TR
EN
NANOTAŞIYICILARIN KANSER HÜCRELERİNE AKTİF VE PASİF OLARAK HEDEFLENMESİNDE KULLANILAN YÖNTEMLER
Öz
Nanoteknolojideki gelişmelerle beraber her geçen gün artan kullanım alanı ve kolaylığı ile nanomalzeme temelli ilaç taşıma sistemleri; ilaç moleküllerinin tümör dokusuna hedeflenmesi, tümör hücresindeki çoklu ilaç direncinin kırılması ve doza bağlı azalmış teröpatik etkinin iyileştirilmesinde potansiyel güçlü özelliklere sahiptir. Son yıllarda, birçok kanser türünü hedefleyen antikanser tedavi stratejilerinde, nanoteknolojiye dayalı yeni metotlar ve yaklaşımların geliştirilmesiyle nanomalzemelere karşı ilgi artmaktadır. Nanoteknolojideki gelişmelerin hızlı bir şekilde ilerlemesiyle birlikte nanomalzemelerin kanser terapötiklerine entegrasyonu ve kanser hücrelerinin yüzeylerinde bulunan belirteçlere spesifik hedeflenmesi kanser tedavisinde devrim niteliğinde iyileşmeler sağlamıştır. Nano taşıyıcı sistemlerinde ilaç yüklemesi sayesinde vücutta artan ilaç yüklenmesi nedeniyle oluşan toksisitenin azalmasını sağlayan iyileştirilmiş ilaç yarı ömür, kontrollü ve seçici ilaç salınımı için bileşenlerin boyutları, morfolojileri ve yüzey kimyaları çeşitli yöntemlerle değiştirilerek ilaç taşıma sistemleri yeniden tasarlanabilmektedir. Böylece özel yapım nanomateryaller, kanser hücrelerini öngörülebilir bir şekilde hedefleyerek yüklü ilaçları etkili bir şekilde kanser hücresine iletebilir. Şimdiye kadar, kanser tedavisinde nano ölçekli boyutları ve çok yönlü fizikokimyasal özellikleri nedeniyle geleneksel formülasyonlara göre hazırlanmış daha üstün farmakokinetik ve farmakodinamik profillere sahip akıllı ilaç salınım sistemlerinde kullanılması için polimerik nanomateryaller, metalik nanopartiküller, karbon bazlı materyaller, lipozomlar ve dendrimerler üretilmiştir. Bu derlemede, ilaç taşıma sistemlerinin oluşturulmasında temel olarak kullanılan nanopartiküller, miseller, karbon nanotüpler, dendrimerler, kuantum noktaları ve lipozomlar dahil olmak üzere çeşitli ilaç salınım sistemlerinin fizikokimyasal, farmakokinetik ve farmakodinamik özelliklerinin avantajları ve dezavantajlarının ortaya konması amaçlanmıştır. Bunun yanı sıra pasif ve aktif taşıma olmak üzere iki farklı ilaç taşıma yönteminin kanser tedavisindeki uygulama alanları tartışılarak nanotaşıyıcı sistemlerin gelecekteki klinik çalışmalarda kullanımları açısından konuyla ilgilenenler için bir perspektif oluşturmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- 1. Sarkar FH, Banerjee S, Li Y. Pancreatic cancer: Pathogenesis, prevention and treatment. Toxicol Appl Pharmacol. 2007;224:326–36.
- 2. You W, Henneberg M. Cancer incidence increasing globally: The role of relaxed natural selection. Evol Appl. 2018;11:140–52.
- 3. Byrne JD, Betancourt T, Brannon-Peppas L. Active targeting schemes for nanoparticle systems in cancer therapeutics. Adv Drug Deliv Rev. 2008;60:1615–26.
- 4. Wiradharma N, Zhang Y, Venkataraman S, Hedrick JL, Yang YY. Self-assembled polymer nanostructures for delivery of anticancer therapeutics. Nano Today. 2009;4:302–17.
- 5. Pulkkinen M, Pikkarainen J, Wirth T, et al. Three-step tumor targeting of paclitaxel using biotinylated PLA-PEG nanoparticles and avidin-biotin technology: Formulation development and in vitro anticancer activity. Eur J Pharm Biopharm. 2008;70:66–74.
