BAKIM VERİCİNİN DUYGU İFADESİNİN VE BAĞLANMA STİLİNİN ŞİZOFRENİ HASTALARININ OKSİDATİF STRES DÜZEYİNE ETKİSİ

Öz

AMAÇ: Bu çalışmada şizofreni hastalarının bakım vericileriyle olan bağlanma örüntülerinin ve bakım verici duygu ifadesinin hastaların oksidatif stres düzeyleri ile ilişkisinin araştırılması amaçlanmıştır.

GEREÇ VE YÖNTEM: Çalışmaya, Marmara Üniversitesi Hastanesi Psikiyatri polikliniğine başvuran 20 şizofreni hastası ve annesi ile 21 sağlıklı kontrol ve annesi alınmıştır. Hastalara, Yetişkin Bağlanma Ölçeği (YBÖ), Pozitif ve Negatif Sendrom Ölçeği (PNSÖ), Calgary Şizofrenide Depresyon Ölçeği (CŞDÖ); bakım vericilerine Duygu İfadesi Ölçeği (DİÖ), YBÖ ve Beck Depresyon Envanteri (BDE) uygulanmıştır. Kontrol grubuna YBÖ ve BDE; bakım vericilerine DİÖ ve YBÖ uygulanmıştır. Oksidatif stres parametreleri hastalardan ve kontrol grubundan alınan kan ve idrar örnekleri ile incelenmiştir.

BULGULAR: Bulgular şizofreni hastalarının oksidatif stres ile ilgili parametrelerden yükseltgenmiş glutatyon (GSSG) (0.23±0.15 vs 0.13±0.10, p=0.02), plazma lipid peroksidasyonu (25.80 (516.00) vs 16.43 (345.00), p=0.01) ve idrar malondialdehid (MDA) (1.52±1.48 vs 0.63±0.35, p=0.01) düzeylerinin kontrollere göre daha yüksek olduğunu göstermektedir. Şizofreni hastalarının bakım vericilerin kontrol grubu bakım vericilerine göre daha düşük duygu ifadesi düzeyleri (20.0±4.29 vs 23.19±4.70, p=0.03) olduğu bulunmuştur. Araştırma grubunda oksidatif stres göstergeleri ile bakım vericilerin duygu ifadesi düzeyi ve bağlanma stilleri arasında istatistiksel anlamlılık düzeyinde ilişki bulunmamıştır.

SONUÇ: Şizofrenide oksidatif stres parametreleri ile bakım verici bağlanma ve duygu ifadesi ilişkileri ileriki çalışmalarla daha fazla sayıda katılımcı ile desteklendiği takdirde gelecekteki psikoterapotik ve psikofarmakolojik tedaviler için güçlü bir yönlendirme olacaktır.

Anahtar Kelimeler

• Bağlanma stili,Bakım verici,Duygu ifadesi,Oksidatif stres,şizofreni

EFFECT OF CAREGIVER’S EXPRESSED EMOTION AND ATTACHMENT PATTERNS TO THE OXIDATIVE STRESS LEVEL OF THE SCHIZOPHRENIC PATIENTS

Öz

OBJECTIVE: This study aims to examine the relation between the oxidative stress level of schizophrenic and caregiver’s attachment patterns and expressed emotion.

MATERIAL AND METHODS: Participants are 20 schizophrenic patients (who consulted to Marmara University Medical School Hospital outpatient clinic) and their mothers, 21 healthy control and their mothers. Patients were provided Adult attachment scale (AAS), Positive and Negative Syndrome Scale (PANSS) and Calgary Depression Scale for Schizophrenia (CDSS). Expressed Emotion Scale (EES), AAS, and Beck Depression Inventory (BDE) were given to caregivers of schizophrenics. AAS and BDE were given to control group; EES and AAS were given to control group caregivers. Blood and urine sample of patient group and control group were examined in terms of oxidative stress parameters.

RESULTS: Results indicate that oxidized glutathione (GSSG) (0.23±0.15 vs 0.13±0.10, p=0.02), plasma lipid peroxidation (25.80 (516.00) vs 16.43 (345.00), p=0.01) and urine malondialdehyde (MDA) (1.52±1.48 vs 0.63±0.35, p=0.01) level of patients are higher than those of control group. Caregivers of the schizophrenia patients were found to have lower levels of emotional expression than caregivers of the control group (20.0±4.29 vs 23.19±4.70, p=0.03). In the study group, there was no correlation between the levels of oxidative stress and the level of emotional expression of caregivers and caregivers’ attachment styles.

CONCLUSIONS: If supported by further studies and repeated with higher sample sizes, the relation between oxidative stress parameters and mothers’ attachment and expressed emotion levels in schizophrenia will contribute to the future psychotherapeutic and psychopharmacological interventions.

