Civil Liability Arising From The Maintenance of Civil Registery

Öz

The civil status register must be maintained accurately in compliance with public order. The reliability of this system serves both public and private interests. The entries in the civil status register are presumed accurate until rebutted and therefore serve as the foundation for both official and private transactions. İn this respect, entries that do not reflect reality may lead to erroneous administrative actions and legal loss of rights. Although various mechanisms are provided for the correction of inaccurate entries in the register, the existence of such remedies does not always prevent individuals from suffering damages. In this context, the legislator has expressly provided for liability for damages resulting from the unlawful maintenance of the civil status register within the Civil Code. The administration bears direct responsibility for such harm. Although the maintenance of the civil status register constitutes a public service, the State has predominantly subjected its liability in this area to private law. This gives rise to a hybrid liability regime. Such liability is a strict (no-fault) liability. For the State to incur liability, a causal link must exist between the unlawful maintenance of the register and the damage sustained. Where these requirements are satisfied, the injured party may seek compensation for both pecuniary and non-pecuniary losses. Moreover, if the public official responsible for maintaining the register is at fault, the State is entitled to recourse against that official for the amount of compensation paid.

Anahtar Kelimeler

• Civil Status,
• Civil Status Register
• unlawfullnes
• Damage
• Compensation
• Liability of State
• Recourse

Kişisel Durum Sicilinin Tutulmasından Doğan Hukuki Sorumluluk

Öz

Kişisel durum sicilinin kamu düzeni gereği doğru şekilde tutulması gerekir. Bu kayıt sisteminin güvenilir nitelikte olmasında kamusal ve özel fayda bulunmaktadır. Kişisel durum sicilinde tutulan veriler aksi ispatlanana kadar doğru kabul edilir. Böylelikle resmi ve özel işlemlere esas teşkil eder. Bu kapsamda, gerçeği yansıtmayan sicil, hatalı işlemlere ve hukuki hak kayıplarına neden olabilir. Aslında sicildeki gerçeği yansıtmayan kayıtların düzeltilmesi için çeşitli yollar öngörülmüştür. Fakat bu düzeltme imkanları olsa bile kişilerin zarara uğraması mümkündür. Bu bağlamda Kanun Koyucu bu sicilin hukuka aykırı tutulmasından doğan zararları medeni kanunda özel olarak düzenlemiştir. İdare bu tür zararlardan sorumluluğu doğrudan üstlenmiştir. Devlet, özünde kamusal bir hizmet olan kişisel durum sicilinin tutulmasıyla ilgili sorumluluğunu esas itibarıyla özel hukuka tabi kılmaktadır. Bu karma bir sorumluluk rejimine neden olmaktadır. Sorumluluk kusursuz sorumluluktur. Devletin sorumluluğunun doğabilmesi için sicilin hukuka aykırı şekilde tutulması ile meydana gelen zarar arasında uygun illiyet bağı bulunmalıdır. Zarara uğrayan kişi bu şartları sağladığında maddi ve/veya manevi zararının tazminini talep edebilir. Eğer sicilin tutulmasında görevli kişinin zararın oluşmasında kusuru bulunuyorsa, devlet ödediği tazminatı ilgili personeline rücu etme hakkına sahiptir.

Anahtar Kelimeler

• Kişisel Durum
• Kişisel Durum Sicili
• Hukuka Aykırılık
• Zarar
• Tazminat
• Devletin Sorumluluğu
• Rücu

Kaynakça

1. AKİPEK, Jale / AKINTÜRK, Turgut / ATEŞ, Derya, Türk Medeni Hukuku-Başlangıç Hükümleri-Kişiler Hukuku, Yenilenmiş 17. Bası, Beta Yayıncılık, İstanbul, 2021.
2. ALTINOK ORMANCI, Pınar, Zararı Azaltma Külfeti, On İki Levha Yayıncılık, İs- tanbul, 2016. BAYGIN, Cem / NAR, Ahmet, Medeni Hukuk Dersleri-I: Başlangıç Hükümleri ve Kişiler Hukuku, 7. Baskı, Yetkin Yayınları, Ankara, 2025.
3. BOZDAĞ, Ahmet, “İdare Hukukunda İdarenin Hizmet Kusuru ve Danıştay Uygula- ması”, Türk İdare Dergisi, S. 468, Eylül 2010, ss. 33-48.
4. BUDAK, Ali Cem / KARAASLAN, Varol, Medeni Usul Hukuku, 8. Bası, Filiz Ki- tabevi, İstanbul, 2024.
5. DURAL, Mustafa / ÖĞÜZ, Tufan, Türk Özel Hukuku, Cilt II, Kişiler Hukuku, 24. Baskı, Filiz Kitabevi, İstanbul, 2024.
6. DURAL, Mustafa / SARI, Suat, Türk Özel Hukuku Cilt I: Temel Kavramlar ve Me- deni Hukukun Başlangıç Hükümleri, 13. Baskı, Filiz Kitabevi, İstanbul, 2018.
7. EREN, Fikret, Borçlar Hukuku Genel Hükümler, 21. Baskı, Yetkin Yayıncılık, Anka- ra, 2017 (Borçlar Genel).
8. EREN, Fikret, Sorumluluk Hukuku Açısından İlliyet Bağı Teorisi, Sevinç Matbaası, Ankara, 1975 (İlliyet Bağı).

