İntihar Davranışına Kapsamlı Bir Bakış: Risk Faktörleri, Değerlendirme ve Önleme
Öz
İntihar bireysel bir davranış olmanın ötesinde biyolojik, psikolojik ve sosyo-kültürel etkenlerin etkileşimiyle ortaya çıkan önemli bir halk sağlığı sorunudur. Mevcut çalışma intihar olgusunu çok boyutlu bir çerçevede ele alarak risk faktörleri, değerlendirme süreçleri ve önleme yaklaşımlarını bütüncül bir bakış açısıyla incelemektedir. Çalışmada öncelikle intiharın kavramsal çerçevesi ve sınıflandırmaları ele alınmış, ardından küresel düzeydeki yaygınlığına ilişkin güncel veriler sunulmuştur. İntihar davranışıyla ilişkili risk faktörleri; genetik yatkınlık, ruh sağlığı bozuklukları, sosyal izolasyon, ekonomik zorluklar ve geçmiş intihar girişimleri bağlamında değerlendirilmiştir. Ayrıca yaş ve cinsiyet değişkenleri temelinde farklılaşan risk örüntülerine dikkat çekilmiştir. İntiharın değerlendirilmesi sürecinde kullanılan ölçme araçları ve klinik görüşme teknikleri açıklanmış, risk faktörlerine yer verilmiştir. Müdahale kapsamında terapötik yaklaşımlar, farmakolojik tedavi ve bütüncül müdahale modelleri ele alınmıştır. Son olarak intiharı önlemeye yönelik bireysel ve toplumsal düzeyde geliştirilen stratejiler tartışılmıştır. Çalışma intiharın önlenmesinde erken tanılama, risk değerlendirmesi ve multidisipliner yaklaşımların önemini vurgulamaktadır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Akçay, S., & Taşkın, M. (2019). İntihar ve toplumsal cinsiyet: Sosyal hizmet perspektifinden bir değerlendirme. OPUS International Journal of Society Researches, 14(20), 2278–2299.
- Apaydın, H., Özer, A., & Karanlık, H. (2016). İntihar ve din ilişkisi üzerine bir değerlendirme. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 5(8), 2730–2752.
- Ay, Y. K. (2018). İntihar olgularının toplumsal cinsiyet bağlamında incelenmesi: Antalya ili örneği [Yüksek lisans tezi, Akdeniz Üniversitesi]. Aydın, M., Hacımusalar, Y., & Hocaoğlu, Ç. (2019). İntihar davranışının nörobiyolojisi. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, 11(1), 1–23.
- Ballard, E. D., Luckenbaugh, D. A., Richards, E. M., Walls, T. L., Brutsché, N. E., Ameli, R., Niciu, M. J., Vande Voort, J. L., & Zarate, C. A., Jr. (2015). Assessing measures of suicidal ideation in clinical trials with a rapid-acting antidepressant. Journal of Psychiatric Research, 68, 68–73. https://doi.org/10.1016/j.jpsychires.2015.06.003
- Barr, B., & Clarke, S. (2010). The effects of unemployment on suicide. British Journal of Psychiatry, 197(2), 132–137. https://doi.org/10.1192/bjp.bp.109.068911
- Beck, A. T. (2002). Cognitive therapy and the emotional disorders. International Universities Press.
- Beck, A. T., & Alford, B. A. (2009). Depression: Causes and treatment (2nd ed.). University of Pennsylvania Press.
- Beck, R. W., Morris, J. B., & Beck, A. T. (1974). Cross-validation of the Suicidal Intent Scale. Psychological Reports, 34(2), 445–446. https://doi.org/10.2466/pr0.1974.34.2.445
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Klinik Psikoloji
Bölüm
Derleme
Yazarlar
Ayşe Nur Katmer
*
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
29 Haziran 2026
Gönderilme Tarihi
2 Mayıs 2026
Kabul Tarihi
18 Haziran 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 6 Sayı: 1