EGZERSİZİN ÖTESİNDE: ÖN ÇAPRAZ BAĞ REKONSTRÜKSİYONU SONRASI FİZİK TEDAVİYE ERGOTERAPİ YÖNTEMLERİNİN EKLENMESİNİN FONKSİYONEL SONUÇLARA ETKİSİ
Öz
AMAÇ: Bu çalışmanın amacı, ön çapraz bağ rekonstrüksiyonu (ÖÇB-R) sonrası standart fizik tedavi ve rehabilitasyon programına ergoterapi yöntemlerinin eklenmesinin fonksiyonel sonuçlar, spora dönüş süresi ve hareket kalitesi üzerindeki etkilerini araştırmaktır.
GEREÇ VE YÖNTEM: Çalışmaya, 18-45 yaş aralığında, dörtlü hamstring otogrefti ile ÖÇB-R geçiren 54 hasta dahil edildi. Hastalar, sadece fizik tedavi alan Grup 1 (n=31) ve fizik tedaviye ek olarak ergoterapi alan Grup 2 (n=23) olarak ikiye ayrıldı. Değerlendirmeler, ameliyat sonrası 2. hafta ve 6. ayda Alt Ekstremite Fonksiyonel Skalası (LEFS), Ön Çapraz Bağ Yaralanması Sonrası Spora Dönüş Anketi (ACL-RSI), Diz Yaralanması ve Osteoartrit Sonuç Skoru (KOOS), Diz Sonuç Anketi – Spor Aktiviteleri Ölçeği (KOS-SAS) ve Günlük Yaşam Aktiviteleri Ölçeği (KOS-ADLS) ölçekleri kullanılarak yapıldı. Ergoterapi grubunda, Kanada İş Performans Ölçümü (COPM) ile bireyselleştirilmiş yöntemler uygulandı. SPSS v24 ile analiz edilen verilerde, Çalışma öncesi (d≈0,88, α=0,05, güç=0,80) örneklem büyüklüğü ≥21/kol hesaplandı; nonparametrik testler (Mann–Whitney U, Wilcoxon, Spearman) kullanıldı ve nihai etki d=3,27 (>%90 güç) bulundu.
BULGULAR: Grup 2'de spora dönüş süresi ortalama 8,5 ay ile Grup 1'e (11,8 ay) göre anlamlı derecede kısa bulundu. Grup 2, Grup 1’e kıyasla LEFS 66’ e 48, KOOS 81’e 71, KOS-SAS 87’ye 69 KOS-ADLS 74’e 59 değerleriyle daha yüksekti. Ergoterapi grubunda ACL-RSI (76- 68), skorları da daha yüksekti, psikolojik hazırlığın olumlu etkisi saptandı.
SONUÇ: ÖÇB-R sonrası rehabilitasyona ergoterapi yöntemlerinin eklenmesi, fonksiyonel iyileşmeyi hızlandırmış, spora dönüş süresini kısaltmış ve hastaların psikolojik hazırlığını artırmıştır. Bu multidisipliner yaklaşımın, klinik uygulamalarda önerilen bir yöntem olmasını savunuyoruz.
Anahtar Kelimeler
Destekleyen Kurum
Proje Numarası
Etik Beyan
Kaynakça
- 1. Kaeding CC, Léger-St-Jean B, Magnussen RA. Epidemiology and Diagnosis of Anterior Cruciate Ligament Injuries. Clin Sports Med. 2017;36(1):1-8.
- 2. Boden BP, Dean GS, Feagin JA Jr, et al. Mechanisms of anterior cruciate ligament injury. Orthopedics. 2000;23(6):573-8.
- 3. Vaishya R, Agarwal AK, Ingole S, et al. Current Trends in Anterior Cruciate Ligament Reconstruction: A Review. Cureus. 2015;7(11):e378.
- 4. Ardern CL, Taylor NF, Feller JA, et al. Fifty-five per cent return to competitive sport following anterior cruciate ligament reconstruction surgery: an updated systematic review and meta-analysis including aspects of physical functioning and contextual factors. Br J Sports Med. 2014;48(21):1543-52.
- 5. Yılmaz FS, Esin DC (Edited by). Sports Injuries. Lyon: Livre De Lyon; 2006:156-65.
- 6. Malempati C, Jurjans J, Noehren B, et al. Current Rehabilitation Concepts for Anterior Cruciate Ligament Surgery in Athletes. Orthopedics. 2015;38(11):689-96.
- 7. Rosso F, Bonasia DE, Cottino U, et al. Factors Affecting Subjective and Objective Outcomes and Return to Play in Anterior Cruciate Ligament Reconstruction: A Retrospective Cohort Study. Joints. 2018;6(1):23-32.
- 8. Yabroudi MA, Irrgang JJ. Rehabilitation and return to play after anatomic anterior cruciate ligament reconstruction. Clin Sports Med. 2013;32(1):165-75.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Ortopedi
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Olcay Eren
0000-0002-1028-0072
Türkiye
Buğra Ondur
0009-0006-6258-3987
Türkiye
Aslı Koçak
0000-0002-6771-1451
Türkiye
Barış Yılmaz
0000-0003-2023-267X
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
20 Temmuz 2026
Gönderilme Tarihi
5 Ağustos 2025
Kabul Tarihi
21 Kasım 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 27 Sayı: 3
