SAĞLIK HİZMETİ VERENLERİN REKLAM VE TANITIM FAALİYETLERİNE UYGULANAN CEZA VE YAPTIRIMLAR: REKLAM KURULU KARARLARI ÜZERİNE BİR İNCELEME
Öz
Sağlık alanında, sağlık kurumları ve sağlık çalışanlarının reklam ve tanıtım konusunda uyması gereken kurallar vardır ve bu kurallar çeşitli yönetmeliklerle belirlenmiştir. Oldukça sıkı bir şekilde çerçevesi çizilen kurallar kimi zaman özellikle denetimin daha zor olduğu sosyal medya platformlarında sağlık çalışanları ve sağlık kuruluşları tarafından çiğnenmektedir. Bu kuralları çiğneyenler ise şikâyet edildiklerinde T.C Ticaret Bakanlığı bünyesindeki Reklam Kurulu tarafından incelenmekte ve değerlendirmelerinin sonuçları her ay yayınlanan basın bültenlerinde duyurulmaktadır. Dolayısıyla bu çalışmada sağlık çalışanları ve sağlık kurumlarının hangi kuralları ve yönetmelikleri ihlal ettiklerini, bu ihlallerin nedenlerini ve uygulanan yaptırımları ortaya koyma amaçlanmaktır. Reklam Kurulu’nun 2022 yılında yayımladıkları basın bültenleri incelenmiş ve toplamda konuyla ilgili 273 şikâyet içerik analizi tekniği ile analiz edilmiştir. Ceza alanların çoğunun Instagram’da reklam içeren paylaşımlar yaptığı (%86,4), paylaşımların neredeyse tamamında hizmet tanıtımı içerdiği (%98,5), etik problemler bağlamında bakıldığında daha çok tedavi öncesi/sonrası görüntü paylaşımı (%37) olduğu, ceza verme gerekçelerin pek çoğunda hizmete yönelik talep oluşturma (%96,7), ticari görünüm kazandırma (%95,6), izin verilen bilgilendirme sınırlarını aşma (%92,3), tanıtım sınırlarını ihlal etme (%74,3) olduğu görülmektedir. Ancak buna rağmen yaptırım olarak anılan reklamı durdurma cezasının (%99,6) verildiği görülmektedir. Sağlık kuruluşları ve sağlık çalışanlarının sosyal medya platformlarında yasal düzenlemeleri sıklıkla ihlal ettiği, bu ihlallerin büyük oranda hizmet tanıtımı ve talep oluşturma amacıyla gerçekleştirildiği, buna karşın yaptırımların hafif kaldığı sonucuna ulaşılmıştır.
Anahtar Kelimeler
PENALTIES AND SANCTIONS FOR HEALTHCARE PROVIDERS' ADVERTISING AND PROMOTION ACTIVITIES: AN ANALYSIS OF ADVERTISING BOARD DECISIONS
Öz
In the healthcare field, there are rules that healthcare institutions and healthcare professionals must follow regarding advertising and promotion, and these rules are determined by various regulations. These strictly defined rules are sometimes violated by healthcare professionals and healthcare institutions, especially on social media platforms where supervision is more difficult. When those who violate these rules are reported, they are examined by the Advertising Board within the Republic of Turkey Ministry of Trade, and the results of their evaluations are announced in monthly press releases. Therefore, this study aims to reveal which rules and regulations are violated by healthcare professionals and healthcare institutions, the reasons for these violations, and the sanctions applied. The press releases published by the Advertising Board in 2022 were examined, and a total of 273 complaints were analyzed using content analysis technique. It was found that most of those penalized made advertising posts on Instagram (86.4%), almost all posts contained service promotion (98.5%), and in terms of ethical problems, the most common violation was sharing before/after treatment images (37%). The main reasons for penalties included creating demand for services (96.7%), giving commercial appearance (95.6%), exceeding permitted information limits (92.3%), and violating promotional boundaries (74.3%). However, despite these violations, it was observed that the penalty of suspension of the advertisement (99.6%) was given as a sanction. It was concluded that healthcare institutions and healthcare professionals frequently violate legal regulations on social media platforms. These violations are largely carried out for service promotion and demand generation purposes, however, the sanctions remain lenient.
Anahtar Kelimeler
