Abdülkadir Töre’nin Bestelemiş Olduğu İstiklal Marşının Prozodi Açısından İncelenmesi
Öz
Milli marş, bir ulusun tarihsel kimliğini, bağımsızlık bilincini ve ortak değerler sistemini sembolik bir müzikal yapı içerisinde ifade eden resmî bir eserdir. Toplumsal aidiyet duygusunu güçlendiren milli marşlar, devlet törenleri ve resmî etkinliklerde ulusal birlik ve beraberliğin ritüel bir göstergesi olarak icra edilir. İstiklal Marşı, Türk milletinin vatan sevgisini, bağımsızlık arzusunu ve kahramanlık ruhunu etkileyici bir şekilde ortaya koyan benzersiz bir şiirdir. İstiklal marşının şairi Mehmet Akif Ersoy, Türk edebiyatının önemli şairlerinden biridir. Kendine has kişiliği, derin vatan sevgisi ile tanınan şair, İstiklal Marşı ile Türk milletinin ulusal bilincinde kalıcı bir yer edinmiştir. Bu eser, yalnızca bir marş değil, aynı zamanda Türk milletinin bağımsızlık mücadelesinin ve bir ulusun yeniden doğuş hikayesini anlatan bir baş yapıttır. İstiklal Marşının bestelenmesi sürecinde pek çok bestecinin adı geçmektedir; ancak Abdülkadir Töre’nin ismine bu kaynaklarda rastlanmamaktadır. Abdülkadir Töre’nin Usûl-i Ta‘lîm-i Keman adlı keman metodu kitabında, kendisinin bestelediği İstiklal Marşı’nın notası tespit edilmiştir. Literatürde Abdülkadir Töre'nin bestelediği İstiklal Marşı ilgili herhangi bir kaynağın bulunmamasından dolayı eserin müzikolojik ve prozodik açıdan incelenmesinin önemli bir katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Bu araştırmada, yazılı ve görsel kaynakların incelendiği doküman analizi yöntemiyle veriler elde edilmiş ve detaylı bir şekilde incelenmiştir. Prozodinin kavramsal olarak ne manaya geldiği anlatılmıştır. Besteci Abdülkadir Töre hakkında bilgiler verilmiş ardından eserin notası yeniden yazılmış, orijinal notadaki Osmanlıca sözler de Latin harflerine çevrilmiştir. Elde edilen veriler, araştırma sorularına yanıt bulmak amacıyla değerlendirilmiştir. İnceleme sonucunda eserde kapalı hecelerin prozodik açıdan tamamen uygun şekilde bestelendiği, ancak açık hecelerde uyumsuzlukların bulunduğu görülmektedir. Bestede sıkça kullanılan noktalı nota değerleri, hecelerin gereğinden fazla uzamasına neden olmuştur. Ulama kullanımı sınırlı olup vurgu ve durgu uygulamaları ise oransal olarak dengeli görünmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Altınbaş, N. (2016). Millî Mücadele’de Mehmet Akif Ersoy ve İstiklal Marşı. TBMM Basımevi. google scholar
- Arel, H. S. (1946). Musikide prozodi. Z Dergisi. https://www.zdergisi.istanbul/makale/musikide-prozodi-388 google scholar
- Arel, H. S. (1997). Prozodi dersleri (M. Bardakçı, Yay. Haz., 2. bs). Pan Yayınları. google scholar
- Arısoy, M. (2012). Abdülkadir Töre’nin elyazması Mevlevî âyinleri defterleriyle, Suphi Ezgi ve Saadettin Heper’in nota neşriyatındaki âyinlerin inceleme ve karşılaştırması (Tez No: 339849) (Doktora tezi, Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü).Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Tez Merkezi. google scholar
- Audrey, W. (2023). Orienting a Nation: The Turkish National Anthem Controversies. Music & Politics, 17(2), 1-30. google scholar
- Ayvazoğlu, B. (1986). İstiklâl Marşı Tarihi ve Manası. Tercüman Aile ve Kültür Kitaplığı Yayınları. google scholar
- Behar, C. (2008). Aşk olmayınca meşk olmaz: Geleneksel Osmanlı Türk müziğinde öğretim ve intikal. Yapı Kredi Yayınları. google scholar
- Çetin, N. (2014). İstiklâl Marşı’mızı Anlamak. Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Türkoloji Dergisi, 21, (2), 25-92. google scholar
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Türk Sanat Müziğinde Kompozisyon
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Atalay Durmaz
*
0000-0002-5427-8388
Türkiye
Birsel Hasçelik
Bu kişi benim
0000-0002-5335-0296
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
31 Aralık 2025
Gönderilme Tarihi
19 Ağustos 2025
Kabul Tarihi
13 Kasım 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2025 Cilt: 12 Sayı: 2