Anahtar Kelimeler

• Attachment style,Caregiver,Expressed emotion,Oxidative stress,Schizophrenia

Kaynakça

1. 1. Kültür S, Mete L, Erol A. Psikiyatri Temel Kitabı, Şizofreni (çev. ed.; Köroğlu E, Güleç C), 2. baskı, Ankara, HYB Basın Yayın, 2007.
2. 2. Siever LJ, Davis KL. The pathophysiology of schizophrenia disorders: perspectives from the spectrum. Am J Psychiatry 2004; 161:398-413.
3. 3. Gülseren L, Çam B, Karakoç B ve ark. Şizofrenide ailenin yükünü etkileyen etmenler. Turk Psikiyatri Derg 2010; 21:203-212.
4. 4. Roseliza-Murni A, Oei TPS, Fatimaha Y, Asmavati D. Schizophrenia relapse in Kuala Lumpur, Malaysia: do relatives' expressed emotion and personality traits matter? Compr Psychiatry 2014; 55:188-198.
5. 5. Harder S. Attachment in schizophrenia—Implications for research, prevention, and treatment. Schizophr Bull 2014; 40:1189–1193.
6. 6. Arslantaş H, Adana F. Şizofreninin Bakım Verenlere Yükü. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar-Current Approaches in Psychiatry 2011; 3:251-277.
7. 7. Gutiérrez-Maldonado J, Caqueo-Urízar A, Kavanagh DJ. Burden of care and general health in families of patients with schizophrenia. Soc Psychiatry Psychiatr Epidemiol 2005; 40:899-904.
8. 8. Nasr T, Kausar R. Psychoeducation and the family burden in schizophrenia: A randomized controlled trial. Ann Gen Psychiatry 2009; 8:1-6.