- 6. Navya PN, Kaphle A, Srinivas SP, Bhargava SK, Rotello VM, Daima HK. Current trends and challenges in cancer management and therapy using designer nanomaterials. Nano Converg. 2019;6:1–30.
- 7. Navya PN, Daima HK. Rational engineering of physicochemical properties of nanomaterials for biomedical applications with nanotoxicological perspectives. Nano Converg. 2016;3:1.
- 8. Mangadlao JD, Wang X, McCleese C, et al. Prostate-Specific Membrane Antigen Targeted Gold Nanoparticles for Theranostics of Prostate Cancer. ACS Nano. 2018;12:3714–25.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Klinik Tıp Bilimleri
Bölüm
Derleme
Yayımlanma Tarihi
18 Temmuz 2024
Gönderilme Tarihi
8 Eylül 2021
Kabul Tarihi
3 Ağustos 2022
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2024 Cilt: 25 Sayı: 3
APA
Alkaç, İ. M., Keskin, S., & Çerçi, B. (2024). NANOTAŞIYICILARIN KANSER HÜCRELERİNE AKTİF VE PASİF OLARAK HEDEFLENMESİNDE KULLANILAN YÖNTEMLER. Kocatepe Tıp Dergisi, 25(3), 396-406. https://doi.org/10.18229/kocatepetip.992813
AMA
1.Alkaç İM, Keskin S, Çerçi B. NANOTAŞIYICILARIN KANSER HÜCRELERİNE AKTİF VE PASİF OLARAK HEDEFLENMESİNDE KULLANILAN YÖNTEMLER. KTD. 2024;25(3):396-406. doi:10.18229/kocatepetip.992813
Chicago
Alkaç, İsmail Mert, Seda Keskin, ve Burcu Çerçi. 2024. “NANOTAŞIYICILARIN KANSER HÜCRELERİNE AKTİF VE PASİF OLARAK HEDEFLENMESİNDE KULLANILAN YÖNTEMLER”. Kocatepe Tıp Dergisi 25 (3): 396-406. https://doi.org/10.18229/kocatepetip.992813.
EndNote
Alkaç İM, Keskin S, Çerçi B (01 Temmuz 2024) NANOTAŞIYICILARIN KANSER HÜCRELERİNE AKTİF VE PASİF OLARAK HEDEFLENMESİNDE KULLANILAN YÖNTEMLER. Kocatepe Tıp Dergisi 25 3 396–406.
IEEE
[1]İ. M. Alkaç, S. Keskin, ve B. Çerçi, “NANOTAŞIYICILARIN KANSER HÜCRELERİNE AKTİF VE PASİF OLARAK HEDEFLENMESİNDE KULLANILAN YÖNTEMLER”, KTD, c. 25, sy 3, ss. 396–406, Tem. 2024, doi: 10.18229/kocatepetip.992813.
ISNAD
Alkaç, İsmail Mert - Keskin, Seda - Çerçi, Burcu. “NANOTAŞIYICILARIN KANSER HÜCRELERİNE AKTİF VE PASİF OLARAK HEDEFLENMESİNDE KULLANILAN YÖNTEMLER”. Kocatepe Tıp Dergisi 25/3 (01 Temmuz 2024): 396-406. https://doi.org/10.18229/kocatepetip.992813.
JAMA
1.Alkaç İM, Keskin S, Çerçi B. NANOTAŞIYICILARIN KANSER HÜCRELERİNE AKTİF VE PASİF OLARAK HEDEFLENMESİNDE KULLANILAN YÖNTEMLER. KTD. 2024;25:396–406.
MLA
Alkaç, İsmail Mert, vd. “NANOTAŞIYICILARIN KANSER HÜCRELERİNE AKTİF VE PASİF OLARAK HEDEFLENMESİNDE KULLANILAN YÖNTEMLER”. Kocatepe Tıp Dergisi, c. 25, sy 3, Temmuz 2024, ss. 396-0, doi:10.18229/kocatepetip.992813.
Vancouver
1.İsmail Mert Alkaç, Seda Keskin, Burcu Çerçi. NANOTAŞIYICILARIN KANSER HÜCRELERİNE AKTİF VE PASİF OLARAK HEDEFLENMESİNDE KULLANILAN YÖNTEMLER. KTD. 01 Temmuz 2024;25(3):396-40. doi:10.18229/kocatepetip.992813
