Yerel Haber Sitelerinin Tık Tuzakları ve Sosyal Medya Stratejisi Üzerine Bir Analiz

Öz

İnsan hayatında önemli bir yeri olan haberi, pek çok kanal, araç ve uygulamadan edinmek mümkündür. Kitlelere haberi ulaştıran iletişim ortamlarının sayısının fazla olmasıyla da rekabet artmıştır. Bunun sonucunda haberden kazanç sağlama adına tık tuzağı uygulamalarına başvurma durumu ortaya çıkmıştır. Bu çalışmada yerel haber sitelerinin tık tuzakları konusundaki tutumu ve sosyal medya stratejileri araştırılmıştır. Çalışmanın amacı yerel haber sitelerinin manşetleri ile sosyal medya hesaplarındaki tık tuzağı uygulamalarıyla ilgili tutumunu ortaya koymak ve tuzakların hedeflerine ne derece ulaştığını anlamaktır. Çalışmada içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. Yerel haber siteleri, soru cümleleri gibi yöntemlerle oluşturulan klasik tık odaklı haberlerden, görüntüye, yazıyı biçimlendirmeden, belirsiz bırakmaya kadar pek çok tık tuzağı yöntemini kullanmıştır. Analizler neticesinde Yenihaber’in yüzde 74, Merhaba’nın yüzde 72 ve Hakimiyet’in yüzde 55 gibi büyük oranlarda tık tuzağına başvurduğu ortaya konmuştur. Bu siteler, similarweb istatistiklerinde de ziyaret edilme bakımından aynı sırayla yer almıştır. Böylece tık tuzaklarının hedefine ulaştığı anlaşılmıştır. Çalışmada gazetelerin sosyal medyayı günümüz koşullarına uygun bir biçimde kullanmadığı, buraya özgü içerik üretmediği, sadece sitelerindeki haberleri yeniden ilettikleri bir araç olarak gördükleri de anlaşılmıştır. Gazeteler sosyal medyalarında da tık tuzağı olan haberleri yoğun olarak paylaşmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Yerel Haber
• Tık Tuzağı
• Sosyal Medya
• İnternet Gazeteciliği

An Analysis on Clickbaits and Social Media Strategy of Local News Websites

Öz

It is possible to receive news, which has an important place in human life, from many channels, tools and applications. With the high number of communication media that deliver news to the masses, competition has increased. As a result, the situation of resorting to clickbait applications in order to gain profit from the news has emerged. In this study, the attitude of local news websites towards clickbait and their social media strategies were investigated. The aim of the study is to reveal the attitude of local news sites regarding clickbait practices in their headlines and social media accounts and to understand to what extent the traps achieve their goals. Content analysis method was used in the study. Local news websites have used many clickbait methods ranging from classical click-oriented news created with methods such as question sentences to images, from formatting the text to leaving it ambiguous. As a result of the analyses, it was revealed that Yenihaber used clickbait at a rate of 74 percent, Merhaba at 72 percent and Hakimiyet at 55 percent. These websites were ranked in the same order in terms of being visited in similarweb statistics. Thus, it was understood that clickbait reached its target. The study also revealed that newspapers do not use social media in accordance with today's conditions, do not produce content specific to it, and see it only as a tool to retransmit the news on their websites. Newspapers also intensively share clickbait news on their social media.

Anahtar Kelimeler

• Local News,
• Clickbaits,
• Social Media,
• Internet Journalism

Kaynakça

1. AA, A. (2018). Muhabir Habercinin Temel Kitabı. Ankara: Anadolu Ajansı Yayınları.
2. Afandi, W., Saputro, S. N., Kusumaningrum, A. M., Ardiansyah, H., Kafabi, M. H., & Sudianto, S. (2022). Klasifikasi Judul Berita Clickbait menggunakan RNN-LSTM. Jurnal Informatika: Jurnal pengembangan IT (JPIT), 7(2), 85-89. doi:10.30591/jpit.v7i2.3401
3. Akyüz, S. S. (2019). 31 Mart 2019 Yerel Seçimleri Öncesı Son Dakika Haber Bildirimlerinin İçerik Analizi: Haber Türleri, Tık Tuzakları Ve İktidar-Muhalefet Haberlerinin Dağılımı. İNİF E - Dergi, 4(2), 153-167.
4. Ata, F. (2022). Yerel İnternet Haberciliğinde Doğrulama: Hatay Örneği. Doktora Tezi, Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
5. Atalay, G. E. (2020). Sosyal Medya Gazeteciliği. G. E. Atalay içinde, Yeni Medya ve Alternatif Gazetecilik: Yeni Olanaklar, Sorunlar ve Tartışmalar (s. 43-90). İstanbul: Hiperyayın.
6. Ayhan, B., & Demir, Y. (2020). Toplumsal Gerçeklikten Kaçış: Covid-19 Sürecinde İnternet Magazin Haberlerinin Gündemi. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 22(4), 1567 - 1590. doi:10.16953/ deusosbil.814914 Basın İlan Kurumu Resmî İlan ve Resmî Reklam Alan Süreli Yayınlar Listesi. (2023, Ekim 15). Basın İlan Kurumu: https://ilanbis.bik.gov.tr/Uygulamalar/AylikListe adresinden alındı
7. Başaran İnce, G. (2020). Araştırmacı Gazetecilikte İş Modelleri ve Fonlama. Ö. Erkmen, B. Ataman, & B. Çoban içinde, Yeni Gazetecilik Mecralar, Deneyimler, Olanaklar (s. 114-155). İstanbul: Kafka.
8. Bingöl, M., & Yanık, H. (2021). Tık Tuzağı Habercilik Çerçevesinde Kamu-Ticari Haber Sitelerinin Karşılaştırılması: trthaber.com ile milliyet.com.tr Örneği. Yeni Medya(11), 18-37. doi:10.34189/ymd.2021.11.002

