ROMATOİD ARTRİTTE BİLİŞSEL BOZUKLUĞUN DEĞERLENDİRİLMESİ: EKLEM YIKIMI VE HASTALIK AKTİVİTESİNİN BELİRLEYİCİ DEĞERİ
Öz
AMAÇ: Romatoid Artrit (RA), oryantasyon, dikkat ve bellek zayıflığı gibi azalmış bilişsel işlevlere neden olur. Sunulan bu çalışmanın amacı RA’da bilişsel işlevlerin bir belirleyicisi olarak eklem yıkımını ve hastalığın diğer parametrelerini değerlendirmektir.
GEREÇ VE YÖNTEM: Bu kesitsel çalışma, 45 hasta ve 40 sağlıklı kontrol içemektedir. RA’lı hastalarda radyolojik progresyon skoru (≥0.5, modifiye Sharp / van der Heijde skorları- MTS’ler), 28 eklemin hastalık aktivite skoru (DAS-28) ve 44 eklemin hastalık aktivite skoru (DAS-44) değerlendirildi. Mini Mental Test (MMSE) ve Hastane Anksiyete Depresyon Ölçeği (HADÖ) değerlendirildi. Sonuçlar, bilişsel işlevleri belirlemek için hasta ve kontrol grubu arasında karşılaştırıldı.
BULGULAR: MMSE skorları açısından gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı fark vardı (p=0.003). RA ve kontrol grupları arasında anksiyete ve depresyon düzeyleri açısından anlamlı farklılık yoktu. MMSE skoru; hastalık süresi (p=0.011, r=-0.371), Sharp skoru (p=0.018, r=-0.350) ve DAS-28(p=0.044, r=-0.296) skoru ile ilişkilendirildi. Depresyon skoru da DAS ile ilişkiliydi (p=0.004, r=0.425). Romatoid faktör düzeyleri, antisiklik sitrullinat peptid düzeyleri ve bilişsel işlev testleri arasında herhangi bir ilişki bulunamadı.
SONUÇ: Sonuçlar, uzun süredir RA olan hastalarda inflamatuar mediatörlere maruz kalmanın, eklemleri etkilediği sürece merkezi sinir sisteminde de bozulmaya neden olabileceğini göstermektedir. Bilişsel bozulma, hastalık şiddeti ve eklem yıkımı ile ilişkili idi. Dolayısıyla, radyografik eklem hasarı, RA’daki bu kronik süreç boyunca nöronal hasarın ve bilişsel bozulmanın boyutunu yansıtan pozitif bir ön belirteç olabilir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- SCOTT D. L., WOLFE F. Huizinga TW, Rheumatoid arthritis Lancet 2010: 376: 1094-1108.
- SÖDERLIN M. K., HAKALA M., NIEMINEN P. Anxiety and depression in a community-based rheumatoid arthritis population, Scandinavian journal of rheumatology 2000: 29: 177-183.
- DEL GRANDE M., DEL GRANDE F., CARRINO J., BINGHAM C. O., LOUIE G. H. Cervical spine involvement early in the course of rheumatoid arthritis. Seminars in arthritis and rheumatism: Elsevier; 2014, p. 738-744.
- HANLY J. G., FISK J. D., MCCURDY G., FOUGERE L., DOUGLAS J.-A. Neuropsychiatric syndromes in patients with systemic lupus erythematosus and rheumatoid arthritis, The Journal of Rheumatology 2005: 32: 1459-1466.
- WERNER L., STOVER J. C., SCHWIEGERLING J., DAS K. K. Light scattering, straylight, and optical quality in hydrophobic acrylic intraocular lenses with subsurface nanoglistenings, Journal of Cataract & Refractive Surgery 2016: 42: 148-156.
- LAROCHELLE C., ALVAREZ J. I., PRAT A. How do immune cells overcome the blood–brain barrier in multiple sclerosis?, FEBS letters 2011: 585: 3770-3780.
- CALDERON-GARCIDUENAS L., REED W., MARONPOT R. R., HENRIQUEZ-ROLDÁN C., DELGADO-CHAVEZ R., CALDERONGARCIDUENAS A. et al. Brain inflammation and Alzheimer’slike pathology in individuals exposed to severe air pollution, Toxicologic pathology 2004: 32: 650-658.
- MOTIVALA S. J., SARFATTI A., OLMOS L., IRWIN M. R. Inflammatory markers and sleep disturbance in major depression, Psychosomatic medicine 2005: 67: 187-194.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
23 Temmuz 2018
Gönderilme Tarihi
6 Mart 2018
Kabul Tarihi
18 Nisan 2018
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2018 Cilt: 19 Sayı: 3