9. 9. King S. Is expressed emotion cause or effect in the mothers of schizophrenic young adults? Schizophr Res 2000; 45:65-78.
10. 10. K Çetin N, Demiralp M, Oflaz F, Özşahin A. Şizofreni hastalarının günlük yaşam aktivite düzeyi ile aile üyelerinin bakım yükü ve dışa vuran duygu durumu ilişkisi. Anadolu Psikiyatri Dergisi 2013; 14:19-26.
11. 11. King S, Dixon MJ. Expressed emotion, family dynamics and symptom severity in a predictive model of social adjustment for schizophrenic young adults. Schizophr Res 1995; 14:121-132.
12. 12. Breitborde NJ, López SR, Aguilera A, Kopelowicz A. Perceptions of efficacy, expressed emotion, and the course of schizophrenia: the case of emotional overinvolvement. J Nerv Ment Dis 2013; 201:833-840.
13. 13. Kuşçu MK, Duman ZÇ, Akman M, Üçok A. Şizofreni tanılı hastaların bakım vericilerinde duygu ifadesi düzeyleri, umut ve kendini suçlama ifadeleri arasındaki ilişki. Psikiyatri Psikoloji Psikofarmakoloji (3P) Dergisi 2005; 13:249-254.
14. 14. Ebrinç S, Çetin M, Başoğlu C ve ark. Şizofren hasta ve ailelerinde aile işlevselliği, sosyal destek ve duygu dışavurumunun incelenmesi. Anadolu Psikiyatri Dergisi 2001; 2:5-14.
15. 15. Wang X, Chen Q, Yang M. Effect of caregivers' expressed emotion on the care burden and rehospitalization rate of schizophrenia. Patient Prefer Adherence 2017; 11:1505-1511.
16. 16. Weintraub MJ, Hall DL, Carbonella JY, Weisman de Mamani A, Hooley JM. Integrity of Literature on Expressed Emotion and Relapse in Patients with Schizophrenia Verified by a p-Curve Analysis. Fam Process 2017; 56:436-444.
17. 17. Bretherton I. The origins of attachment theory: John Bowlby and Mary Ainsworth. Dev Psychol 1992; 28:759-775.
18. 18. Bowlby J. The making and breaking of affectional bonds: Etiology and psychopathology in the light of Attachment Theory. Br J Psychiatry 1977; 130:201-210.
19. 19. Tüzün O, Sayar K. Bağlanma Kuramı ve Psikopatoloji. Düşünen Adam 2006; 19:24-39.
20. 20. Ciechanowski P, Sullivan M, Jensen M, Romano J, Summers H. The relationship of attachment style to depression, catastrophizing and health care utilization in patients with chronic pain. Pain 2003; 104:627- 637.
21. 21. Aysev AS, Taner YI. Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları, Golden Print, İstanbul, 2007. 128
22. 22. Mathews S, Onwumere J, Bissoli S, Ruggeri M, Kuipers E, Valmaggia L. Measuring attachment and parental bonding in psychosis and its clinical implications. Epidemiol Psychiatr Sci 2016; 25:142-149.
23. 23. Kurt E, Emül HM, Oral ET. Atipik antipsikotikler antioksidan sistemi güçlendiriyor mu? Düşünen Adam 2008; 21:38-44.
24. 24. Flatow J, Buckley P, Miller BJ. Meta-analysis of oxidative stress in schizophrenia. Biol Psychiatry 2013; 74:400-409.
25. 25. Maas DA, Vallès A, Martens GJM. Oxidative stress, prefrontal cortex hypomyelination and cognitive symptoms in schizophrenia. Transl Psychiatry 2017; 18:7:e1171.
26. 26. Reddy RD, Yao JK. Free radical pathology in schizophrenia: a review. Prostaglandins Leukot Essent Fatty Acids 1996; 55:33-43.
27. 27. Sies H. Oxidative stress: from basic research to clinical application. Am J Med 1991; 91:31-38.
28. 28. Akyol O, Herken H, Uz E, et al. The indices of endogenous oxidative and antioxidative processes in plasma from schizophrenic patients. The possible role of oxidant/antioxidant imbalance. Prog Neuropsychopharmacol Biol Psychiatry 2002; 26:995-1005.
29. 29. Evans PH. Free radicals in brain metabolism and pathology. Brit Med Bull 1993; 49:577-587.
30. 30. Derin D, Yazıcı A, Erkoç Ş. Şizofrenik bozukluğu olan hastalarda serbest radikal metabolizması ve nonenzimatik antioksidan savunma sistemi elemanlarının incelenmesi. Klinik Psikofarmokoloji Bülteni 2001; 11:174-182.
31. 31. Amerikan Psikiyatri Birliği, Mental Bozuklukların Tanısal ve Sayımsal Elkitabı, Dördüncü Baskı (DSM-IV) (Çev. ed.: E Köroğlu) Hekimler Yayın Birliği, Ankara, 1998.
32. 32. Kay SR, Fiszbein A, Opler LA. The positive and negative syndrome scale (PANSS) for schizophrenia. Schizophr Bull 1987; 13:261-276.
33. 33. Kostakoğlu AE, Batur S, Tiryaki A, Göğüş A. Pozitif ve negatif sendrom ölçeğinin (PANSS) Türkçe uyarlamasının geçerlilik ve güvenilirliği. Türk Psikoloji Dergisi 1999; 14:23-32.
34. 34. Addington D, Addington J, Schissel B. A depression rating scale for schizophrenics. Schizophr Res 1990; 3(4):247-251.
35. 35. Aydemir Ö, Danacı EA, Deveci A, İçelli İ. Calgary Şizofrenide Depresyon Ölçeği’nin Türkçe versiyonunun güvenilirliği ve geçerliliği. Nöropsikiyatri Arşivi 2000; 37:82-86.
36. 36. Beck AT. An inventory for measuring depression. Arch Gen Psychiatry 1961; 4:561-571.
37. 37. Hisli N. Beck Depresyon Envanteri’nin üniversite öğrencileri için geçerliği, güvenirliği. Psikoloji Dergisi 1989; 7:3-13.
38. 38. Collins NL, Read SJ. Adult attachment, working models and relationship quality in dating couples. J Pers Soc Psychol 1990; 58:644-663.
39. 39. Alp IE. Yetişkin Bağlanma Ölçeği, YBÖ (Adult Attachment Scale, AAS) Yayınlanmamış veri, 1998.
40. 40. Akman I, Kuşcu K, Yurdakul Z, et al. Breastfeeding duration and postpartum psychological adjustment: Role of maternal attachment styles. J Paediatr Child Health 2008; 44(6):369-373.
41. 41. Cole JD, Kazarian SS. The level of expressed emotion scale: a new measure of expressed emotion. J Clin Psychol 1988; 44:392-397.
42. 42. Berksun OE. Şizofrenide aile faktörü: Duygu ifadesi ölçek geliştirme ve uyarlama denemesi. Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı, Uzmanlık tezi, 1992.
43. 43. Afzal M, Afzal A, Jones A, Armstrong D. A rapid method fort the quantification of GSH and GSSG in biological samples. Methods Mol Biol 2002; 186:117-122.
44. 44. Stocks J, Offermane L, Modell CB, Dormandy TL. The susceptibility to autoxidation of human red cell lipids in health and disease. Brit J Haematol 1972; 23:713-724. 129
45. 45. Habig WJ, Pabst MJ, Jakoby WB. Glutathione S-transferases. The first enzymatic step in mercapturic acid formation. J Biol Chem 1974; 249:7130-7139.
46. 46. Beutler E. Catalase In: Beutler E, editor. Cell metabolism mannual and biochemical method. New York, Grune and Stratton, 1982.
47. 47. Yagi K. Simple assay for the level of total lipid peroxides in serum or plasma. Methods Mol Biol 1998; 108:101-106.
48. 48. Hua Z, Akihiko K. Urinary marker for oxidative stres in kidneys in cisplatin-induced acute renal failure in rats. Nephrol Dial Transpl 2006; 21:616-623.
49. 49. Ponizovsky AM, Nechamkin Y, Rosca P. Attachment patterns are associated with symptomatology and course of schizophrenia in male inpatients. Am J Orthopsychiatry 2007; 77: 324-331.
50. 50. Berry K, Barrowclough C, Wearden A. A review of the role of adult attachment style in psychosis: Unexplored issues and questions for further research. Clin Psychol Rev 2007; 27: 458–475. 130