9. Biyani, P., Tsioutsiouliklis, K., & Blackmer, J. (2016). "8 Amazing Secrets for Getting More Clicks": Detecting Clickbaits in News Streams Using Article Informality. Proceedings of the Thirtieth AAAI Conference on Artificial Intelligence (AAAI-16), 30. doi:10.1609/aaai.v30i1.9966
10. Cambridge Dictionary. (2023, Ekim 8). Cambridge Dictionary: https://dictionary.cambridge.org/tr/s%C3%B6zl%C3%BCk/ingilizce/clickbait adresinden alındı
11. Chakraborty, A., Sarkar, R., Mrigen, A., & Ganguly, N. (2017, Eylül 12). SSRN: https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=3034591 adresinden alındı
12. Chowanda, A., Nadia, N., & Kolbe, L. M. (2023). Identifying clickbait in online news using deep learning. Bulletin of Electrical Engineering and Informatics, 12(3), 1755-1761. doi:10.11591/eei.v12i3.4444
13. Çakır, C., & Köseliören, M. (2021). İnternetle Birlikte Dönüşen Habercilik: Tık Haberciliği. O. Araslı, & S. Tiryaki içinde, Gazetecilik ve Haber Süreklilik Değişim ve Dijitalleşme (s. 71-104). Palet Yayınları.
14. Çavuş, S., & Ede, N. (2021). Tık Odaklı Habercilik: Türk İnternet Haber Medyası Üzerine Bir İçerik Analizi. Selçuk İletişim, 14(1), 23-54. doi:https://doi.org/10.18094/josc.811590
15. Çoban, B. (2019). POST TRUTH ÇAĞINDA DİJİTAL GAZETECİLİK VE HABER BAŞLIKLARINDA "TIK TUZAĞI". Anadolu Üniversitesi İletişim Bilimleri Fakültesi Uluslararası Hakemli Dergisi, 27(4), 35-49. doi:https://dergipark.org.tr/tr/pub/kurgu/issue/54877/752380
16. Erçin, D. (2018). Yeni Medya ve Gazetecilik Kimliğindeki Dönüşüm. Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Arel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
17. Güz, N., Yegen, C., & Yanık, H. (2017). Haber ve Bilgi Alma Aracı Olarak Yeni Medya: Muş İli Örneği. International Journal of Social Sciences and Education Research, 3(4), 1404-1417.
18. Hermida, A. (2012). Social Journalism: Exploring how Social Media is Shaping Journalism. E. Siapera, & A. Veglis içinde, The Handbook of Global Online Journalism (s. 309 – 328). New Jersey: John Wiley & Sons.
19. Jung, A.-K., Stieglitz, S., Kissmer, T., Mirbabaie, M., & Kroll, T. (2022). Click me. . .! The influence of clickbait on user engagement in social media and the role of digital nudging. PLOS ONE. doi:doi.org/10.1371/journal.pone.0266743 Kahraman, S., & Temel, F. (2022). Sosyal İçerik Üreten İnternet Sitelerinde ‘Clickbait’ Yansımaları. Erciyes Akademi, 36(2), 539-558. doi:10.48070/erciyesakademi.1066782
20. Kalem, A. S. (2022). Gündelik Hayatın Dijitalleşmesi Karşısında Sosyoloji. Medeniyet ve Toplum Dergisi, 6(2), 95 - 102. doi:10.51117/metder.2022.28
21. Karaduman, B. (2022). Tek Taraflı Gözetimden Çift Taraflı Gözetime Geçiş: The Truman Show Filmi Analizi. Konya Sanat(5), 93 - 104. doi:10.51118/konsan.2022.19
22. Kortak, İ. Y. (2022). İnternet Gazeteciliğinde “Son Dakika” Başlığıyla Atılan Tık Tuzaklı Haberlerin Etik Çerçeveden İncelenmesi. Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 13(2), 488-503. https://dergipark.org.tr/tr/pub/gumus/issue/70421/948707 adresinden alındı
23. Koyuncu, E. (2016). Haber Ajanslarının İnstagtam ve Twitter Kullanımının Doğrudan Topluma Ulaşım ve Etkileşim Yönünden İncelenmesi. İNİF E - Dergi, 1(2), 50-63.
24. Lasorsa, D. L., Lewis, S. C., & Holton, A. (2012). Normalizing Twitter: Journalism Practice in an Emerging Communication Space. Journalism Studies, 13(1), 19-36.
