Konut Mutfaklarında Yer Alan Eviye Altı Dolaplarının Kullanım Şekillerinin Belirlenmesi

Öz

Bu araştırmada kullanıcıların konut mutfaklarında yer alan eviye altı dolabını kullanım şekillerinin tespit edilmesi ve bu hacimde duyulan ihtiyaçların belirlenmesi amaçlanmaktadır. Bu amaçla 50 adet konut mutfağı eviye altı dolabı kullanım sürecinde olduğu gibi fotoğraflanmış ve içerisinde yer alan malzeme-nesneler tespit edilmiştir. Sonuçta; eviye altı dolabı içerisinde; temizlik malzemelerinin (temizlik kimyasalı, çamaşır suyu, sirke, bulaşık deterjanı, temizlik kovası vb.), yiyecek malzemelerinin (sıvı yağ, kavanozlu gıda, poşetli gıda vb.), küçük ev aletleri araç ve gereçlerinin (fırın-tek göz ocak-tost makinesi, küçük-büyük tüp vb.), değişik kapların (plastik kap, tencere, tava, tepsi, çaydanlık vb.), çöp kutusunun ve su arıtma cihazının belirli oranlarda yer aldığı belirlenmiştir. İncelenen eviye altı dolapların %40’ının içinde tek raf bulunmakta, %60’ı ise rafsız olarak kullanılmaktadır. Eviye altı dolaplarının özensiz tasarımı ve ihtiyaç planlamasının iyi yapılamamasından ötürü dağınık yerleşmelerin olduğu gözlenmiş ve kullanıcıların bu dağınık yerleşimlerin önüne geçilebilmek için kapak sepeti ve dolap içi düzenleyicileri belli oranlarda imkânlar çerçevesinde kullandığı belirlenmiştir. Devrilme akma vb. gibi durumlarda yan yana duran sıvı yağlar ile çamaşır suyu vb. gibi malzemelerin etkileşime geçebileceği düşünülerek bu alanların planlanmasının çok daha özenle yapılması ve kullanıcıların da olası zehirlenmelere karşı oldukça dikkatli olması önerilebilir.

Anahtar Kelimeler

• Mutfak mobilyası
• İç mekan tasarımı
• Eviye-lavabo altı dolabı

Determining the Usage of Under Sink Cabinets in Residential Kitchens

Öz

In this research, it is intended to determine modes of use for undersink cabinets located in house kitchens and to determine the needs required in this volume of space. For this purpose 50 house kitchen undersink cabinets have been photographed while they are being used and materials-objects contained in them have been determined in Türkiye. In conclusion it has been determined that contained in the undersink cabinet are cleaning supplies (cleaning chemicals, bleach, vinegar, dish soap, cleaning bucket, etc.), foodstuff (oil, jarred food, food in plastic bags, etc.), small appliances and tools (oven-stove with single burner, toaster, small-large propane bottle, etc.), various utensils (plastic containers, pots, frying pans, trays, teapots, etc.), kitchen waste bin and water filtration appliance to varying extents. Of the undersink cabinets we examined, 40% has a single shelf within and 60% has no shelves. It was observed that due to careless design of the under-sink cabinets and failure to plan for the requirements, layouts are untidy and it was determined that the users use certain items such as cabinet door baskets, in-cabinet organizers, etc. in order to cope with this untidy layouts. Given the facts that oil and such materials as bleach etc. which stand side by side in the cabinet may react with each other in case of toppling or leakage, it might be suggested that such volumes must be planned very carefully and that users must be very careful against poisoning.