9. GÖRGÜN, L. Şanal / BÖRÜ, Levent / TORAMAN, Barış / KODAKOĞLU, Meh- met, Medeni Usul Hukuku, 28.07.2020 tarih ve 7251 sayılı Kanunla Değiştiril- miş, Güncellenmiş 9. Baskı, Yetkin Yayıncılık, Ankara, 2020.
10. GÖRÜCÜ, Veysel, “Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sisteminin Merkezden Yönetim Üzerinde Yansımalar”, Kırıkkale Hukuk Mecmuası, C. 4, S. 2, 2024, ss. 527-554.
11. GÖZLER, Kemal / KAPLAN, Gürsel, “İdarî Eylemlerden Kaynaklanan Zararlara İlişkin Davalar Adlî Yargının Görev Alanına Sokulabilir mi?”, Terazi Hukuk Der- gisi, Yıl: 6, Sayı: 63, Kasım 2011, ss. 36-41.
12. GRAF-GAISER, Cora / SIEGENTHALER, Toni, Personen-und Familienrecht-Part- nerschaftsgesetz art. 1-456 ZGB-PartG, CHK- Handkommentar zum Schweizer Privatrecht, art. 46.
13. HELVACI, Serap, Gerçek Kişiler, 7. Bası, Legal Yayıncılık, İstanbul, 2016.
14. IŞIKLAR, Celal, “Danıştay Kararlarında İdarenin Kusursuz Sorumluluğunu Kaldı- ran ve Azaltan Hâller”. Yıldırım Beyazıt Hukuk Dergisi, S. 1, 2019, s. 115-158.
15. KARADEMİR AYDEMİR, Dilek, Medeni Usul Hukukunda Mahkemelerin Yetkisi, Adalet Yayınevi, Ankara, 2018.
16. KÖSE, Yasin, “Medenî Usûl Hukukunda Yetkisizlik Halinde Verilmesi Gereken Ka- rar”, Uyuşmazlık Mahkemesi Dergisi, Yıl: 9, S. 18, 2021, ss. 191-212.
17. KURT, L. Müjde, “Zarar Görenin Zararı Azaltma Külfeti”, AÜHFD, C. 64, S. 3, 2015, ss. 775-814.
18. NOMER, H. Nami, Hukuka Aykırılık ve Ahlaka Aykırılık Unsurları Çerçevesinde Salt Malvarlığı Zararlarının Tanzimi, Beta Basım Yayın, İstanbul, 1996.
19. OĞUZMAN, M. Kemal / SELİÇİ, Özer / OKTAY-ÖZDEMİR, Saibe, Eşya Hukuku, Gözden Geçirilmiş 20. Bası, Filiz Kitabevi, İstanbul, 2017 (Eşya Hukuku).
20. OĞUZMAN, M. Kemal / BARLAS, Nami, Medeni Hukuk, 22. Bası, Vedat Kitapçı- lık, İstanbul, 2016 (Medeni Hukuk).
21. OĞUZMAN, M. Kemal / ÖZ, Turgut, Borçlar Hukuku Genel Hükümler, 6098 sayılı Yeni Türk Borçlar Kanunu’na Göre Güncellenip, Genişletilmiş 16. Bası, Vedat Kitapçılık, C. 2, İstanbul, 2018 (Borçlar Genel).
22. OĞUZMAN, M. Kemal / SELİÇİ, Özer / OKTAY-ÖZDEMİR, Saibe, Kişiler Hu- kuku (Gerçek ve Tüzel Kişiler), 17. Bası, Filiz Kitabevi, İstanbul, 2018 (Kişiler Hukuku).
23. ÖZDEMİR, Necdet, Hizmet Kusuru Teorisi ve İdarenin Sorumluluğu, Yeni Desen Matbaası, Ankara, 1963.
24. ÖZTAN, Bilge, Kişiler Hukuku Gerçek Kişiler, Gözden Geçirilmiş ve Genişletilmiş 11. Baskı, Yetkin Yayınları, Ankara, 2021.
25. PEKMEZ, Cüneyt, Tapu Sicilinin Tutulmasından Devletin Sorumluluğu, On İki Lev- ha Yayıncılık, İstanbul, 2013.
26. SCHWANDER, Ivo, in: Haftpflichtkommentar Kommentar zu den schweizerischen Haftpflichtbestimmungen, Fischer/Luterbacher (Hrsg.), Zürich/St. Gallen, 2016, art. 46 ZGB.
27. SİRMEN, Lale, Tapu Sicilinin Tutulmasından Doğan Zararlardan Devletin Sorumlu- luğu, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Yayınları, Ankara, 1975.
28. ŞAHBAZ, İbrahim, “Anayasa Mahkemesi Kararının Gerekçesinin Bağlayıcılığı So- runu” Maltepe Hukuk Fakültesi Dergisi, S. 2, 2020, ss. 341-382.
29. ŞENER, Esat, “Medenî Kanunun 917’nci Maddesine Göre Hazinenin Mesuliyeti”, Yargıtay Yüzüncü Yıl Dönümü Armağanı, İstanbul, 1968.
30. ŞENGÜL, Mehmet, Tapu Sicilinin Aleniyeti, Ankara, Adalet Kitabevi, Ankara, 2013.
31. TAN, Turgut, İdare Hukuku, 2017 Anayasa Değişikleri İşlenerek Güncelleştirilmiş 6. Bası, Turhan Kitabevi, Ankara, 2017.
32. TANDOĞAN, Haluk, Türk Mes’uliyet Hukuku, Ajans- Türk Matbaası, Ankara, 1961.