Avrupa Ülkeleri ile Osmanlı Devleti’nin Görsel Sanatlar ve Müzik Bağlamında Karşılaştırmalı İncelemesi (XVIII.-XX. Yüzyıllar Arası)

Öz

İnsanlık tarihi boyunca farklı kültürlerde çeşitli biçimlerde ortaya çıkan sanatın aynı zamanda toplumların kültürel mirasının bir parçası olduğu kabul edilmektedir. Bu araştırmada; medeniyetler, bulundukları çağ içerisinde birbirleri ile belirli unsurlar çerçevesinde mukayese edilmektedir. Mukayese unsurları XVIII-XX. yüzyıllar arasında Avrupa ülkeleri ve Osmanlı Devleti için resim-heykel-mimari gibi görsel sanatlar ve müzik olarak belirlenmiştir. Her medeniyet önce kendi bünyesinde incelendikten sonra birbirleri arasında mukayese kısmına geçilmektedir. Bu karşılaştırmalar görsel sanatlar hususunda Avrupa’da düşünce akımlarının, Osmanlı’da ise din unsurunun belirleyici olduğu; Avrupa’da müzik konusunda geleneksel olandan kaçış ve hep daha yeniyi keşfetme çabaları gözlemlenirken Osmanlı’nın geleneksel müziğini uzun zaman korumaya çalıştığı; XVII. yüzyıl itibariyle kırılmalar duraklamalar yaşayan Osmanlı Devleti ile Avrupa arasında görsel sanatlar ve müzik açısından etkileşimlerin görülmeye başladığı tespit edilmiştir. Araştırmada kullanılan veriler literatür taraması yöntemi ile elde edilip tümevarım ve betimsel analiz yöntemleriyle işlenmiştir. Medeniyetlerin incelenmesi ve elde edilen verilerin mukayesesi literatür sonucu ulaşılan kaynaklarla sınırlıdır.

Anahtar Kelimeler

• Müzik
• görsel sanatlar
• Avrupa ve Osmanlı

A Comparative Examination of European Countries and the Ottoman State in the Context of Visual Arts and Music (Between the 18th and 20th Centuries)

Öz

Art, which has emerged in various forms in different cultures throughout human history, is widely acknowledged to be a component of the cultural heritage of societies. In this study, civilizations are compared to one another based on key era elements. The elements of comparison are identified as visual arts such as painting-sculpturearchitecture, and music for European countries and the Ottoman Empire between the 18th and 20th centuries. Each civilization is examined within its own structure first, followed by a comparison. As a result of these comparisons, it is determined that in terms of visual arts, intellectual movements in Europe and religion in the Ottoman Empire were decisive; in Europe, while escaping from the traditional and always trying to discover the newer in music, the Ottoman Empire tried to preserve its traditional music for a long time; as of the 17th century, interactions in terms of visual arts and music began to be seen between Europe and the Ottoman Empire, which endured breaks and pauses. The data used in the study were obtained through a survey of the literature and analyzed using inductive and descriptive approaches. The examination of civilizations and the comparison of data acquired are restricted to sources obtained through the literature.

Anahtar Kelimeler

• Music
• visual arts
• Europe and Ottoman

Kaynakça

1. Ak, A. Ş. (2009). Türk Mûsikîsi Tarihi. Ankara: Akçağ Yayınları. Akdoğan, B. (2008). Türk Din Mûsikîsi Tarihine Bir Bakış. Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 49 (1), 151-190. google scholar
2. Akkaya, T. ve Beksaç, E. (1990). Kaynak ve Kökleriyle Avrupa Resim Sanatı. İstanbul: Arkeoloji ve Sanat Yayınları. google scholar
3. Aksoy, B. (2008). Geçmişin Mûsikî Mirasına Bakışlar. İstanbul: Pan Yayıncılık. google scholar
4. Altınölçek, H. (1999). Osmanlılar’da Askerî Mûsikî. Osmanlı Kültür ve Sanat Ansiklopedisi içinde (Cilt 10, 751-755. ss.). Ankara: Yeni Türkiye Yayınları. google scholar
5. Arseven, C. E. (1950). Ekspresyonizm. Sanat Ansiklopedisi (Cilt 1, s. 2511) içinde. İstanbul: Milli Eğitim Basımevi. google scholar
6. Atasoy, M. C. (1999), Kültür ve Medeniyet Açısından Osmanlılar Dönemindeki Türk Mûsikîsi. Osmanlı Kültür ve Sanat Ansiklopedisi (Cilt 10, s. 775-780) içinde. Ankara: Yeni Türkiye Yayınları. google scholar
7. Bağcı, S., Çağman, F., Renda, G. ve Tanındı, Z. (2006). Osmanlı Resim Sanatı. İstanbul: Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları. google scholar
8. Beydilli, K. (1991). Avrupa (Tarih). Diyanet İslam Ansiklopedisi (Cilt 4, s. 132-135) içinde. Ankara: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları. google scholar