Anahtar Kelimeler

• Kitchen furniture
• Interior design
• Under-sink cabinet

Kaynakça

1. Akkaya, C. (2021). Examining smart residential kitchens and a model proposal, Maltepe University, Graduate Education Institute, Master's Thesis, Istanbul.
2. Albayrak, N., (2012). Konut Mutfakları İç Mekân Tasarımında Ergonomik İlkeler, T.C. Haliç Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü İç Mimarlık Anabilim Dalı İç Mimarlık Programı Yüksek Lisans Tezi İstanbul
3. Atılgan, A., Kayahan, K., Bayraktar, D. K., ve Ersen, N. (2012). Konut mutfak dolaplarında tercih edilen kapak modelleri: Artvin ili örneği. Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, 13(2):158-169
4. Bulut, G. (2021). Examination of residential kitchens in terms of female users' satisfaction: The example of İstanbul, Maltepe University / Graduate Education Institute, Master's Thesis, İstanbul.
5. Cömert, G. (2017), The development of residential kitchens from past to present, Haliç University Institute of Science, Master's Thesis, Istanbul.
6. Eren, M. (2023). Factors affecting the spatial performance of residential kitchens and indoor air quality, Istanbul Technical University / Graduate Education Institute, Master's Thesis, İstanbul.
7. Hancı, B. (2012). Performance evaluation of residential kitchens: Sustainable and user friendly designs, Yaşar University, Institute of Science, Master's Thesis, İzmir.
8. Kalınkara, V., (2019). Mutfak Tasarımında Fiziksel Konfor ve Verimlilik: Yaşlılar, Engineering Sciences (NWSAENS), 14(4):169-182, DOI: 10.12739/NWSA.2019.14.4.1A0439.

9. Kavut, İ. E., (2020). Günümüz Mutfağı; Bir Sistemin Doğurduğu Mobilyalar, Doğu Fen Bilimleri Dergisi / Journal of Natural & Applied Sciences of East 3(1):60-72.
10. Maden, H., Çetinkaya, K., Akgül Evlen H. (2019). Su Arıtma Cihazının Tarihi Gelişimi ve Evye Altı Boyutlarına Göre Optimizasyonu, Gazi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 5 (1), 77-90.
11. Mihalache, O.A., Møretrø, T., Borda, D., Dumitraşcu, L., Neagu, C., Nguyen-The, C., Maître, I., Didier, P., Teixeira, P., Junqueira, L.O. L., Truninger, M., Izsó, T., Kasza, G., Skuland, S.E., Langsrud, S., Nicolau A.I. (2022). Kitchen layouts and consumers' food hygiene practices: Ergonomics versus safety, Food Control, 131 (2022), p. 108433, 10.1016/J.FOODCONT.2021.108433
12. Oğuzoğlu, Y. (2019). Examining today's mass housing kitchens in terms of Turkish culinary culture, Maltepe University / Institute of Science, Master's Thesis, Istanbul.
13. Oruç, Z., (2014). Konut Mutfaklarının Ergonomik Kriterlerine Göre İrdelenmesi, T.C. Dicle Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi Mimarlık Anabilim Dalı, Diyarbakır.
14. Panero, J., Zelnik, M. (1979). Human dimension and interior space: A source book of design reference standards, Whitney Library Of Design an imprint of Watson-Guptill Publications/New York
15. Sönmez, M. (2016). A research model for the detection and standardization of the access problem of residential kitchen upper cabinets, Karadeniz Technical University / Institute of Science, Master's Thesis, Trabzon.
16. Sultana, S. and Prakash, C., (2014). The Ergonomic Perspective of the Homemakers in Using Kitchens. Asian Journal of Home Science (AJHS), 9(1):25-28.
17. Uzun O. Sarıkahya M. (2021). Mutfak Mobilyası Üretiminde Kullanıcı Tercihlerinin Belirlenmesi, Konya Sanat Dergisi, 4, 29-35
18. Yazgan, E. (2016). Layout suggestions in light of the culture-interior interaction and analytical evaluation from traditional to modern in Gaziantep residential kitchens, Mimar Sinan Fine Arts University / Institute of Science, PhD Thesis, Istanbul.
19. Yazıcıoğlu, D.A., Kanoğlu, A. (2016). Determining effects of kitchen design rules on kitchen functionality in a comparative way, Academic Research International, 7 (3), pp. 25-44
20. Yozgatlı, M. (2019). The effects of food culture on Kayseri residential kitchens from traditional to modern and suggestions for new residential kitchens, Mimar Sinan Fine Arts University / Institute of Science, Master's Thesis, Istanbul.