Nosferatu Filmlerinde Geçmişten Günümüze Vampir Mitinin Dönüşümü

Öz

Bu çalışma, sinema tarihinde vampir mitinin dönüşümünü F. W. Murnau’nun 1922 yapımı Nosferatu: A Symphony of Horror, Werner Herzog’un 1979 yapımı Nosferatu the Vampyre ve Robert Eggers’ın 2024 yapımı Nosferatu filmleri üzerinden analiz etmektedir. Çalışmanın amacı, vampir figürünün farklı dönemlerdeki temsil biçimlerini ortaya koymak ve bu temsilin toplumsal korkular, kültürel değerler ve sinemanın teknik olanaklarıyla nasıl değiştiğini göstermektir. Çalışma, karşılaştırmalı film analizi yöntemine dayanmaktadır. Filmler öykü ve söylem farklılıkları, teknik gelişmeler ve gotik unsurların kullanımı başlıkları altında incelenmiştir. Çalışmanın ilk bölümünde vampir mitinin tarihsel kökenleri ve Dracula filmlerinin sinema tarihindeki yeri ele alınmıştır. Vampirin kelime kökeninden başlayarak farklı kültürlerdeki varlığı, Batı edebiyatındaki ilk örnekleri ve sinemaya geçiş süreci detaylandırılmıştır. Bram Stoker’ın Dracula romanının sinema uyarlamalarının incelenmesi, vampir figürünün popüler kültürdeki konumunu anlamak açısından önemli veriler sunmuştur. İkinci bölümde gotik unsurların korku filmlerindeki işlevi açıklanmıştır. Gotik kavramının edebiyat ve mimariden sinemaya geçişi, Edmund Burke’ün yücelik teorisinden Horace Walpole’un Otranto Şatosu romanına kadar uzanan gelişim çizgisi takip edilmiştir. Araştırmanın son bölümünde üç Nosferatu filminin karşılaştırmalı analizi yapılmıştır. Bulgular, vampir mitinin her dönemde toplumsal korkuları ve değerleri yansıttığını göstermektedir: 1922 yapımı film savaş sonrası Almanya’nın travmalarını, 1979 yapımı film varoluşsal kaygıları, 2024 yapımı film ise modern toplumun aşk, cinsellik ve ölümle ilgili karmaşık ilişkilerini temsil etmektedir. Ayrıca teknolojik gelişmeler vampirin görsel temsilini köklü biçimde dönüştürürken, gotik unsurların kullanımındaki farklılıklar da dönemsel estetik tercihleri yansıtmıştır. Sonuç olarak, vampir figürü sinemada en dayanıklı ve dönüşken karakterlerden biri olarak her dönemde yeniden yorumlanmış ve toplumsal zihniyetin evrimiyle birlikte farklı biçimlerde temsil edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Vampir sineması
• Nosferatu
• Gotik korku
• Sinema tarihi
• Dracula

The Transformation of The Vampire Myth in Nosferatu Films From Past To Present

Abstract

Abstract This study analyzes the transformation of the vampire myth in cinema history through F. W. Murnau’s 1922 film Nosferatu: A Symphony of Horror, Werner Herzog’s 1979 film Nosferatu the Vampyre, and Robert Eggers’ 2024 film Nosferatu. The aim of the study is to reveal the representations of the vampire figure in different periods and to show how this representation has changed in relation to social fears, cultural values, and the technical possibilities of cinema. The study is based on comparative film analysis. The films are examined under the headings of narrative and discourse differences, technical developments, and the use of gothic elements. The first section of the study examines the historical origins of the vampire myth and the place of Dracula films in cinema history. Beginning with the etymology of the word “vampire,” the study details its presence in different cultures, its first examples in Western literature, and its transition to cinema. The analysis of Bram Stoker’s Dracula novel adaptations provides important data for understanding the position of the vampire figure in popular culture. The second section explains the function of Gothic elements in horror films. The transition of the Gothic concept from literature and architecture to cinema is traced through a developmental timeline stretching from Edmund Burke’s theory of the sublime to Horace Walpole’s novel The Castle of Otranto. The final section of the study presents a comparative analysis of three Nosferatu films. The findings show that the vampire myth reflects social fears and values in every era: the 1922 film represents the traumas of post-war Germany, the 1979 film represents existential anxieties, and the 2024 film represents modern society’s complex relationships with love, sexuality, and death. Furthermore, technological developments have fundamentally transformed the visual representation of the vampire, while differences in the use of gothic elements have reflected period-specific aesthetic preferences. As a result, the vampire figure has been reinterpreted in every era as one of the most enduring and transformative characters in cinema, represented in different forms alongside the evolution of social mentality.