25. Logan, R. (2010). Understanding New Media: Extending Marshall McLuhan. New York: Peter Lang Publishing, Inc.
26. Lytvynenko, J. (2020). Son Dakika Gelişmelerinde Sahte Haber ve Bilgi Operasyonlarını Takip Etmek. C. Silverman içinde, Dezenformasyon ve Medya Manipülasyonu Üzerine Doğrulama El Kitabı (s. 82-92). European Journalism Centre.
27. Macit, H. B. (2023). Yerel İnternet Haberciliğinde Tık Tuzağı: Batı Akdeniz Bölgesi Örneği. Yeni Medya(14), 251-265. doi:10.55609/yenimedya.1263887
28. Oxford Learners Dictionaries. (2023, Ekim 8). Oxford Learners Dictionaries: https://www.oxfordlearnersdictionaries.com/definition/english/clickbait?q=clickbait adresinden alındı
29. Özçelik, İ. (2020). Sinema Perdesinde Araştırmacı Gazetecilik: “Spotlight” Filmi Üzerine Sosyolojik Bir İnceleme. Konya Sanat(3), 32 - 48. doi:10.51118/konsan.2020.3
30. Özyal, B. (2016). Tık Odaklı Habercilik: Tık Odaklı Haberciliğin Türk Dijital Gazetelerindeki Kullanım Biçimleri. Global Media Journal TR Edition, 6(12), 273-301.
31. https://globalmediajournaltr.yeditepe.edu.tr/sites/default/files/Burak%20%C3%96ZYAL.pdf adresinden alındı Pazarbaşı, B. (2020). Dijital Çağda “Habere İnanmıyorsunuz” Sahte Haber, Gazetecilik/ ve Gerçek. S. Koç Akgün, & B. Pazarbaşı içinde, Dijitalin Ritmi: İletişim, Medya ve Kültür Alanlarında Yeni Perspektifler (s. 202-227). İstanbul: Hiperyayın. R aju, N. G., Nyalakanti, N., Kambampati, P., Kanthali, Y., Pandey, Ş., & Maithili, K. (2023). Clickbait Post Detection using NLP for Sustainable Content. 15th International Conference on Materials Processing and Characterization (ICMPC 2023). doi:10.1051/e3sconf/202343001081
32. Segado-Boj, F., Díaz-Campo, J., & Quevedo Redondo, R. (2019). Influence of the 'News Finds Me' Perception on News Sharing and News Consumption on Social Media. Communication Today, 10(2), 90-104.
33. Selenić, U. (2022). FOTOGRAFIJA I KLIKBEJT NASLOVI: SREDSTVA ONLAJN MEDIJA U PROCESU MANIPULACIJE ČITALACA. SPORT MEDIJI BIZNIS, 8(1), 145-156. https://www.ceeol.com/search/article-detail?id=1100397 adresinden alındı
34. Seyıdov, I., & Artan Özoran, B. (2020). Insta-worthiness of News in New Media Journalism: How to Understand News Values on Instagram. Türkiye İletişim Araştırmaları Dergisi(36), 186-203.
35. Şahin, Z. B., & Birincioğlu, Y. (2022). Tık Odaklı Başlıklar ve Okuyucu Refleksleri Üzerine Bir Araştırma: Odak Grup Çalışması. TRT Akademi, 7(14), 236-261. doi:10.37679/trta.1013651
36. Tandoc Jr., E. C., Lim, Z. W., & Ling, R. (2018). Defining “Fake News”: A Typology of Scholarly Definitions. Digital Journalism, 6(2), 137-153.
37. Tok, İ. (2023). Tık Odaklı Haberlerin Duygusal Boyutu: Çevre Haberleri Üzerine Bir İnceleme. Kastamonu İletişim Araştırmaları Dergisi(10), 145-171. doi:10.56676/kiad.1251643
38. Uçak, O. (2018b). Haber Uygulamaları. Konya: Eğitim Yayınevi.
39. Wang, H.-C., Maslim, M., & Liu, H.-Y. (2023). CA-CD: context-aware clickbait detection using new Chinese clickbait dataset with transfer learning method. Data Technologies and Applications. doi:doi.org/10.1108/DTA-03-2023-0072
40. Wardle, C. (2020). Bilgi Düzensizliği Çağı. C. Silverman içinde, Dezenformasyon ve Medya Manipülasyonu Üzerine Doğrulama El Kitabı (s. 9-15). European Journalism Center-Teyit. Yılmaz, A., & Taylan, A. (2015). Alternatif Kamusallık Açısından İnternet Gazeteciliği: Haber Sitelerinde Okuyucu Yorumları. Atatürk İletişim Dergisi(9), 205-222.