Araştırma Makalesi

Don Giovanni Operasında Commedia Dell’arte Etkileri

Cilt: 11 Sayı: 2 25 Aralık 2024
PDF İndir
TR EN

Don Giovanni Operasında Commedia Dell’arte Etkileri

Öz

Çalışma; librettosunu Lorenzo da Ponte’nin yazdığı ve W.A. Mozart’ın bestelediği Don Giovanni operasını ve bu operanın üzerindeki commedia dell’arte etkilerini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Çalışma kapsamında İspanyol Altın Çağı yazarı Gabriel Téllez’in (Tirso de Molina) El burlador de Sevilla y convidado de piedra eserinde ortaya çıkan Don Juan figürünün tarihsel süreci İtalyan halk tiyatrosu geleneği commedia dell’arte etkileri bağlamında incelemekte ve Don Juan figürü üzerindeki commedia dell’arte etkilerinin Don Giovanni operasına yansımaları ortaya konulmaktadır. Çalışma nitel araştırma yöntemi olan kaynak tarama metodu bağlamında yapılmıştır. Bu bağlamda Don Juan, commedia dell’arte, Don Giovanni kavramları ve bu kavramların birbirleriyle etkileşimlerinin incelendiği Türkçe ve İngilizce metinler taranmıştır. Araştırma sonucunda tarihsel süreç boyunca Don Juan figürünü konu alan kimi yorumlamaların doğrudan; kimilerinin ise dolaylı olarak commedia dell’arte etkileşimleri taşıdıkları tespit edilmiştir. Don Giovanni operası özelinde incelendiğinde, eserde yer alan Leporello karakterinin, commedia dell’arte etkisini doğrudan ortaya koyan komik hizmetçi arketipinin bir yansıması olduğu anlaşılmaktadır. Bununla birlikte operada yer alan kılık değiştirme, mandolin eşliğinde serenat yapılması ve lazzi benzeri küçük komik repliklerin kullanılması gibi unsurlar da commedia dell’arte’nin doğrudan etkilerini ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Allanbrook, W.J. (1983). Rhythmic Gesture in Mozart: Le Nozze di Figaro & Don Giovanni. Chicago: University of Chicago Press. google scholar
  2. Aydın, A. (2019). W.A.Mozart’ın Don Giovanni Operasındaki Don Giovanni, Leporello, Masetto Karakterlerinin İncelenmesi ve Karşılaştırılması. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi.) İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul. google scholar
  3. Balamir, N. (2017). Commedia dell’arte ve Türk Tiyatrosu. İstanbul: Remzi Kitabevi. google scholar
  4. Bayliss, R. (2006). Serving Don Juan: Decorum in Tirso de Molina and Moliere. Comparative Drama, 40 (2). 191-215. https://doi.org/10.1353/ cdr.2006.0015 google scholar
  5. Bevis, R. W. (1989). Liberty is My Due: Don Juan and Free Thought in the ancien regime. Man and Nature / L’homme et la nature, 8, 1-8. https://doi.org/10.7202/1012591ar google scholar
  6. Brockett, O.G. ve Hildy, F.J. (2016). Tiyatro Tarihi. (T.Göbekçin, Çev.) İstanbul: Mitos-Boyut Yayınları. google scholar
  7. Buch, D. (2004). The Don Juan Tradition, Eighteenth-Century Supernatural Musical Theatre and Vincenzo Righini’s ‘Il convitato di pietra’. Hudebni Veda. 41. 295-307. Erişim Adresi: https://www.researchgate.net/publication/296803956_The_Don_Juan_Tradition_ Eighteenth-Century_Supernatural_Musical_Theatre_and_Vincenzo_Righini’ s_’ Il_convitato_di_pietra’ google scholar
  8. Buhaiciuc, M. (2012). Tracing Zerlina’s Ancestors. Bulletin of the Transilvania University of Brasov, Series VIII: Art & Sport, 5 (54) No.2, 77-80. Erişim Adresi: https://search.ebscohost.com/login.aspx?direct=true&db=asn&AN=91869573&lang=tr&site=eds-live google scholar

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Müzik (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

25 Aralık 2024

Gönderilme Tarihi

3 Temmuz 2024

Kabul Tarihi

10 Eylül 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 11 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Aktakka, F. (2024). Don Giovanni Operasında Commedia Dell’arte Etkileri. Konservatoryum, 11(2), 616-630. https://doi.org/10.26650/CONS2024-1509765
AMA
1.Aktakka F. Don Giovanni Operasında Commedia Dell’arte Etkileri. Konservatoryum. 2024;11(2):616-630. doi:10.26650/CONS2024-1509765
Chicago
Aktakka, Furkan. 2024. “Don Giovanni Operasında Commedia Dell’arte Etkileri”. Konservatoryum 11 (2): 616-30. https://doi.org/10.26650/CONS2024-1509765.
EndNote
Aktakka F (01 Aralık 2024) Don Giovanni Operasında Commedia Dell’arte Etkileri. Konservatoryum 11 2 616–630.
IEEE
[1]F. Aktakka, “Don Giovanni Operasında Commedia Dell’arte Etkileri”, Konservatoryum, c. 11, sy 2, ss. 616–630, Ara. 2024, doi: 10.26650/CONS2024-1509765.
ISNAD
Aktakka, Furkan. “Don Giovanni Operasında Commedia Dell’arte Etkileri”. Konservatoryum 11/2 (01 Aralık 2024): 616-630. https://doi.org/10.26650/CONS2024-1509765.
JAMA
1.Aktakka F. Don Giovanni Operasında Commedia Dell’arte Etkileri. Konservatoryum. 2024;11:616–630.
MLA
Aktakka, Furkan. “Don Giovanni Operasında Commedia Dell’arte Etkileri”. Konservatoryum, c. 11, sy 2, Aralık 2024, ss. 616-30, doi:10.26650/CONS2024-1509765.
Vancouver
1.Furkan Aktakka. Don Giovanni Operasında Commedia Dell’arte Etkileri. Konservatoryum. 01 Aralık 2024;11(2):616-30. doi:10.26650/CONS2024-1509765