Keywords

• Vampire cinema
• Nosferatu
• Gothic horror
• Film history
• Dracula

Kaynakça

1. Abisel, N. (1999). Popüler sinema ve türler. Alan Yayıncılık.
2. Abisel, N. (2003). Sessiz sinema. Om Yayınları.
3. Açar, M. (2025, Ocak 3). Habertürk. Habertürk: https://www.haberturk.com/ozel-icerikler/mehmet-acar/3752560-nosferatuya-yeni-yorum
4. Aytekin, M. (2013). Korku sinemasında türler. Atatürk İletişim Dergisi, 5, 63-84.
5. Benshoff, H. M. (2014). Horror Before the Horror Film. H. M. Benshoff (Ed.), A Companion to the Horror Film (s. 207-240). Wiley-Blackwell.
6. Beresford, M. (2014). İfritlerden draculaya modern vampir mitinin doğuşu. Doğan Kitap.
7. Cherry, B. (2014). Korku. Kolektif Yayınları.
8. Davenport-Hines, R. (2005). Gotik: Aşırılık, dehşet, kötülük ve yıkımın dört yüz yılı. Dost Yayınları.

9. Ebert, R. (1997, Eylül 28). Roger Ebert. Roger Ebert: https://www.rogerebert.com/reviews/great-movie-nosferatu-1922
10. Eggers, R. (2025, Ocak 10). Dream of Death: Robert Eggers on “Nosferatu”. (I. Feldberg, Röportaj Yapan)
11. Evans, W. (1973). Monster movies: A sexual theory. Journal of Popular Film, 2(4), 353-365.
12. Graham, L. D. (2023). Patriarchal blood rituals and the vampire archetype. (A. Hogg, Dü.) Journal of Vampire Studies, 3, 31-45.
13. Hopkins, L. (2005). Screening The Gothic. University of Texas Press.
14. Işıklar, U. (2010). Pelerinden latekse gecenin çocukları son dönem korku sinemasında vampir karakterinin dönüşümü. Avrupa Yakası Yayınları.
15. Kılınç, U. (2022). 50 maddede korku sineması. Karakarga Yayınları.
16. Kılınç, U. (2025). Sinema endüstrisi, korku türü ve canavar kuramı izleğinde dracula'nın dönüşümü. İthaki Yayınları.
17. Miles, R. (1995). Ann Radcliffe: The great enchantress. Manchester University Press.
18. Mitry, J. (1999). Sinema. L. Richard (Ed.), Ekspresyonizm Sanat Akademisi (s. 215-240) (B. Madra, S. Gürsoy & İ. Usmanbaş, Çev.). Remzi Yayınları.
19. Orlomoski, C. (2011). From monsters to victims: Vampires and their cultural evolution from the nineteenth to the twenty-first century [Yayınlanmamış doktora tezi]
20. Osmanoğulları, F. (2021). Gotik film estetiği: B film örnekleri üzerinden bir değerlendirme [Yayınlanmamış doktora tezi]
21. Özkaracalar, K. (1999). Beyazperdede Dracula: Vampir Dosyası 2. Geceyarısı Sineması, 4, 2-15.
22. Özkaracalar, K. (1999). Halkinanışından Edebiyata Vampir İmgesi: Vampir Dosyası 1. Geceyarısı Sineması, 3, 26-35.
23. Özkaracalar, K. (2025, Ocak 14). Ek Dergi. Ek Dergi: https://ekdergi.com/1922den-gunumuze-nosferatu/ Punter, D., & Byron, G. (2004). The Gothic. Blackwell Publishing.
24. Reynolds, F. M. (1837). The Vampire Knight and His Cloud Steed. The Keepsake for MDCCCXXXVIII (s. 242-269). içinde Londra, Paris: Longman, Orme, Brown, Green, and Longmans. Ekim 20, 2025 tarihinde https://books.google.es/books?id=d39RAAAAcAAJ
25. Rhodes, G. D. (2010). Dracula halala (1921): The Cinema's First Dracula. Horror Studies, 1(1), 25-47.
26. Sarpkaya, S., & Yaltırık , M. (2018). Türk kültüründe vampirler. Karakum Yayınları.
27. Skal, D. J. (2004). Hollywood Gothic: The tangled web of dracula from novel to stage to screen. Farrar, Straus and Giroux.
28. Stoker, B. (2013). Dracula. Can Yayınları.
29. Tunçer, S. (2003). Gotik ve feminist anlatının buluşması. litera: Dil Edebiyat ve Kültür Araştırmaları Dergisi, 15, 125-135.
30. Warwick, A. (2017). Dracula and the Late Victorian Gothic Revival. R. Luckhurst (Ed.), The Cambridge Companion to Dracula (s. 39-54). Cambridge University Press.
31. Wood, R. (2003). Hollywood from Vietnam to Reagan … and beyond. Columbia University Press.