9. Beydilli, K. (2007). Osmanlılar. Diyanet İslam Ansiklopedisi (Cilt 33, s. 496-502) içinde. Ankara: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları. google scholar
10. Boran, İ. ve Şenürkmez, K. Y. (2007). Kültürel Tarih Işığında Çoksesli Batı Müziği. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları. google scholar
11. Budak, O. A. (2000). Türk Müziğinin Kökeni-Gelişimi. Ankara: Kültür Bakanlığı Yayınları. google scholar
12. Büyükkol, S. (2013). Postmodern Sürece Klasisizmin Yansımaları. (Yayımlanmamış Doktora Tezi). Necmettin Erbakan Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Konya. google scholar
13. Derman, Ç. (1999). Osmanlı Asırlarında Üslûp ve Sanatkârlarıyla Tezhip Sanatı. Osmanlı Kültür ve Sanat Ansiklopedisi (Cilt 11, 108-119) içinde. Ankara: Yeni Türkiye Yayınları. google scholar
14. Emecen, F. (2007). Osmanlılar. Diyanet İslam Ansiklopedisi (Cilt 33, s. 487-496) içinde. Ankara: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları. google scholar
15. Güney, K. Z. ve Güney, A. N. (2000). Osmanlı Süsleme Sanatı. Ankara: Eren Yayıncılık. google scholar
16. Güngör, E. R. 1999. Osmanlı’da Türk Mûsikîsi ve Çalgılar. Osmanlı Kültür ve Sanat Ansiklopedisi (Cilt 10, s. 572-583) içinde. Ankara: Yeni Türkiye Yayınları. google scholar
17. İlyasoğlu, E. (2003). Zaman İçinde Müzik. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları. google scholar
18. İnankur, Z. (1997). Romantizm. Eczacıbaşı Sanat Ansiklopedisi (Cilt 3, s. 1574-1577) içinde. İstanbul: Yapı Endüstri Merkez Yayınları. google scholar
19. Kezer, A. (1986). Türk ve Batı Kültürü Üstüne Denemeler. Ankara: Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları:645, Kültür Eserleri Dizisi:50. google scholar
20. Kutluk, F. (1997). Müziğin Tarihsel Evrimi. İstanbul: Çiviyazıları Yayınları. google scholar
21. Mahir, B. (2004). Osmanlı Minyatür Sanatı. İstanbul: Kabalcı Yayınevi. google scholar
22. Mimaroğlu, İ. (1995). Müzik Tarihi. İstanbul: Varlık Yayınları. google scholar
23. Öz, M. (2007). Osmanlılar. Diyanet İslam Ansiklopedisi (Cilt 33, s. 532-538.) içinde. Ankara: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları. google scholar
24. Özalp, N. (2000). Türk Mûsikîsi Tarihi I. İstanbul: Milli Eğitim Bakanlığı Yayınları. google scholar
25. Özcan, N. (1999). XVII. ve XVIII. Yüzyıllarda Osmanlılar’da Dinî Mûsikî. Osmanlı Kültür ve Sanat Ansiklopedisi (Cilt 10, s. 722-738 ) içinde._Yeni Türkiye Yayınları_ google scholar
26. Özgüden, İ. (1966). Müzik Rehberi. İstanbul: Kitapçılık Ticaret Limited Şirketi Yayınları. google scholar
27. Özkeçeci, İ. ve Özkeçeci, Ş. (2007). Türk Sanatında Tezhip. İstanbul: Seçil Ofset. google scholar
28. Rona, Z. (1997). Dışavurumculuk. Eczacıbaşı Sanat Ansiklopedisi (Cilt 1, s. 451-454) içinde. İstanbul: Yapı Endüstri Merkez Yayınları. google scholar
29. Sabahat, H. (2012). XX. Yüzyılın İlk Yarısında Avrupa Sanatı ve Soyut Sanatın Öncüsü: Vassily Kandisky. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Cumhuriyet Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Sivas. google scholar
30. Salgar, M. F. (2001). III. Selim Hayatı-Sanatı-Eserleri. İstanbul: Ötüken Neşriyat. google scholar
31. Say, A. (Gnl.Yay.Yön.). (1992). Barok. Müzik Ansiklopedisi (Cilt 1) içinde. Ankara: Başkent Yayınevi. google scholar
32. Say, A. (Gnl.Yay.Yön.). (1992). Müzik Tarihi. Müzik Ansiklopedisi (Cilt 3) içinde. Ankara: Başkent Yayınevi. google scholar
33. Say, A. (Gnl.Yay.Yön.). (1992). Türk Sanat Müziği. Müzik Ansiklopedisi (Cilt 4) içinde. Ankara: Başkent Yayınevi. google scholar
34. Say, A. (1995). Müzik Tarihi. Ankara: Müzik Ansiklopedisi Yayınları. google scholar
35. Selanik, C. (1996). Müzik Sanatının Tarihsel Serüveni. Ankara: Doruk Yayınları. google scholar
36. Sezikli, U. (2013). Makamlarla Türk Din Mûsikîsi Eğitim Seti. İstanbul: Dört Mevsim Yayıncılık. google scholar
37. Tanındı, Z. (1999). Osmanlı Sanatında Tezhip. Osmanlı Kültür ve Sanat Ansiklopedisi (Cilt 11, s. 120-125) içinde. Ankara: Yeni Türkiye Yayınları. google scholar
38. Tanındı, Z. (1996). Türk Minyatür Sanatı. İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları. google scholar
39. Tanrıkorur, C. (2004). Türk Müziği Kimliği. İstanbul: Dergâh Yayınları. google scholar
40. Turani, A. (1997). Dünya Sanat Tarihi. İstanbul: Remzi Kitabevi. google scholar