YURTTAŞ GAZETECİLİĞİ VE SOSYAL MEDYA KAVRAMLARI ÜZERİNE BİBLİYOMETRİK BİR ANALİZ

Öz

Yurttaş gazeteciliği, öncelikle geleneksel medyada halkın haber üretim süreçlerinde merkeze alınmasını savunan ve 2000’li yılların başında gerek medya profesyonelleri gerekse araştırmacılar tarafından başlanan önemli gazetecilik kavramlarından biridir. Diğer yandan dijital araçlar, internet ve mikroblogların yaygınlaşmasıyla birlikte bu kavram kullanıcı türevli haber içerik üretim sürecini ve bunun haberciliğe etkilerini de içine alacak şekilde yeniden tartışılmaya başlanmıştır. Halkın haber üretim ve dağıtım süreçlerine katılımı, haber akışını hızlandırmış, çeşitliliği artırmış ve ifade özgürlüğü alanlarını genişletmiştir. Gazeteciliğin dönüşümü çeşitli tartışmalara konu olsa da, literatürde yurttaş gazeteciliği ve sosyal medya kullanımı kavramlarını birlikte ele alan yeterli yayın bulunmamaktadır. Bu çalışma, yurttaş gazeteciliği ve sosyal medya kavramlarının 2014-2024 yılları arasındaki bilimsel yayınlarda nasıl ele alındığını bibliyometrik analiz yöntemiyle incelemektedir. Bu iki kavramın birlikte hangi sıklıkta konu edildiği, en çok atıf alan çalışmalar, yazarlar, dergiler ve ülkeleri belirlemek için Scopus veri tabanından elde edilen bilimsel yayın verilerinin kullanıldığı çalışmanın analiz sonuçlarına göre, yurttaş gazeteciliği ve sosyal medya kavramlarını birlikte ele alan yayın sayısının yıllara göre artış gösterdiği tespit edilmiştir. En çok atıf alan dergi European Journal of Communication, en çok atıf alan üniversite ise George Washington Üniversitesi olarak belirlenmiştir. Ülkeler bazında ise Amerika Birleşik Devletleri en fazla atıf alan ülke konumundadır. Türkiye, bu alanda 26. sırada yer almaktadır. Türkiye'de sosyal medyanın halkın haber üretimi ve dağıtımındaki kullanım yoğunluğu dikkate alındığında, yurttaş gazeteciliği ve sosyal medya kavramlarına yönelik yayın ve atıf sayısının yetersiz olduğu sonucuna varılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Yurttaş Gazeteciliği
• Haber
• Sosyal Medya
• Bibliyometrik Analiz.

A BIBLIOMETRIC ANALYSIS ON THE CONCEPTS OF CITIZEN JOURNALISM AND SOCIAL MEDIA

Öz

Citizen journalism is one of the important journalism concepts that primarily advocates the centralization of the public in the news production processes in traditional media and was started by both media professionals and researchers at the beginning of the 2000s. On the other hand, with the spread of digital tools, the Internet and microblogs, this concept has started to be discussed again in a way that includes the user-derived news content production process and its effects on journalism. The participation of the public in the news production and distribution processes has accelerated the news flow, increased diversity and expanded the areas of freedom of expression. Although the transformation of journalism is the subject of various discussions, there are not enough publications in the literature that address the concepts of citizen journalism and social media use together. This study examines how the concepts of citizen journalism and social media are covered in scientific publications between 2014-2024 by the method of bibliometric analysis. According to the analysis results of the study, which used scientific publication data obtained from the Scopus database to determine how often these two concepts are discussed together, the most cited studies, authors, journals and countries, it has been found that the number of publications that deal with the concepts of citizen journalism and social media together has increased over the years. The most cited journal is the European Journal of Communication, and the most cited university is George Washington University. In terms of countries, the United States is the country with the highest number of citations. Turkey is the 26th in this field is ranked. Considering the intensity of the use of social media in the production and distribution of news by the public in Turkey, it has been concluded that the number of publications and citations related to the concepts of citizen journalism and social media is insufficient.

Anahtar Kelimeler

• Citizen Journalism
• News
• Social Media
• Bibliometric Analysis.

Kaynakça

1. Ahva, L. (2013). Public journalism and professional reflexivitiy. Journalism, 14(6), 790-806. doi:10.1177/1464884912455895
2. Akça, E. (2008). Habercilikte yeni arayışlar ve hak haberciliği. BİA Haber Merkezi: http://www.bianet.org adresinden alınd