Reklam Metninde Gerçe(kli)ğin İnşa Süreci: Göstergebilim, İletişim, Sosyoloji ve Felsefe Kuramlarının Düşüngü Ekseninde Kavramsal ve Kuramsal Bir Eleştiri

Reklamlarda “gerçeğin inşa ideolojisi”nin farklı konumlandırmalarına şahit olmaktayız. Reklam, kurgusal söylemiyle gerçek yaşamı dönüştürmekte, gerçeği yeniden inşa etmektedir. Bu çalışmada temelde, iletişim olgu ve sürecine dahil olan popüler kültür ürünü/üreticisi reklam metinlerinin /iletilerinin kurgusal gerçeklik bağlamında kuramsal bir değerlendirmesi yapılmaktadır. Çalışmada, reklam metinlerinin göstergebilimsel kuram ve reklam söylemi üzerinden gerçeğin inşa ediliş sürecinin görünümlerine ilişkin birtakım tespitlere varılmıştır. Bu tespitlerin, reklam araştırmaları ve göstergebilimsel reklam çözümlemeleri (reklam göstergebilimi) alanında yapılan çalışmalara ışık tutacağını ve alana farklı bir bakış açısı kazandıracağını umut etmekteyiz/amaçlamaktayız. Günümüz patriarkal toplumsal ve kültürel yapıdan doğan mitler ile toplumsal yapılanmaya yansıyan reklam mitleri arasındaki ilişki, gerçekliğin inşa ediminde şekillenmektedir. Bu bakış açısının reklam göstergebilimi alanında süregelecek çalışmalara ivme kazandıracağı kanaati, çalışmanın önemini gözler önüne sermektedir. Çalışmada, reklam metinlerinde “gerçekliğin ideolojisi” üzerine geleneksel mitlere uygun (s)imgelere yer verildiği ve bu (s)imgelerin reklam metninde gerçeği inşa ettiği / ürettiği ve yeniden inşa ettiği / ürettiği saptanmıştır. Reklamda kurgulanan gerçeklik, tüketiciyi manipüle etmektedir. Diğer bir deyişle, reklamın kurgusal gerçeği içinde işleyen ideoloji, insanın birbirleri ve dünya ile olan ilişkilerini manipülasyona uğratarak yeniden üretmektedir. Sonuç olarak denilebilir ki; reklamlar, içinde üretildikleri toplumsal ve kültürel yapının değerlerini yansıtırken aynı zamanda onları (gerçeği) yeniden üretmekte, inşa etmektedir.