5018 Sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu Bağlamında ve AB Sürecinde Türk Kamu İç Mali Kontrol Sistemi

Öz

Günümüzde çağdaş devlet anlayışı, kamu kaynaklarının daha iyi ve rasyonel kullanımı konusunu ön plana çıkararak etkin, ekonomik ve verimli bir şekilde kullanılması anlayışını hakim kılmıştır. Bu anlayış çerçevesinde, kamu kaynaklarının kullanılmasında önceden idarecilere inisiyatif tanıyıp harcama sonrasında denetimin etkinliğinin artırılması hususu dünyada bütçe sistemleri içinde önemli bir yer tutmaya başlamıştır. Bu gelişmelerin sonucunda, Türkiye'nin de içinde bulunduğu birçok ülke kamu mali kontrolü sistemlerinde önemli anlayış değişikliklerine gitmiştir. Türkiye'nin Avrupa Birliği’ne katılım sürecinde de, müstakil bir başlık altında ele alınan kamu mali kontrol sistemi, tarama sürecinde ve katılım müzakerelerinde bir kilometre taşı olmaktadır. Çalışmada, Avrupa Birliği’nde ve Türkiye'deki kamu mali yönetim alanındaki gelişmeler ışığında kamu mali kontrol sistemleri incelenmiş, bu konuda öne çıkan sorunlar tartışılmış ve iyi bir kamu yönetimi için etkin işleyen bir mali kontrol sistemine ihtiyaç olduğu sonucuna varılmıştır

Anahtar Kelimeler

• Kamu mali kontrolü, iç kontrol, iç denetim, ön mali kontrol

Öz

Today, the modern state approach highlights better and more rational utilization of public resources and brings forth the approach of effective, economical and efficient utilization of them. Within the framework of this approach, the approach of providing prior initiative to managers in the utilization of public resources and increasing the effectiveness of audit after the expenditure started to occupy a significant position among the budget systems on the world. As a result of these developments, several countries including Turkey have undergone significant changes of approach in their public financial control systems. The public financial control system which is addressed as an individual chapter in the EU accession process of Turkey constitutes a milestone in the screening process and the accession negotiations. This study examines the public financial control systems in the light of developments in EU and Turkey in the area of public financial management, discusses the distinctive problems in this area and concludes that an effectively functioning financial control system is required for good public administration.

Anahtar Kelimeler

• Public financial control, internal control, internal audit, ex-ante financial control

Kaynakça

1. Arcagök, M. Sait (2005), Yeni Mali Yönetim ve Kontrol Sisteminde Harcama Öncesi Kontrol, 20. Türkiye Maliye Sempozyumu, 23-27 Mayıs 2005, Denizli.
2. Arcagök, M. Sait-Bahadır Yörük-Esin Oral-Umut Korkmaz (2004), “Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nda Öngörülen Düzenlemeler”, Bütçe Dünyası, Sayı:18, İlkbahar, s. 3-19.
3. Australian National Audit Office (1993), A Practice Guide to Public SectorInternal Audit- ing, Australian National Audit Office, Australia.
4. Diamond, Jack (2002), The Role of Internal Audit in Government Financial Management: An International Perspective, IMF Working Paper: WP/02/94, Washington, D.C.
5. ECIIA (2004), Internal Control and Internal Auditing: Guidence for Directors, Managers and Auditors, ECIIA, Amsterdam.
6. European Commission (2002), Glossary of Definitions Used by the Commission in the Framework of Public Internal Financial Control (PIFC), Brussels.
7. European Commission (2004), Compendium of Public Internal Financial Control: Internal Audit Legislation in the New Member States and Applicant Countries, Brussels.
8. INTOSAI (2004), INTOSAI Guidelines for Internal Control Standards for the Public Sector, INTOSAI, Brussels.

9. Kerimoğlu, Baki (2003), “Ulusal Ekonominin Sektörel Sınıflandırılması ve Ulusal Hesapların Konsolidasyonu”, Mali Kılavuz, Sayı: 22, s. 31-32.
10. Köse, Ömer H. (2002), Dünyada ve Türkiye’de Yüksek Denetim, Sayıştay Yayını, Ankara.
11. Kubalı, Derya (1998), Performans Denetimi: Kavram, İlkeler, Metodoloji ve Uygulamalar, Sayıştay Yayını, Ankara.
12. OECD (2004), The Legal Framework for Budget Systems, An International Comparison, OECD, Paris.
13. Örenay, Hami (2005), Kamuda Denetim, Maliye Bütçe Kontrolörleri Derneği Yayın No: 2005/1, Ankara.
14. Özer, Hüseyin (1997), Kamu Kesiminde Performans Denetimi ve Türkiye Açısından Değer- lendirilmesi, Sayıştay Yayını, Ankara.
15. Özeren, Baran (2002), İç Kontrol: Kamusal Hesapverme Sorumluluğu İçin Bir Yapı Oluştu- rulması (Yayımlanmamış Bilgi Notu), Sayıştay Başkanlığı Araştırma ve Tasnif Grubu, An- kara.
16. Pratley, Alan (2003), “Public Expenditure Management Manual for Europe”, (Çev. M. Sait Arcagök ve Bahadır Yörük), Maliye Dergisi, Sayı:145, (Ocak-Nisan) 2004, s. 194-204.
17. The Swedish National Audit Office (1999), Handbook in Performance Auditing - Theory and Practice, The Swedish National Audit Office, Stockholm.
18. Türedi, Hasan (2001), Denetim, Celepler Matbaacılık, Trabzon.
19. Yörüker, Sacit (2003), Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu Tasarısı Hakkında Notlar (Yayımlanmamış Bilgi Notu), Ankara.