalabilmektedir. Mesleki veya çevresel yollarla maruz kalan kadınlarda ise, doğum süreciyle ilişkili ya da doğum sonrası dönemde bebekte kalıcı sağlık sorunları gözlenebilmektedir. Bu nedenle, gebelikte ağır metal ve organofosfat maruziyeti hem anne hem de fetüs sağlığı açısından kritik öneme sahiptir. Bu derlemenin amacı, gebelik döneminde ağır metaller ve organofosfatlara maruz kalmanın kısa ve uzun vadeli etkilerini incelemeyi ve bu risklere karşı alınabilecek önlemleri değerlendirmektir.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Bu çalışmada herhangi bir fon veya destekten yararlanılmamıştır.

Kaynakça

  1. 1. Gibbs RS, Karlan B, Haney A, Nygaard ID, Danforth S. Obstetrics and Gynecology. 9th ed. Lippincott Williams & Wilkins; access date : 2008. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC8958341/
  2. 2. Bauer JA, Romano ME, Jackson BP, et al. Associations of perinatal metal and metalloid exposures with early child behavioral development over time in the New Hampshire Birth Cohort Study. Expo Health. 2024;16(1):135- 48.
  3. 3. World Health Organization. Trace Elements in Human Nutrition and Health. Geneva: WHO; 1996:105-22.
  4. 4. Balali-Mood M, Naseri K, Tahergorabi Z, et al. Toxic mechanisms of five heavy metals: mercury, lead, chromium, cadmium, and arsenic. Front Pharmacol. 2021;12:643972.
  5. 5. Alexander BT, Dasinger JH, Intapad S. Low birth weight: impact on women’s health. Clin Ther. 2014;36(12):1913.
  6. 6. Gundacker C, Fröhlich S, Graf-Rohrmeister K, et al. Perinatal lead and mercury exposure in Austria. Sci Total Environ. 2010;408(23):5744-9.
  7. 7. Espart A, Artime S, Tort-Nasarre G, Yara-Varón E. Cadmium exposure during pregnancy and lactation: materno-fetal and newborn repercussions of Cd(II), and Cd–metallothionein complexes. Metallomics. 2018;10(10):1359-67.
  8. 8. Ju MJ, Oh J, Choi YH. Changes in air pollution levels after COVID-19 outbreak in Korea. Sci Total Environ. 2021;750:141521.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Beslenme ve Diyetetik (Diğer)

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

20 Temmuz 2026

Gönderilme Tarihi

2 Mayıs 2025

Kabul Tarihi

10 Şubat 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 27 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Kahraman, S., Sarı, C., & Karslı, E. (2026). GEBELİKTE AĞIR METALLERİN VE ORGANOFOSFATLARIN SAĞLIK ÜZERİNE ETKİLERİ. Kocatepe Tıp Dergisi, 27(3), 419-426. https://doi.org/10.18229/kocatepetip.1689477
AMA
1.Kahraman S, Sarı C, Karslı E. GEBELİKTE AĞIR METALLERİN VE ORGANOFOSFATLARIN SAĞLIK ÜZERİNE ETKİLERİ. KTD. 2026;27(3):419-426. doi:10.18229/kocatepetip.1689477
Chicago
Kahraman, Sevde, Ceylin Sarı, ve Eslem Karslı. 2026. “GEBELİKTE AĞIR METALLERİN VE ORGANOFOSFATLARIN SAĞLIK ÜZERİNE ETKİLERİ”. Kocatepe Tıp Dergisi 27 (3): 419-26. https://doi.org/10.18229/kocatepetip.1689477.
EndNote
Kahraman S, Sarı C, Karslı E (01 Temmuz 2026) GEBELİKTE AĞIR METALLERİN VE ORGANOFOSFATLARIN SAĞLIK ÜZERİNE ETKİLERİ. Kocatepe Tıp Dergisi 27 3 419–426.
IEEE
[1]S. Kahraman, C. Sarı, ve E. Karslı, “GEBELİKTE AĞIR METALLERİN VE ORGANOFOSFATLARIN SAĞLIK ÜZERİNE ETKİLERİ”, KTD, c. 27, sy 3, ss. 419–426, Tem. 2026, doi: 10.18229/kocatepetip.1689477.
ISNAD
Kahraman, Sevde - Sarı, Ceylin - Karslı, Eslem. “GEBELİKTE AĞIR METALLERİN VE ORGANOFOSFATLARIN SAĞLIK ÜZERİNE ETKİLERİ”. Kocatepe Tıp Dergisi 27/3 (01 Temmuz 2026): 419-426. https://doi.org/10.18229/kocatepetip.1689477.
JAMA
1.Kahraman S, Sarı C, Karslı E. GEBELİKTE AĞIR METALLERİN VE ORGANOFOSFATLARIN SAĞLIK ÜZERİNE ETKİLERİ. KTD. 2026;27:419–426.
MLA
Kahraman, Sevde, vd. “GEBELİKTE AĞIR METALLERİN VE ORGANOFOSFATLARIN SAĞLIK ÜZERİNE ETKİLERİ”. Kocatepe Tıp Dergisi, c. 27, sy 3, Temmuz 2026, ss. 419-26, doi:10.18229/kocatepetip.1689477.
Vancouver
1.Sevde Kahraman, Ceylin Sarı, Eslem Karslı. GEBELİKTE AĞIR METALLERİN VE ORGANOFOSFATLARIN SAĞLIK ÜZERİNE ETKİLERİ. KTD. 01 Temmuz 2026;27(3):419-26. doi:10.18229/kocatepetip.1689477

88x31.png
Bu Dergi Creative Commons Atıf-GayriTicari-AynıLisanslaPaylaş 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.